Кіріспе

Моңғол күрескері (1941–2018)

Жігітжідійн Мёнхбат (1 маусым 1941 – 9 сәуір 2018) – моңғол күрескері. Жігітжідійн Мёнхбат 1968 жылғы Олимпиаданың 87 кг салмақ дәрежесінде күміс жүлдегері. 1966 жылғы Әлем чемпионатында орта салмақта (87 кг) төртінші орын алған Мёнхбат қола медаль үшін өткен жекпе-жекте жеңіліп, бірақ алғашқы кездесуде Иранның үш дүркін әлем чемпионы Мансур Мехдизадені жеңген. 1967 жылғы Әлем чемпионатында Мёнхбат Иранның Маджид Агилиін жеңіп, қола медальді иеленді. 1968 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында ол еркін күрестен 87 кг салмақ дәрежесінде күміс медальді жеңіп алды, алтын медаль иегері – КСРО-дан Борис Михайл Гуревич, қола медаль иегері – Болгариядан Продан Гарджев. Дегенмен, Мёнхбат турнирді жеңіліссіз күрескер ретінде аяқтады, Олимпиададағы нәтижесі – 4 жеңіс, 2 тең және 0 жеңіліс.

Раунд Қарсыласы Ел Нәтижелер Айқындамалары Уақыт 1 Питер Дёринг Ұпай бойынша жеңіс 1 2 Рауль Гарсия Төбеден ұстап жеңіс (TF) 0 (1:17) 3 Жан Мари Шардонненс Техникалық басымдықпен жеңіс 0,5 4 Бос 0 5 Продан Гарджев Тең 2 6 Борис Гуревич Тең 2 7 Том Пекхэм Ұпай бойынша жеңіс 1

Мёнхбат – моңғол күресіндегі мемлекеттік үздік чемпион, спорттағы ең жоғары дәреже, ол алты рет Наадам чемпионатында жеңіске жетті (1963–1967, 1974). Оның есімі моңғол тілінде "Мәңгілік берік" деген мағынаны білдіреді. Ол кәсіби сумо күрескері Хакухо Шоның әкесі, ол зейнеткерлікке шыққанға дейін осы спортта жокодзунаның ең жоғары дәрежесін иеленді. Оның ұлы Хакухо өзінің алты Наадам чемпионатын сумодағы 36 турнир чемпионатына тең деп есептейді (сумо турнирлері жылына алты рет өткізіледі) және Тайхоның 32 чемпиондық рекордын басып өткеннен кейін де оны одан әрі жеңіске жететін күшке жігерлендірді.

Мұра

Моңғол күресінде ол бес рет қатарынан турнир жеңіп алды, бұл көрсеткіш 1922 жылдан бері осы спорттың қазіргі тарихында тек екі ғана спортшыға бұйырды. Оның құрметіне және жетістіктерін тойлау үшін 2021 жылдың 21 шілдесінде туған қаласы Эрдэнсантта, Түп провинциясында ескерткіш орнатылды. Бұл шара сонымен қатар Эрдэнсант аймағының 100 жылдығымен де сәйкес келді. Оның шәкірті және мемлекеттік батыр Г.Өсөкбайар ашылу салтанатына қатысты.