ЗиС-3: Танкаға орнатылған артиллерия және оның түрлері
76 mm divisional gun M1942 (ZiS-3)
SU-76, TACAM R-2, KSP 76 – 2-дүниежүзілік соғыста қолданылған кеңестік және румындық танктердің қару-жарағы. ZiS-3 зеңбірегі, техникалық сипаттамалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Өздігінен жүретін қондырғылар
СУ-76 – ЗиС-3 зеңбірегін Т-70 жеңіл танкының шассиіне орнатылған шабуылдық зеңбірек. 1942 және 1945 жылдар аралығында 14 000-нан астам данасы өндірілді. Румыниялық TACAM R 2 танк жойғышы – ЗиС-3 зеңбірегін үш жақты ұрыс бөліміне орнату үшін өзгертілген R 2 танкы. KSP 76 – ЗиС-3 зеңбірегімен жабдықталған соғыс жылдарындағы жеңіл шабуыл машинасы, ол прототип кезеңінен әрі дамытылмады.
The SU 76 was an assault gun mounting the ZiS 3 on the chassis of a T 70 light tank. More than 14,000 were produced between 1942 and 1945. The Romanian TACAM R 2 tank destroyer was a R 2 tank converted to mount the ZiS 3 in a three sided fighting compartment. The KSP 76 was a wartime light assault car mounting the ZiS 3; it did not advance beyond the prototype stage.
Жарақтар туралы мәліметтер
Қол жетімді оқ-дәрі түрі Үлгі салмағы, кг Жарғыш салмағы, г Зәрлі снарядтар (тұмсықтың жылдамдығы 700 м/с) APHE BR 350A 6.3 155 AP (қатты) BR 350SP 6.5 N/A Құрама Зәрлі снарядтар (тұмсықтың жылдамдығы ? м/с дейін) 1943 жылғы сәуірден бастап BR 350P 3.02 N/A Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жасалған BR 350N 3.02 N/A Жоғары жарылғыш және сынықтар снарядтары (тұмсықтың жылдамдығы 680 м/с) HE/Fragmentation steel OF 350 6.2 710 HE/Fragmentation болатты темір OF 350A 6.2 640 Сынықтар болатты темір O 350A 6.21 540 HE/Fragmentation OF 350B 6.2 540 HE/Fragmentation OF 363 6.2 540 HE F 354 6.41 785 HE F 354M 6.1 815 Францияда жасалған HE F 354F 6.41 785 Басқа снарядтар (тұмсықтың жылдамдығы 680 м/с дейін) HEAT, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жасалған BK 354 7 740 HEAT, 1943 жылғы мамырдан бастап BP 350M 3.94 623 Шашыранды снарядтар Sh 354 6.5 85 Шашыранды снарядтар Sh 354T 6.66 85 Шашыранды снарядтар Sh 354G 6.58 85 Шашыранды снарядтар Sh 361 6.61 85 Химиялық OH 350 6.25 Қабықты ұзаққа лақтыратын Z 350 6.24 240 Қабықты Z 354 4.65 240 Түтінді ұзаққа лақтыратын D 350 6.45 N/A Түтінді болатты темір D 350A 6.45 N/A
Available ammunition Type Model Weight, kg HE weight, g Armour piercing projectiles (muzzle velocity 700 m/s) APHE BR 350A 6.3 155 AP (solid) BR 350SP 6.5 N/A Composite Armour piercing projectiles (muzzle velocity up to ? m/s) From April 1943 BR 350P 3.02 N/A Developed after World War II BR 350N 3.02 N/A High explosive and fragmentation shells (muzzle velocity 680 m/s) HE/Fragmentation steel OF 350 6.2 710 HE/Fragmentation steely iron OF 350A 6.2 640 Fragmentation steely iron O 350A 6.21 540 HE/Fragmentation OF 350B 6.2 540 HE/Fragmentation OF 363 6.2 540 HE F 354 6.41 785 HE F 354M 6.1 815 HE developed in France F 354F 6.41 785 Other projectiles (muzzle velocity up to 680 m/s) HEAT, developed after World War II BK 354 7 740HEAT, from May 1943BP 350M3.94623 Shrapnel Sh 354 6.5 85 Shrapnel Sh 354T 6.66 85 Shrapnel Sh 354G 6.58 85 Shrapnel Sh 361 6.61 85 Chemical OH 350 6.25 Incendiary long range Z 350 6.24 240 Incendiary Z 354 4.65 240 Smoke long range D 350 6.45 N/A Smoke steely iron D 350A 6.45 N/A
Зәрді тебу кестесі AP Снаряд BR 350A Ем қашықтығы, м Кездесу бұрышы 60°, мм Кездесу бұрышы 90°, мм 100 67 82 500 61 75 1000 55 67 1500 49 60 2000 43 53 Бұл деректер советтік зәрді тебу өлшеу әдістерімен алынған (тебу ықтималдығы 75% тең). Оларды батыстық ұқсас деректермен тікелей салыстыруға болмайды.
Armour penetration table AP Projectile BR 350A Distance, m Meet angle 60°, mm Meet angle 90°, mm 100 67 82 500 61 75 1000 55 67 1500 49 60 2000 43 53 These data were obtained by Soviet methods of armour penetration measurement (penetration probability equals 75%). They are not directly comparable with western data of similar type.
Жауынгерлік тарихы
Кеңес әскерлері ЗиС-3 зеңбірегін өте сенімді, берік және дәлдігі үшін жақсы көретін. Оны күту оңай болды және жаңадан келген экипаждар да оңай пайдалана алды. Жеңіл шасси ЗиС-3 зеңбірегін жүк көліктерімен, тіпті американдық Lend-Lease көмегімен келген Dodge WC 51/WC 52 сияқты ауыр джиптермен (кеңес әскерлері оны "Додж 3/4" деп атаған) сүйреуге мүмкіндік берді, ал қажет болған жағдайда экипаж оны қолмен да сүйреп әкете алатын. Бұл зеңбірек неміс Вермахтында да танымал болды. Ол неміс әскеріне 7,62 см Feldkanone 288(r) ретінде қабылданды, ал зауыттар оған оқ-дәрі шығару үшін қайта жабдықталды. ЗиС-3 зеңбірегінің броньға қарсы қабілеті жоғары болды. Оның броньды тесіп өтетін снаряды кез келген ерте неміс жеңіл және орта танктерін жоя алатын. Алайда, кейінірек шыққан Tiger I және Panther сияқты танктердің алдыңғы бронясы ЗиС-3 зеңбірегіне өткір болды. ЗиС-3 батареясы төрт зеңбіректен тұрады, үш батареядан дивизия немесе батальон құрылған. Тәуелсіз танкке қарсы полктерде дивизиясыз алты батарея болды. Батарея штабында отты басқару бөлімі де қарастырылған. ЗиС-3 Корея соғысы (1950–1953 жж.) кезінде Солтүстік Корея күштерінің құрамында жауынгерлік қызметке қатысты. Ол Ангола азамат соғысы мен Оңтүстік Африка шекара соғысы кезінде Анголаның азат етуі үшін халықтық қарулы күштері (FAPLA) және 1978–1979 жылдардағы Уганда-Танзания соғысы кезінде Танзания халықтық қорғаныс күштері тарапынан да қолданылды.
Soviet soldiers liked the ZiS 3 for its extreme reliability, durability, and accuracy. The gun was easy to maintain and use by novice crews. The light carriage allowed the ZiS 3 to be towed by trucks, heavy jeeps, like American Lend Lease supplied Dodge WC 51/WC 52, simply called the 'Dodge 3/4' tons by Soviet troops – or even manually hauled by the crew if required. The gun was also quite popular with the German Wehrmacht. The gun was introduced into German service as the 7,62 cm Feldkanone 288(r) and factories were retooled to produce ammunition for it. The ZiS 3 had good anti armour capabilities. Its armour piercing round could knock out any early German light and medium tank. The frontal armour of later tanks, like the Tiger I and later the Panther, however, were immune to the ZiS 3. A ZiS 3 battery had four guns, with three batteries making a division or battalion. Independent anti tank regiments consisted of six batteries with no divisions. A staff battery included a fire control section. The ZiS 3 saw combat service with North Korean forces during the Korean War (1950–1953). It was also deployed by the People's Armed Forces for the Liberation of Angola (FAPLA) during the Angolan Civil War and the South African Border War and by Tanzania People's Defence Force during Uganda–Tanzania War in 1978–1979.
Салқын соғыстан кейінгі кезең
ЗиС-3 суық соғыс кезінде Кеңес одағының одақтастарына экспортталды, ал олар оны үшінші әлем елдеріне экспорттады. Еуропада Австрия 1955 жылы 36 данасын алып, 1991 жылға дейін PaK M42 деген атаумен пайдаланды. 1990 жылдары Хорватия армиясы және Серб Крайина Республикасы армиясы оны қолданды. 2014 жылы, кем дегенде бір ЗиС-3 Украина қарулы күштеріне қарсы Донбастағы соғыс кезінде ресейлік сепаратистер тарапынан қолданылды. 2016 жылы бұл қару кем дегенде алты тәуелсіз мемлекеттің армиясында әлі де қолданыста болды: Камбоджа, Никарагуа, Намибия, Судан, Мозамбик және Танзания. Мозамбик сол кезде 180-ге жуық ЗиС-3 қаруын пайдаланды. 2020 жылға қарай, бұл қару тек Камбоджа, Намибия, Никарагуа және Суданда ғана қолданыста қалды. Ресей және Зимбабве сияқты бірқатар елдер салтанатты шараларда құрмет көрсету үшін ЗиС-3 қаруларын сақтап, оларды іске қосып тұрады.
The ZiS 3 was exported to Soviet allies during the Cold War, who in turn exported it to Third World countries. In Europe, Austria received about 36 of them in 1955 and kept them in service until 1991 under the designation PaK M42. In the 1990s, both the Croatian Army and the Army of the Republic of Serb Krajina used it. In 2014, at least one ZiS 3 was used by pro Russian separatists against the Ukrainian Armed Forces during the War in Donbass. In 2016, the gun remained in active service with the armies of at least six sovereign nations: Cambodia, Nicaragua, Namibia, Sudan, Mozambique, and Tanzania. Mozambique at the time operated the largest number of ZiS 3s, with 180 in service. By 2020, the gun only remained in active service with Cambodia, Namibia, Nicaragua, and Sudan. A number of other nations, including Russia and Zimbabwe, retain functioning ZiS 3s to fire gun salutes during ceremonial occasions.