Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сантубонг тауы – Малайзияның Саравак штатындағы тау. Ол штат астанасы Кучингтен шамамен 35 км солтүстікке қарай орналасқан.
Mountain in Malaysia
Mount Santubong is a mountain in the Malaysian state of Sarawak. It is located about 35 km north of the state capital Kuching.
Биологиялық маңызы
1855 жылы британдық табиғатты зерттеуші Альфред Рассел Уоллес Саравақта үлгілер жинап жүргенде Сантубонгта болды және «Саравак заңы» деген мақала жазды, оны эволюцияның биологиялық теориясына қадам деп санауға болады.
In 1855 a British naturalist, Alfred Russel Wallace who was staying at Santubong while collecting specimens in Sarawak, wrote a paper while called "Sarawak Law" which can be considered as a precursor to the biological theory of evolution.
Көтерілу
Сантубонг тауы сол атпен аталатын ұлттық паркінің аумағында орналасқан. Қазіргі таңда парке кіру Саравак Орман шаруашылығы корпорациясының уақытша бас кеңсесінен жүзеге асырылады. Паркке кіру құқығын қамтамасыз ету мәселесі тиісті органдар тарапынан реттелді.
Mount Santubong lies within a gazetted national park of the same name. Entry to the park is now via the temporary Sarawak Forestry Corporation park headquarter entrance. The issue of custodian of park entry has now been put to rest by the relevant authorities
Тарих
Сантубонг тауының аты ибан тіліндегі "қоржын" деген сөзден шыққан болуы мүмкін, бірақ түрлі қытай тілдеріндегі шығу тегі де ұсынылған (сан көптеген диалекттерде "тау" сөзіне жақын), сондай-ақ бидаюхтардың жерлерінде көптеген төбелердің аттары "S" әрпімен басталады. Зерттеушілер археологиялық қызығушылық тудыратын жерлерді табу үшін тік тауға шарықтады. Оның төменгі бөлігінде жүздеген жылдар бұрын индустар қоныстанған іздер бар, оны Саравак мұражайы зерттеді. Бұл тау 1850 жылдарға дейін алғашқы Саравак малайларының мекені болған, бірақ күшті Сарыбас даяқтарының үздіксіз шабуылдарынан кейін Кучингке көшірілді. Тау құмтастан тұрғанмен, көптеген адамдар оны әктас мұнарасы карсты немесе жанартаулық түйінмен шатастырады: екеуінің кішірек үлгілері жақын маңда кездеседі. Ұзақ жылдар бойы ол алтын іздеушілерді қызықтырды, бірақ ешқандай нәтиже бермеді. Саравак штатының бірінші бөлігіндегі барлық алтын Бау мен Сантубонг арасындағы түзу сызықта жатыр деген ежелгі теория болды, бұл тауда белгілі бір мөлшерде алтын бар екенін көрсетеді, себебі балықшылар бұрын "ландас" маусымында, теңіз тым толқынды болған кезде, тау өзендерінде алтын іздеу арқылы күнкөріс көріп, айына шамамен жиырма доллар табатын.
Mount Santubong's name may have been derived from the Iban word for coffin, but various Chinese derivations have also been suggested (San approximating the word for mountain in many dialects), as well Bidayuh, in whose lands the names of many hills start with S. Investigators have made ascents of the steep mountain to find places of archaeological interest. Around its foot are signs of Hindu occupation which are hundreds of years old which have been investigated by the Sarawak Museum It was also the home of the early Sarawak Malays until they were driven up to Kuching in about the 1850s owing to continual attacks from the powerful Saribas Dayaks. The mountain is made of sandstone, although it has been confused by many with limestone tower karst, or a volcanic plug: smaller versions of both appear not far inland. For a long time it interested those in search of gold but without success. There used to be an old theory that all the gold in the First Division of Sarawak lies in a straight line between Bau and Santubong which has some support in that there is a certain amount of gold in the mountain since fishermen in the past used to depend for their livelihood during the landas season, when the sea was too rough for fishing, by panning gold in the small mountain streams from which they could expect to gain an average of twenty dollars a month.
Танымал мәдениетте
Сантубонг тауы туралы аңыз 1974-1975 жылдары Хажи Маджи Джохари жазған және бастапқыда өзі орындаған "Путери Сантубонг" әнінде көтеріледі. Бұл ән бұрынғы Ақпарат министрі, қадірлі Тан Шри Мохамед Рахматтың Малайзия радио және телеарналары арқылы барлық штаттардың халық әндерін жинап, дерлік күн сайын эфирге беруді ұсынғаннан кейін кеңінен танымал болды.
The legend of Mount Santubong is the subject of a song, Puteri Santubong, which was composed and originally sang by Haji Madzhi Johari in 1974 1975. The song became popular after former Information Minister, the late Tan Sri Mohamed Rahmat proposed that folk songs from all the states be compiled and broadcast almost every day through Radio Televisyen Malaysia radio and television channels.