Кіріспе

Пошта қызметінің түрі

Әскери пошта, азаматтық поштадан өзгеше, қарулы күштердің қызметтегі адамдарға хат жіберуге және алуға мүмкіндік беретін пошта қызметтерін білдіреді. Әскери пошта жүйелері көбінесе хат жіберушіге қарапайым ішкі поштадан артық төлеу қажет болмауы үшін мемлекеттік қолдауға ие болады. Кейбір жағдайларда, соғыс аймағындағы әскери қызметшілер өз елдеріне хаттар мен жұмсақ заттарды тегін жіберуге құқылы. Көбінесе әлемдегі қарулы күштердің көпшілігі заманауи әскери пошта қызметтерін ұсынады. Кейбір елдерде әр түрлі әскери бөлімдер өздерінің әскери пошта бағдарламаларын іске асыруы мүмкін.

Тарих

Әскери поштаның алғашқы түрлері өркениеттің батысында пайда болған болуы мүмкін. Мысырдың б.з.д. 2-мыңжылдығына дейінгі дәуірінде оның іздері табылды. Англо-саксон жылнамасында Кент жасағының мүшелерін қайта шақыру үшін 899-924 жылдары Едуард Көне патша жіберген елшілер туралы айтылады, бірақ пошта қызметтерінің бастаулары орта ғасырлардағы Король елшілерінен (Nuncii et Cursores) бастау алады деп саналады, әсіресе король Эдуард IV (1461-83) тұсында Шотландияға қарсы соғыстағы әскерін қолдау үшін құрылған Корольдік пошта.

Басталуы

1795 жылы Парламент британдық армия мен Корольдік теңіз күштерінің әскери қызметшілері мен теңізшілеріне бір пеннилік пошталық жеңілдік берді. Төрт жыл өткен соң, 1799 жылы Йорк герцогы Бас пошта кеңсесінен (GPO) шыққан "зейін тапсырғыш кеңсе қызметкері" Генри Дарлотты армияның почта шебері етіп тағайындады, ол оның Гельдерге жасаған жорығына қатысты. Томас Рейнольдс Португалияның Лиссабон қаласындағы британдық пошта агенті ретінде Пиреней соғысы (1809–14) кезінде портта британдық армияның поштасын алмасуды үйлестіруге жауапты болды. Рейнольдспен бірге жұмыс істеу үшін екі сержант-почта шебері тағайындалды. Сержанттар Веллингтон герцогының әскери байланыс бастығы, майор Скоуэллге, кейіннен подполковник Стердженге есеп берді. Қырым соғысында (1854–56) шайқасқан британдық әскерлерге көрсетіліп келген пошта қызметіне қатысты шағымдардан кейін, Бас почта директоры GPO қызметкерлерін соғыс аймағында поштаны ұйымдастыру және тарату үшін уақытша жұмысқа тартуға рұқсат берді. Константинопольде базалық армиялық пошта бөлімі және Балаклавадағы армия штабымен бірге далалық пошта бөлімі құрылды. Варна мен Константинополь арасында тұрақты теңіз поштасы жолы ашылды. Флоренс Найтингейлдің талаптары бойынша, әскерлердің өз отбасыларына, Ұлыбританияға ақша жіберуіне мүмкіндік беретін ақша аудару жүйесі құрылды. Бұл жүйе мас болудың алдын алу мақсатында жасалып, әлемдегі алғашқы халықаралық ақша аудару қызметі болды. Бірінші айда британдық әскерлер 7000 фунт стерлинг аударды.

Соңғы заманғы әскери поштамен қамтамасыз ету

Қырымдағы әскери пошта тәжірибесі және Үндістан армиясынан алынған сабақтар британдық армияны даладағы әскерлерге пошта қызметін ұсыну жолдарын қайта қарауға итермеледі. Екі пікір болды: біріншісі, армия Жартылай арал соғысындағыдай өз қызметтерін өзі ұйымдастырсын. Екіншісі, Қырым және Үндістан армиясы мысалында, Пошта бөлімінің азаматтық қызметкерлері осы қызметке жауапкер болсын. Әскерлерге пошта қызметін ұсыну 1882 жылға дейін жай-күйінше жалғасты. 1881 жылы Египетте көтеріліс болды, ол Суэц арқылы Үндістанға қатынасқа қауіп төндірді. Жауап ретінде сол жылы сер Гарнет Вольсли басшылығымен британдық экспедициялық корпусы Египетке жіберілді. Бұл лейтенант-полковник дю Плат Тейлорға пошта корпусы мәселесін қайта көтеруге мүмкіндік берді және Армиялық пошта корпусы (APOC) құруға келісілді. Ұлыбританиядан пошта аптасына үш рет Франция арқылы Александрияға "құрлық жолымен" жіберілетін. Армиялық пошта бөлімдері хаттар мен жұмсақ заттарды жеткізу қызметін ұсынды және почта маркалары мен ақша аударымдарын сатты. Пошта қызметтерінен өзге, Дептфордтағы теңіз портынан тегін жұмсақ заттарды жіберу қызметі де құрылды. Бұл жұмсақ заттар мемлекеттік қоймалар мен кемелермен тасымалданды. Бұл қызмет қазір де бар Әскери экспедициялық кеңсе (MFO) қызметінің алға басушысы болды. Экспедиция сәтті аяқталды және Англияда және бүкіл әлемде әскери поштаны құруға негіз болды. Бұл бөлім бас қолбасшыдан жоғары баға алды, ол былай деп жазды:

Бірінші дүниежүзілік соғыстың (1914–1918) соңында Корольдік инженерлер (Пошта бөлімі), Корольдік әуе күштерімен (RAF) бірге Рейн армиясының британдық әскеріне қызмет ету үшін Англияның Фолкстоун мен Германияның Кёльн қалалары арасында әуе поштасы маршруттарын құру арқылы халықаралық әуе пошта қызметтерін дамытуға көмектесті.

Британдық әскерлер пошталық кеңсесі (BFPO)

Британдық әскерлер пошта қызметі (BFPO) Ұлыбританиядағы Royal Mail-ден бөлек, HM Forces әскерлеріне пошта қызметін ұсынады. BFPO мекенжайлары Ұлыбританияда және әлемнің кез келген жерінде пошта жеткізу үшін қолданылады. BFPO Солтүстік-Батыс Лондондағы RAF Northolt әуежайында орналасқан. BFPO-ның миссиясы – "Ұлыбританияның әлемдегі қарулы күштерінің жауынгерлік қабілетін сақтау үшін тиімді және нәтижелі пошта және курьерлік қызмет көрсету". Ұлыбританиядан шетелдегі HM Forces әскерінің қызметкеріне хат жібергенде, жөнелтуші оны сол әскердің орналасқан еліне емес, тиісті BFPO нөміріне жолдауы керек. 2012 жылы Royal Mail-мен бірлесіп, BFPO веб-сайттардың BFPO мекенжай форматын танымауына байланысты онлайн тапсырыс беруді жеңілдету үшін Ұлыбритания үлгісіндегі индекс кодтарын енгізді. Мекенжайлар шартты түрде "BFPO" пошталық қаласына жатқызылады және 2012 жылдан бастап барлық индекс кодтары "BF1" әрпімен басталады.

Германия қарулы күштері (Bundeswehr)

Бундесвердің әскери пошта жүйесі неміс тілінде Feldpost деп аталады; шетелдегі миссияларға немесе олардан келген барлық пошта Дармштадтқа (Франкфурт-на-Майне қаласының жанында) жіберіледі, онда шығарылатын пошта құрлық және әуе арқылы Бундесвердің шетелдегі базаларына жіберіледі, ал келіп түскен пошта неміс ішкі мекенжайларына немесе шетелдегі мекенжайларға жіберіледі. Оларға Косово, Босния және Ауғанстан кіреді. Feldpost мекенжайлары "Feldpost" сөзінен және "64" санынан басталатын төрт таңбалы саннан тұрады, одан кейін нақты миссияны көрсететін екі қосымша таңба келеді (мысалы, 6401 және т.б.). Feldpost бойынша почта тарифтері Германияның ішкі почта тарифтерімен бірдей. Feldpost өз клиенттеріне Deutsche Post Германия ішінде ұсынатын қызметтермен тең қызмет көрсетеді.

Үндістан армиясының пошта қызметі корпусы

19-ғасырда британдық Үндістан армиясы қолданған жүйеге негізделген Үндістан әскері, үш қорғаныс күшінің (Әскер, Әскери-теңіз күштері, Әуе күштері) поштасын жеткізетін Армиялық пошта қызметі корпусының қызметтерін ұсынады. Алайда, Корпус Үндістан армиясының құрамында болып табылады және азаматтық Үндістан пошта қызметінің еріктілерімен штаттандырылған. Далалық жағдайдағы әскерлерге жазылған хаттарда олардың әдеттегі пошталық мекенжайы болмайды, орнына олардың нөмірі, шені, аты-жөні және бөлім нөмірі "c/o xx A. P. O" қосымшасымен көрсетіледі. Әскерлерге, қызмет атқаратын аймағында осындай мүмкіндіктер болған жағдайда да, қалыпты азаматтық пошта бөлімшелерінен хат жіберуге рұқсат етілмейді.

АҚШ әскери пошта қызметі (MPS)

MPS 85-тен астам елге әскери поштаны жіберу үшін АҚШ пошта қызметінің (USPS) ережелерін, федералдық заңдарды және түрлі халықаралық заңдар мен келісімдерді сақтауға міндетті. Әскери қызметтер (Армия, Теңіз жаяу әскерлері корпусы, Теңіз флоты, Жағалау күзеті, Әуе күштері) әрқайсысы өздеріне қарасты поштаның құны, кадрлар және жабдықтары үшін жауапты. Сондықтан әскери қызметтер АҚШ-та да, шетелде де барлық әскери пошта активтерін басқару және бақылауды жүзеге асырады. MPS АҚШ-тың шетелдегі дипломатиялық мекемелеріне, сондай-ақ әлемнің кез келген соғыс аймағындағы әскери қызметкерлерге пошта жеткізуге де көмектеседі. USPS ұсынатын көптеген қосымша қызметтер, мысалы, тіркелген хат, бағаланған хат, жеткізілгенін растау, сақтандырылған хат, хат тіркеу куәлігі, хатты қайтару туралы хабарлама, шектеулі жеткізу және тауарды қайтару туралы хабарлама MPS үшін қолжетімді. Әскери пошта бөлімшесінен (MPO) басқа MPO-ға жіберілген хат АҚШ арқылы өтпесе, ішкі немесе театр ішіндегі жеткізу қызметі (IDS) ретінде ақысыз жіберіледі. Әскери пошта бағалары АҚШ-тың ішкі бағаларымен тең, себебі қызметтер MPO-ға дейін, одан және олардың арасындағы екінші бағыттық тасымалдау (SDT) шығындарын төлейді. MPO-ға және одан жіберілген поштаға төленген ақы тек АҚШ ішінде поштаны тасымалдау құнын қамтиды. АҚШ пен шетел арасындағы барлық әскери пошта мақсатты елде кедендік бақылаудан өтеді, ал кедендік декларациялар әдетте пакеттерге және ірі хаттарға қоса берілуі керек. Армия немесе Әуе күштеріне қарасты MPO қала атауын APO (Армия пошта бөлімшесі немесе Әуе күштері пошта бөлімшесі) ретінде пайдаланады, ал Теңіз флоты, Жағалау күзеті және Теңіз жаяу әскерлері FPO (Флот пошта бөлімшесі) атауын қолданады. USPS 2009 жылдың 18 қаңтарынан бастап DPO (Дипломатиялық пошта бөлімшесі) шетелдегі жарамды мекенжай ретінде қосты. Қала атауы – DPO. 2009 жылдың наурыз айында 16 АҚШ елшілігі DPO ретінде танылды. Қалған шамамен 90 АҚШ елшіліктерінің пошта бөлімшелері қызметтердің басқаруында болады және олар APO немесе FPO деп аталады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Соғыс департаменті әскери пошта экспресс-қызметін (MPES) құрды, кейде оны Postal Express Service (PES) деп қысқартады. Бұл қызмет соғыс кезеңінде әскери хат-хабарларды жеткізуді өз мойнына алды, әрі құпия ақпараттың жария болуын болдырмау мақсатында да құрылды.