Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Кроу" индейлерінің резервациясы – "Кроу" тайпасының отаны. 1868 жылы құрылған бұл резервация АҚШ-тың Монтана штатының оңтүстігіндегі Биг-Хорн, Йеллоустоун және Трезер округтерінің бір бөлігінде орналасқан. "Кроу" тайпасының шамамен 11 000 тіркелген мүшесі бар, олардың 7 900-і резервацияда тұрады. Олардың 20%-ы "Кроу" тілін ана тілі ретінде қолданады. Монтана штатындағы жеті үнді резервациясының ең үлкені – Монтананың оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан. Оның оңтүстігінде Вайоминг штаты, ал шығысында Солтүстік Шайенн индейлерінің резервациясы жатыр. Резервацияға Бигхорн тауларының солтүстік бөлігі, Вольф таулары және Прайор таулары кіреді. Бигхорн өзені Монтана мен Вайоминг штатының шекарасынан солтүстікке қарай ағып, Хардиннің шығысында Кіші Бигхорн өзенімен қосылады. Резервация шекарасының бір бөлігі Прайор сағасы мен Йеллоустоун өзенін бөліп тұратын қырқа бойымен өтеді. Биллингс қаласы резервация шекарасынан шамамен 16 шақырым (10 миль) солтүстік-батыста орналасқан. Жер көлемі және жалпы ауданы бойынша елдегі бесінші немесе алтыншы ірі резервация болып табылады (су көлемі ескерілгеніне байланысты Standing Rock резервациясымен кезектесіп). Резервация штаб-пәтері Монтана штатының Кроу агенттігінде орналасқан.
The Crow Indian Reservation is the homeland of the Crow Tribe. Established 1868, the reservation is located in parts of Big Horn, Yellowstone, and Treasure counties in southern Montana in the United States. The Crow Tribe has an enrolled membership of approximately 11,000, of whom 7,900 reside in the reservation. 20% speak Crow as their first language. The reservation, the largest of the seven Indian reservations in Montana, is located in south central Montana, bordered by Wyoming to the south and the Northern Cheyenne Indian Reservation to the east. The reservation includes the northern end of the Bighorn Mountains, Wolf Mountains, and Pryor Mountains. The Bighorn River flows north from the Montana Wyoming state line, joining the Little Bighorn just east of Hardin. Part of the reservation boundary runs along the ridgeline separating Pryor Creek and the Yellowstone River. The city of Billings is approximately 10 mile (16 km) northwest of the reservation boundary. It has a land area of and a total area of , making it either the fifth or sixth largest reservation in the country (alternating with the Standing Rock Reservation depending on whether water areas are counted). Reservation headquarters are in Crow Agency, Montana.
Тарих
Қорылым ежелгі Кроу өлкесінде орналасқан. 1805 жылдың тамызында тері саудагері Франсуа Антуан Ларокк Кіші Бигхорн өзені бойында лагерь құрып, Кроу тобымен бірге аймақты аралады. Қазіргі резервация 1851 жылғы Форт-Ларами шартында сипатталған Кроу үндістерінің жерінің орталық бөлігінде жатыр. Йеллоустон өзенінің солтүстігінен еуропалықтардың қысымы және Лакота (Сиу) тайпасының Кроу келісімшартымен бекітілген шығыс жақтанғы жерге басып кіруі (Қызыл Бұлт соғысына дейінгі оқиғалар) 1860-шы жылдарды Кроу тайпасы үшін ауыр етті. "Крейзи Хорс пен Қызыл Бұлт басқаратын Оглала тайпасы, сондай-ақ Ситтинг Булл басқаратын Ханкпапа мен Миннеконжу тайпалары Бауырсақ өзенінен батысқа қарай азайып бара жатқан бизон үйірлерін қуа берді, ал алтын іздеушілер Боземан жолымен [Кроу] өңіріне солтүстікке қарай сапар шекті". Миссури өзеніндегі бу кемелері Йеллоустон аймағына қосымша алтын іздеушілерді жеткізді. Бұл жағдай жаңа келісімге қажеттілік тудырды. 1868 жылдың 7 мамырында Кроу тайпасы 1851 жылғы жерлерінің шамамен 30 миллион акрын сатылып, резервацияда тұруға келісті. Оңтүстік шекарасы солтүстік ендіктің 45-ші градусы болса, ал шығыс шекарасы батыс бойлықтың 107-ші градусынан өтті. Екі шекара да Йеллоустон өзенінде түйіседі. Бұл екі нүктенің арасын өзеннің ағысымен жалғастырып, 1868 жылғы резервацияның соңғы шекарасын құрады. Оның ауданы шамамен 8 миллион акрды құрады. 1882, 1892 және 1906 жылдары АҚШ-қа берілген жерлер 1868 жылғы резервацияның батыс және солтүстік бөлігін кесіп тастады. Кроу басшылары Пленти Купс, Роберт Йеллоутейл және басқалар 1917 жылы резервацияны ашу әрекеттерін тоқтатты. Вашингтон қаласындағы қонақ үйдің бір бөлмесінде олар Ұлттық зоопарктағы жануарлардан алынған бизон тынысымен құрбандық шалып, көмек сұрап дұға етті. "Келесі күні олардың жерін тартып алуға жасалған әрекеті толық сәтсіздікке ұшырады". Йеллоутейл 1934 жылы өзінің тайпасының резервациясын басқаруға тағайындалғанда, бұл іске алғашқы үнді басшысы болғандықтан, жаңалықтарға енді. Резервация 1937 жылы жерді орташа мөлшерде кесуден кейін және 1960 жылдары Бигхорн каньоны бөгетін салу кезінде қазіргі пішінін алды. 1960 жылдары Паулин Смолл Кроу резервациясының тұңғыш әйел тайпалық лауазым иесі болды. Ескі тайпалық жерлердегі көмірдің молдығы 1970 жылдары араб елдерінің мұнай эмбаргосынан кейін Кроу тайпасына анық болды. Кроу тайпасының қолында 1,4 миллиард тонна көмір бар, бұл АҚШ-ты бір жылға жеткілікті. Резервациядағы Абсалока көмір кені тайпаның федералды емес бюджетінің жартысын қамтамасыз етеді. 1974 жылы ашылған бір шахтада 170 адам жұмыс істейді. Бас қолбасшы Пленти Купс (Алек Чеа Ахош) атындағы мемлекеттік саябағы мен үйі Прайор қаласына жақын орналасқан. Мұнда бас қолбасшы Пленти Купсқа және Кроу тайпасына арналған шағын мұражай бар. Басшының екі қабатты үйі мен азық-түлік дүкені сақталған күйінде.
The reservation is located in old Crow country. In August 1805, fur trader Francois Antoine Larocque camped at the Little Bighorn River and traveled through the area with a Crow group. The contemporary reservation lies at the center of the Crow Indian territory described in the 1851 Fort Laramie treaty. Pressure from Europeans north of Yellowstone River and a Lakota (Sioux) invasion into Crow treaty guaranteed land from the east (the lead up to Red Cloud's War) made the 1860s a trying time for the Crow. "Oglalas under Crazy Horse and Red Cloud and Hunkpapas and Minneconjous under Sitting Bull continued to follow the dwindling buffalo herds west from the Powder River, while gold seekers travelled north into the [Crow] region along the Bozeman [Trail]." Steamboats on the Missouri River brought additional prospectors into the Yellowstone area. The situation called for a new Crow treaty. On May 7, 1868, the Crow sold around 30 million acres of their 1851 territory and agreed to live in a reservation. The border to the south was the 45th degree of north latitude, while the 107th degree of longitude west was the eastern border. Both borderlines met the Yellowstone at a point. The connection of these two points followed the course of the river and made up the last border of the 1868 reservation. It comprised about eight million acres. Land cessions to the United States approved in 1882, 1892 and 1906 cut the western and northernmost part of the 1868 reservation. Crow chief Plenty Coups, Robert Yellowtail and others stopped efforts to open the reservation in 1917. In a hotel room in Washington, D. C., they opened a bundle over the incense of buffalo chips from animals in the National Zoo and prayed for help. "The next day the attempted appropriation of their land was soundly defeated." Yellowtail made headlines when he became superintendent of his own tribe's reservation in 1934, the first Indian to do so. The reservation got its present shape after moderate land cuts in 1937 and in connection with the construction of the Bighorn Canyon Dam in the 1960s. During the 1960s, Pauline Small became the first woman Crow reservation tribal official. The value of the enormous amount of coal under the surface in the old tribal territory became clear to the reservation Crows after the Arab Oil Embargo in the 1970s. The Crow Nation owns 1.4 billion tons of coal, enough to supply the United States for a year. The reservation's Absaloka coal mine provides half of the tribe's nonfederal budget. The single pit mine opened in 1974 and employs 170 people. Chief Plenty Coups (Alek Chea Ahoosh) State Park and Home is located near the town of Pryor. It has a small museum dedicated to Chief Plenty Coups and the Crow Tribe. The chief's two floor lodge house and grocery store is preserved.
Ескерткіш оқиғалар
1904 жылдан бері қара тайпасы үлкен "Каралар жәрмеңкесін" ұйымдастырып, "Түйе шатырлардың әлемдік астанасы" атанды. Дәстүр бойынша, ол тамыз айының үшінші аптасында өтеді.
Since 1904, the Crow have organized the big Crow Fair, forming the "Teepee Capital of the World". By tradition, it is held the third week in August.
Танымал мәдениет
PBS телехикаясы "Оқу радугасы" 1983 жылдың 17 маусымында резервацияда "Қасиетті иттің сыйы" атты оншы эпизодын ішінара түсірді. Эпизод Пол Гоблдің кітабы негізінде жасалған және актер Майкл Ансарамен баяндалған.
The PBS TV series Reading Rainbow partially filmed its tenth episode, "The Gift of the Sacred Dog", on the reservation on June 17, 1983. The title was based on a book by Paul Goble and was narrated by actor Michael Ansara.