Кіріспе

Heckler & Koch HK33 – 1960 жылдары Батыс Германияның Heckler & Koch GmbH (H&K) қару-жарақ өндірушісі негізінен экспортқа арналған 5,56 мм шабуыл мылтығы. G3 дизайнының жетістігіне сүйене отырып, компания төрт түрлі атыс қаруынан тұратын шағын қарулар отбасын (барлығы G3 жұмыс принципі мен негізгі дизайн тұжырымдамасын қолданады) әзірледі: бірінші түрі 7,62×51 мм НАТО патронына арналған; екіншісі советтік 7,62×39 мм M43 патронымен; үшіншісі .223 Remington және 5,56×45 мм НАТО патрондарына арналған; ал төртінші түрі 9×19 мм Parabellum тапанша патронына арналған. HK33 коммерциялық тұрғыдан сәтті болды, бірақ G3 сияқты көп сатылмады. HK33 сериялы мылтықтар Бразилия Әуе Күштері (Força Aérea Brasileira немесе FAB), Таиланд және Малайзия қарулы күштері лицензиялық келісім бойынша қабылдады және шығарды. Бұл мылтық Түркияда MKEK компаниясымен лицензия бойынша да жасалды, Франциядан MAS таңбасымен экспортталды, бірақ іс жүзінде Германияда өндірілді.

Жұмыс істеу механизмі

HK33 – Heckler & Koch компаниясының роликті кешіктірілген кері соққы жүйесімен жұмыс істейтін таңдамалы атыс қаруы. Ол екі бөліктен тұратын болтты пайдаланады: роликтері бар болт басы және болт тасымалдағышы. Оқ атылғанда, болт басындағы екі цилиндрлі ролик, стволдың жалғауындағы еңкейген беттерге тіреліп, ішке қарай жылжиды және құлыптағыш бөлікті артқа қарай итереді, соның салдарынан болт тасымалдағышы да артқа жылжиды. Бұл механикалық кемшілік болт басының қозғалысын кешіктіреді, ал болт басының тасымалдағышы айтарлықтай жоғары жылдамдықпен артқа шегінеді. Роликтер толығымен болт басына қысылып, стволдың жалғауындағы құлыптау ойықтарын босатады, содан кейін екі бөлік бірге артқа жылжиды, құлыпты ашып, оқтарды шығару және жаңа оқтарды салу процесін іске қосады. Оқ патронының камерасы жоғары қысымда ашылады, сондықтан оқтарды шығарудың сенімділігін арттыру және пайдаланылған гильзаның камера қабырғаларына жабысуын болдырмау үшін камерада бірнеше ойықтар жасалған. 7.62×51 мм НАТО оқ-дәрісі үшін жасалған G3 роликті кешіктірілген соққы механизмі 5.56×45 мм НАТО оқ-дәрісін сенімді пайдалану үшін кішірейтіліп, қайта қарастырылды. Бұл бөлшектер арасындағы геометриялық беріліс қатынастарын өзгертуді қажет етті. Құлыптағыш бөліктің роликтік байланыс беттерінің бұрыштары мен стволдың жалғауындағы ойықтардың геометриялық қатынасына негізделген болт басының кері соққысы 5.56×45 мм НАТО патроны үшін 3:1 қатынасымен кешіктіріледі. Осылайша, бірдей уақыт ішінде болт басының тасымалдағышы болт басынан 3 есе жылдам қозғалады. Бұл қатынас құлыптағыш роликтер стволдың жалғауындағы ойықтардан шығарылғанға дейін сақталады. G3 болты сияқты HK33 болты да болттың стволдың құлыпты бетіне соқпауына кедерілес механикалық құрылымға ие. "Болт басын құлыптау рычагі" – болт тасымалдағыш тобы құлыпталғанда болт басын ұстап тұратын, болт тасымалдағышына орнатылған серіпті тырнақ. Рычаг серіптің күшімен орнына бекітіліп, болт тасымалдағышының қайта ашылуына кедергі келтіретін қарсылық күшін қамтамасыз етеді. Жазыбамен жұмыс істейтін тырнақ шығару құрылғысы болттың ішінде орналасқан, ал рычагты шығару құрылғысы доңғалақтың корпусының ішінде орналасқан (кері соққы жасаған болт арқылы іске қосылады). G3 сияқты HK33 да серіпті шығару құрылғысы мен буферге ие. Шығару рычагі доңғалақтың корпусында орнатылған және кері соққы жасаған болт арқылы іске қосылады. Роликті кешіктірілген соққы механизмдерінің сенімді жұмыс істеуі оқтың салмағы, ұңғыма заряды, стволдың ұзындығы және тозу деңгейі сияқты нақты оқ-дәрі мен қару параметрлерімен шектеледі. Дұрыс және қауіпсіз жұмыс істеу параметрлерін қамтамасыз ету үшін Heckler & Koch әртүрлі бұрыштар мен иық бұрыштары бар әртүрлі құлыптағыш бөліктерді ұсынады. Бұрыштар маңызды және құлыптағыш бөліктер болт басының тасымалдағышымен бірге әрекет ететін құлыптау уақытын және қысым қисығының өсуін анықтайды.

Ерекшеліктері

HK33 – модульдік қару жүйесі. Оның артқы тұғыры, алдыңғы тұғыры және тапанша тұтқасы/атыс басқару жинағы әртүрлі конфигурацияларда (төменде тізімделген) еркін алмастырылуы мүмкін. Бөлшектерді орнында ұстап тұратын қарапайым штырьларды шығару арқылы пайдаланушы бөлшектерді жылдам алып тастап, ауыстыра алады. Қызмет көрсету үшін мылтық келесі құрамдас бөліктерге бөлінеді: қабылдағыш/ұңғы, қайтарым серігі бар ағаш бөлігі, құлпы жинағы және тапанша тұтқасындағы триггер жинағы.

Қозғалтқыш

HK33 қарапайым балға типті атыс механизміне ие. Стандартты нұсқада мылтық екі қолға арналған иінтірек тобымен және бір мезгілде қарудың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін селекторлы рычагпен жабдықталған (оның үш жағдайы бар: "S" немесе "0" – қару қауіпсіз, "E"/"1" – жартылай автоматты атыс, "F"/"25" – үздіксіз атыс). "Қауіпсіз" жағдайында иінтірек механикалық түрде тоқтатылады. Иінтірек топтарын пайдаланушының міндеттеріне қарай алмастыруға болады. H&K бірнеше түрлі иінтірек жиынтығын ұсынады: үш оқпен атуды бақылау тобы, селекторлы рычаг / қауіпсіздік (селектор жағдайлары: "0" – қару қауіпсіз, "1" – жеке ату, "2" – 2 оқтың тізбегі немесе "3" – 3 оқтың тізбегі; селекторлы рычаг екі қолға арналған); "Теңізші" иінтірек блогы (үш жағдай: қауіпсіз, жартылай және толық автоматты ату) және төрт жағдайлы иінтірек тобы (селектор жағдайлары: қауіпсіз, жеке ату, 3 оқтың тізбегі және автоматты ату).

Тамақтандыру

Мылтық 250 г салмақты 20 немесе 25 оқты болаттан жасалған немесе 157 г салмақты 40 оқты алюминийден жасалған дүңгіршектермен оқтандырылады. Сондай-ақ, мылтықпен қолдану үшін 30 оқты иісті дүңгіршектер де енгізілді. Түрік MKEK компаниясы жасаған мылтықтар 30 оқты полимерлік дүңгіршектермен жабдықталады.

Бәсеке

Оқ табаны 6 оң спиральды ойыққа ие және мылтық гранаталарын қолдануға мүмкіндік беретін, сондай-ақ оқ табанының үстіне стандартты G3 типті штык орнатуға арналған тілімделген жарық сөндіргішпен аяқталады. Патрон палатасының оқ табаны бөлігі фланцталған, бұл қолданылған патрон гильзасын бастапқыда шығаруға көмектеседі (өйткені, патрон палатасы өте жоғары ішкі қысымда ашылады). Жаңа, ауыр НАТО стандартындағы SS109/M855 оқ-дәрілерін тұрақтандыру үшін 178 мм (1:7 дюйм) бұрылу жылдамдығына өзгеріс енгізілді.

Көрікті жерлер

Атыс қаруы Drehvisier, ротациялық артқы барабан және капотталған алдыңғы бағанадан тұратын салыстырмалы төмен темір көрініс желісімен жабдықталған. Артқы көрініс желдің және биіктіктің деңгейін құралдардың көмегімен механикалық түрде реттеуге мүмкіндік береді. Бұл қару жөндеуші емес адамдардың темір көрініс желісін (қайта) калибрлеуіне кедергі келтіреді. Ротациялық барабанда жылдам нысананы анықтау, жақын қашықтықта, нашар жарықта және көру мүмкіндігі шектеулі жағдайларда қолдану үшін ашық V-тәсіл (1 нөмірленген) және үш диафрагма (2, 3 және 4 нөмірленген) бар: нақтырақ нысана алу үшін біртіндеп реттеуге арналған. 1 V-тәсіл және 2 немесе диафрагма параметрлерінің нысанаға бағыттау нүктесі бірдей. V-тәсіл мен диафрагмалар 5.56×45 мм НАТО стандартындағы оқ-дәрілерге калибрленген. Қабылдағыш корпусында STANAG қысқыштары / HK клемп адаптерлерімен (HK33, G3, G3SG/1 және MP5 стандартты) үйлесетін ойыстар бар, олар күндіз (әдетте Hensoldt 4×24 телескопиялық көрініс) немесе түнгі нысана алу оптикасын орнатуға арналған. Hensoldt Fero 4×24 телескопиялық көрініс және монтаждау жиынтығы белгілі бір мергендерді қолдану үшін әзірленген. Fero биіктік реттегіші 5.56×45 мм НАТО стандартындағы оқ-дәрілерге калибрленген біртіндеп реттеу арқылы оқтың траекториясын түзету (BDC) параметрлерін ұсынады.

Қосымша құралдар

Оқ-дәріге ажыратылатын бипод, штык (G3-тен), белдік, тазалау жиынтығы және дүрылдейтін құрылғымен бірге келеді. Сонымен қатар, HK33-ке 40 мм HK79 қол астындағы граната лақтырғышын немесе оқсыз атуға арналған адаптерді орнатуға болады. Өндіріс кезеңінде мылтыққа бірнеше шағын жақсартулар енгізілді (осы өзгертілген мылтықтар кейде HK33E деп аталады). Тұрақты мойындық нығайтылды, ал синтетикалық қолдың алдыңғы бөлігі жеңіл биподты бекітуге және оны түбіндегі екі ойыққа орналастыруға мүмкіндік беретін қол қорғауымен ауыстырылды. Телескоптық жиынмен жабдықталған мылтықтардың иық тірегі MP5 сериясында қолданылатын ойыс түріне өзгертілді.