Кіріспе

"Кроу" индейлерінің резервациясы – "Кроу" тайпасының отаны. 1868 жылы құрылған бұл резервация АҚШ-тың Монтана штатының оңтүстігіндегі Биг-Хорн, Йеллоустоун және Трезер округтерінің бір бөлігінде орналасқан. "Кроу" тайпасының шамамен 11 000 тіркелген мүшесі бар, олардың 7 900-і резервацияда тұрады. Олардың 20%-ы "Кроу" тілін ана тілі ретінде қолданады. Монтана штатындағы жеті үнді резервациясының ең үлкені – Монтананың оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан. Оның оңтүстігінде Вайоминг штаты, ал шығысында Солтүстік Шайенн индейлерінің резервациясы жатыр. Резервацияға Бигхорн тауларының солтүстік бөлігі, Вольф таулары және Прайор таулары кіреді. Бигхорн өзені Монтана мен Вайоминг штатының шекарасынан солтүстікке қарай ағып, Хардиннің шығысында Кіші Бигхорн өзенімен қосылады. Резервация шекарасының бір бөлігі Прайор сағасы мен Йеллоустоун өзенін бөліп тұратын қырқа бойымен өтеді. Биллингс қаласы резервация шекарасынан шамамен 16 шақырым (10 миль) солтүстік-батыста орналасқан. Жер көлемі және жалпы ауданы бойынша елдегі бесінші немесе алтыншы ірі резервация болып табылады (су көлемі ескерілгеніне байланысты Standing Rock резервациясымен кезектесіп). Резервация штаб-пәтері Монтана штатының Кроу агенттігінде орналасқан.

Тарих

Қорылым ежелгі Кроу өлкесінде орналасқан. 1805 жылдың тамызында тері саудагері Франсуа Антуан Ларокк Кіші Бигхорн өзені бойында лагерь құрып, Кроу тобымен бірге аймақты аралады. Қазіргі резервация 1851 жылғы Форт-Ларами шартында сипатталған Кроу үндістерінің жерінің орталық бөлігінде жатыр. Йеллоустон өзенінің солтүстігінен еуропалықтардың қысымы және Лакота (Сиу) тайпасының Кроу келісімшартымен бекітілген шығыс жақтанғы жерге басып кіруі (Қызыл Бұлт соғысына дейінгі оқиғалар) 1860-шы жылдарды Кроу тайпасы үшін ауыр етті. "Крейзи Хорс пен Қызыл Бұлт басқаратын Оглала тайпасы, сондай-ақ Ситтинг Булл басқаратын Ханкпапа мен Миннеконжу тайпалары Бауырсақ өзенінен батысқа қарай азайып бара жатқан бизон үйірлерін қуа берді, ал алтын іздеушілер Боземан жолымен [Кроу] өңіріне солтүстікке қарай сапар шекті". Миссури өзеніндегі бу кемелері Йеллоустон аймағына қосымша алтын іздеушілерді жеткізді. Бұл жағдай жаңа келісімге қажеттілік тудырды. 1868 жылдың 7 мамырында Кроу тайпасы 1851 жылғы жерлерінің шамамен 30 миллион акрын сатылып, резервацияда тұруға келісті. Оңтүстік шекарасы солтүстік ендіктің 45-ші градусы болса, ал шығыс шекарасы батыс бойлықтың 107-ші градусынан өтті. Екі шекара да Йеллоустон өзенінде түйіседі. Бұл екі нүктенің арасын өзеннің ағысымен жалғастырып, 1868 жылғы резервацияның соңғы шекарасын құрады. Оның ауданы шамамен 8 миллион акрды құрады. 1882, 1892 және 1906 жылдары АҚШ-қа берілген жерлер 1868 жылғы резервацияның батыс және солтүстік бөлігін кесіп тастады. Кроу басшылары Пленти Купс, Роберт Йеллоутейл және басқалар 1917 жылы резервацияны ашу әрекеттерін тоқтатты. Вашингтон қаласындағы қонақ үйдің бір бөлмесінде олар Ұлттық зоопарктағы жануарлардан алынған бизон тынысымен құрбандық шалып, көмек сұрап дұға етті. "Келесі күні олардың жерін тартып алуға жасалған әрекеті толық сәтсіздікке ұшырады". Йеллоутейл 1934 жылы өзінің тайпасының резервациясын басқаруға тағайындалғанда, бұл іске алғашқы үнді басшысы болғандықтан, жаңалықтарға енді. Резервация 1937 жылы жерді орташа мөлшерде кесуден кейін және 1960 жылдары Бигхорн каньоны бөгетін салу кезінде қазіргі пішінін алды. 1960 жылдары Паулин Смолл Кроу резервациясының тұңғыш әйел тайпалық лауазым иесі болды. Ескі тайпалық жерлердегі көмірдің молдығы 1970 жылдары араб елдерінің мұнай эмбаргосынан кейін Кроу тайпасына анық болды. Кроу тайпасының қолында 1,4 миллиард тонна көмір бар, бұл АҚШ-ты бір жылға жеткілікті. Резервациядағы Абсалока көмір кені тайпаның федералды емес бюджетінің жартысын қамтамасыз етеді. 1974 жылы ашылған бір шахтада 170 адам жұмыс істейді. Бас қолбасшы Пленти Купс (Алек Чеа Ахош) атындағы мемлекеттік саябағы мен үйі Прайор қаласына жақын орналасқан. Мұнда бас қолбасшы Пленти Купсқа және Кроу тайпасына арналған шағын мұражай бар. Басшының екі қабатты үйі мен азық-түлік дүкені сақталған күйінде.

Ескерткіш оқиғалар

1904 жылдан бері қара тайпасы үлкен "Каралар жәрмеңкесін" ұйымдастырып, "Түйе шатырлардың әлемдік астанасы" атанды. Дәстүр бойынша, ол тамыз айының үшінші аптасында өтеді.

Танымал мәдениет

PBS телехикаясы "Оқу радугасы" 1983 жылдың 17 маусымында резервацияда "Қасиетті иттің сыйы" атты оншы эпизодын ішінара түсірді. Эпизод Пол Гоблдің кітабы негізінде жасалған және актер Майкл Ансарамен баяндалған.