Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық аэроғарыш инженеры (1915–1981)
Canadian aerospace engineer (1915–1981)
Джеймс Артур Чемберлин (23 мамыр 1915 – 8 наурыз 1981) – канадалық инженер, ол Канаданың Avro Arrow, NASA-ның Gemini ғарыш кемесі және Apollo бағдарламасын жобалауға үлес қосты. Оның авиация және ғарыш салаларындағы пионерлік еңбектерінен бөлек, ол Канададан АҚШ-қа білімді жастардың ағылып кетуінің бір мысалы ретінде жиі айтылады. 1960 жылдардың басында ол Ай орбитасында кездесу (LOR) әдісінің Айға экипажты қондырудың ең тиімді жолы екенін ұсынған және осы бағытта жұмыс істеген маңызды адамдардың бірі болды. Бұл әдіс ақырында Apollo айға қондыру миссияларында қолданылды. 1970 жылы NASA-дан кетіп, 1981 жылы қайтыс болғанға дейін Хьюстон қаласындағы McDonnell Douglas кеңсесінде жұмыс істеді.
James Arthur Chamberlin (May 23, 1915 – March 8, 1981) was a Canadian engineer who contributed to the design of the Canadian Avro Arrow, NASA's Gemini spacecraft and the Apollo program. In addition to his pioneering air and space efforts, he is often cited as an example of Canadian brain drain to the U. S. In the early 1960s, he was one of the key people that proposed and moved that Lunar Orbit Rendezvous (LOR) was the best option for landing a crew on the Moon, the method eventually used on Apollo lunar landing missions. He left NASA in 1970 and worked for McDonnell Douglas, in their Houston offices, until his death in 1981.
Ерте өмір
Чемберлин 1915 жылы 23 мамырда Британдық Колумбияның Камлупс қаласында Уолтер А. Чемберлин мен Тереза Голдидің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі – ағылшын сәулетшісі, ол Вими қырқасы шайқасында Канада Корольдік артиллерия полкінің құрамында қызмет етіп жатқанда қаза тапты. Оның анасы, Уильям Голдидің қарындасы, күйеуінің қайтысынан кейін Торонтоға көшіп, кейіннен қайта тұрмысқа шықты. Чемберлин одан кейін Торонто университетінің мектебінде оқыды. Кішкентай кезінен бастап ұшақтарға қызығушылық танытқан ол жасөспірім шағында өзіндік дизайнмен ұшақ үлгілерін жасады, бір кезде The Mail and Empire газеті ұйымдастырған ұшақ үлгілері конкурсында жеңіске жетті. Кейін Чемберлин Торонто университетінде (1936) және Лондон Императорлық колледжінде (1939) механикалық инженер мамандығын бітірді. Канада Ұшқыштар Даңқының мәліметінше, Чемберлиннің басшылығымен "Ароу" ұшағының техникалық жобалау тобы инженерлік зерттеулер жүргізіп, сол кездегі басқа ұшақ компаниялары қолданғандардан "бір немесе одан да көп буын алға" кеткен технологияларды пайдаланды. "Меркурий" жобасының бас инженеры, бас дизайнер және МакДоннелл әуе кемесі құрастырған "Джемини" ғарыш кемесіне NASA-ның алғашқы жоба менеджері, содан кейін "Аполлон" бағдарламасындағы мәселелерді шешуші ретінде Чемберлин американдық экипаждық ғарыш кемелерінің алғашқы үш буынын жасау мен іске асыруда маңызды рөл атқарды. Ғарыш тарихшысы Дэвид Бейкер Чемберлинды "НАСА-да жұмыс істеген ең дарынды адамдардың бірі" деп сипаттады. Чемберлин 1970 жылы НАСА-дан кетіп, МакДоннелл Дуглас Астронавтикасына қосылды, онда ол сәтті болмаған ғарыш шаттлы жобасын дайындады, ал кейін Хьюстон қаласындағы Джонсон Ғарыш орталығында компанияның техникалық директоры болып тағайындалды, осы лауазымда 1981 жылғы 8 наурызда қайтыс болды. Ол әйелімен бірге ұл мен қыз тәрбиеледі.
Chamberlin was born in Kamloops, British Columbia on May 23, 1915, the son of Walter A. Chamberlin and Theresa Goldie. His father was an English born architect, who was killed at the Battle of Vimy Ridge while serving with the Royal Regiment of Canadian Artillery. His mother, a sister of William Goldie, moved to Toronto following her husband's death and was later remarried. Chamberlin subsequently attended high school at the University of Toronto Schools. Having maintained a keen interest in aircraft from a young age, he built original design model airplanes in his adolescent years, at one point winning a model aircraft contest organized by The Mail and Empire. Chamberlin later took mechanical engineering degrees at the University of Toronto (1936) and Imperial College London (1939). According to Canada's Aviation Hall of Fame, it was under Chamberlin's leadership that the Arrow's technical design team conducted engineering research and applied development techniques that were "a generation or more ahead of those used by other aircraft companies" at the time. As head of engineering for Project Mercury, chief designer and NASA's first Project Manager for the Gemini spacecraft built by McDonnell Aircraft, and then troubleshooter on Apollo, Chamberlin played an instrumental role in creating and implementing the first three generations of American crewed spacecraft. Chamberlin was described by space historian David Baker as "probably one of the most brilliant men ever to work for NASA." Chamberlin left NASA in 1970 to join McDonnell Douglas Astronautics, where he prepared an ultimately unsuccessful space shuttle bid before becoming technical director for the company's facility at the Johnson Space Center in Houston, a position he held until his death on March 8, 1981. He and his wife had a son and a daughter.
Құрметтер
НАСА Чемберлинге ерекше ғылыми жетістіктері, ерекше қызметі және ерекше инженерлік жетістіктері үшін медальдар тапсырды. Чемберлин Онтарио провинциясының аттестатталған инженеры, Аэронавтика ғылымдары институтының мүшесі және Канада Аэронавтика институтының құрметті мүшесі болды. 2001 жылы ол Канаданың Ұшқыштар даңқы залына енгізілді. 2019 жылы Канада Поштасы Аполлон-11 миссиясына канадалықтардың үлесін еске алу үшін пошта маркаларын шығарды, олардың арасында Чемберлиннің суреті де болды. 1997 жылы CBC телеарнасының "The Arrow" атты мини-сериалында Чемберлин рөлін актер Эйдан Девайн сомдады.
NASA awarded Chamberlin its Exceptional Scientific Achievement, Exceptional Service and Exceptional Engineering Achievement medals. Chamberlin was a Professional Engineer of the Province of Ontario, a member of the Institute of Aeronautical Scientists and an Associate Fellow of the Canadian Aeronautical Institute. In 2001, he was inducted into Canada's Aviation Hall of Fame. In 2019, Canada Post issued stamps commemorating Canadian contributions to the Apollo 11 mission which included Chamberlin's likeness. In the 1997 CBC miniseries The Arrow, Chamberlin is played by actor Aidan Devine.