Кіріспе

1948–1966 АҚШ Қарулы Күштерінің біріккен командасы

Әскери әуе көлігі қызметі (MATS) – Қорғаныс министрлігінің бұрынғы біріккен командасы. 1948 жылдың 1 маусымында құрылған MATS, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Әскери-теңіз әуе көлігі қызметінің (NATS) және АҚШ Әскери-әуе күштерінің Әуе көлігі басқармасының (ATC) бірігуінен пайда болған бірлескен команда болды. 1966 жылдың 8 қаңтарында таратылып, қызметі тоқтатылды. Оның орнына Әскери-әуе күштерінің Әскери көліктік командасы (MAC) жеке стратегиялық көліктік команда ретінде келді, сондай-ақ жағалаудағы Әскери-теңіз жүк ұшақтары операциялық қолдау көлігі (OSA) ұшақтары ретінде Әскери-теңіз күштерінің бақылауына қайтарылды. 1966 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі Әуе көлігі басқармасы (ATC) (1942–1948) және Әскери әуе көлігі қызметі Әскери көліктік командасымен (MAC) (1966–1992) біріктірілді.

Шолу

Әскери әуе көлігі қызметі (MATS) АҚШ Әскери-әуе күштерінің генерал-майоры Лоуренс С. Кутердің басшылығымен, ведомствоаралық күш-жігерді тиімді үйлестіру мақсатында құрылды. Бұл Әскери-теңіз күштері мен Армияның әуе көлігі басқармаларының бірігуі болды, және Қорғаныс министрлігі оларды жаңадан құрылған АҚШ Әскери-әуе күштерінің (АҚӘК) біртұтас (бірлескен) басқаруына берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Армия Әуе күштерінің әуе көлігі тармағы – Әуе көлігі басқармасы болды, ол зауыттардан майданға жаңа ұшақтарды жеткізіп, сондай-ақ әскерлер мен жабдықтарды тасымалдаумен айналысты, бұл ұйымдастыруды Туннер жүзеге асырды. Әскери-теңіз әуе көлігі қызметі, әсіресе алдыңғы қатардағы операциялық аймақтардағы Әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлеріне маңызды жүктерді, мамандарды және почта жіберу арқылы қолдау көрсетуге бағытталған. MATS – бірінші бірлескен қызмет басқармасы болды, және әскери-теңіз ұшақтары MATS-тің барлық маңызды әуе көпір операцияларына қатысты. Ұйымдық тұрғыдан MATS Әуе күштері департаментіне бағынышты болды, себебі оның жабдықтары мен АТК қызметкерлерінің көп бөлігі USAAF таратылғаннан кейін Әуе күштеріне өтті. Берлин әуе көпірі кезінде әскери-теңіз авиаторлары АҚШ-тан Еуропаның жабдықтау орталықтарына көлік ұшақтарымен ұшты; Корея соғысында MATS әскери-теңіз эскадрильясы шамамен 17 000 жараланғандарды әуемен эвакуациялады. Бастапқы құрамында, MATS Тынық мұхиты дивизиясын контр-адмирал басқарды, ал MATS вице-командирі де контр-адмирал болды. 1958 жылғы қайта ұйымдастыру кезінде жоғары шенді әскери-теңіз офицерлері EASTAF және WESTAF командирлерінің штабтарында, сондай-ақ MATS штабында қызмет етті. 1965 жылы Вьетнам соғысының қажеттіліктеріне байланысты Әуе күштері мен Әскери-теңіз күштері арасындағы келіспеушіліктер оларды жеке әуе көпір басқармаларына қайтаруға әкелді. Нәтижесінде, MATS таратылды және 1966 жылғы қайта құру кезінде Әскери әуе көлігі басқармасымен (Military Airlift Command) Әуе күштерінде алмастырылды.

Шығу тегі

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, АҚШ Әскери-әуе күштерінің Әуе көлігі басқармасы (ATC) белгісіз жағдайда қалды. Жоғары деңгейдегі ӘҚШ Әскери-әуе күштерінің шенеуніктері ATC-ні соғыс кезіндегі қажеттілік деп есептеді және оның азаматтық қызметкерлерінің, соның ішінде бұрынғы әуежол пилоттарының, бейбіт уақыттағы жұмыстарына оралуын күтті. Алайда, ATC-нің жоғары лауазымды өкілдері ATC-ні мемлекеттік басқарылатын ұлттық әуе компаниясына дамыту қажет деп ойлады, бірақ бұл идеяны әуе тасымалы индустриясы күшті түрде қабылдамады. Соғыс әскер тасымалдау миссиясының қажеттілігін анық көрсеткенімен, көптеген әскери шенеуніктер ATC атқаратын рөлді сыртқы компаниялар арқылы жүзеге асыру керек деп санайтын. 1947 жылы АҚШ Әуе күштері жеке әскер түрі ретінде құрылғанда, Әуе көлігі басқармасы оның негізгі басқармаларының бірі ретінде құрылмады. ATC командирі және оның штаты жаңа құрылған Қорғаныс министрлігінің (DOD) жаңа азаматтық басшылығына (және Армия мен Әуе күштері хатшыларына) ATC-нің маңызды миссиясы бар екенін сендіруді өздеріне міндет етті. Олар бұрынғы I әскер тасымалдау басқармасының командирі генерал-майор Пол Л. Уильямстың куәлігін пайдаланды, ол Әуе күштерінің ұзақ қашықтықтағы әскерлерді орналастыру қабілеті болуы керек екенін айтты, және ATC көлігін әскерлерді тасымалдау үшін пайдалануға болатынын жақтады. Уильямс бұл мәлімдеме жасаған кезде ұзақ қашықтықтағы әскер тасымалдауға арналған ұшақты дамытуды талап етіп отырды. Қорғаныс министрлігі өзінің әуе көлігі қызметі болуы керек деп шешті және ATC-ні Әскери әуе көлігі қызметіне (MATS) айналдыруға келісті, ол Әуе күштерінің қолдауымен жұмыс істеді, тіпті бұл ресми әскери миссия ретінде тізімдемелген жоқ. Сонымен қатар, шығындарды үнемдеу мақсатында MATS Әуе көлігі басқармасының ресурстарын Әскери-теңіз әуе көлігі қызметінің ресурстарымен біріктірді. Осылайша, бұл басқарма Қорғаныс министрлігімен санкцияланды, бірақ Әуе күштері немесе Әскери-теңіз күштерімен емес. МАТС-тың операциялық бақылауы АҚШ Әуе күштерінде болғанымен, АҚШ Әскери-теңіз күштері ұйымның басқару және операциялық құрамдас бөліктерінде толық серіктес болды. MATS-тың негізгі Әскери-теңіз құрамдас бөліктері – әскери әуе көлігі (VR) эскадрильялары болды. VR 3 және VR 6 Макгуайр Әуе базасына бекітілді, ал VR 22 Вирджиния штатының Норфолк / Чемберс полигонындағы Әскери-теңіз әуе көлігі станциясына бекітілді. Олар бірге MATS EASTAF-тың Атлантикалық мұхитындағы Әскери-әуе көлігі қанатын құрады. Тынық мұхиты жағалауында, Тынық мұхиты Әскери-әуе көлігі қанаты, Әуе көлігі эскадрильясы VR 7 және Техникалық қызмет көрсету эскадрильясы VR 8-ден тұрды, екеуі де Калифорниядағы Моффетт Әуе базасында орналасқан. Сонымен қатар, VR-7 жасағы Жапонияның Тачикава әуе базасында орналастырылды. Теңіз ұшқыштары Ньюфаундленд, Исландия, Шотландия, Батыс Германия, Италия, Пуэрто-Рико және Африкаға жоспарланған MATS бағыттарымен ұшты. Тынық мұхитында MATS теңіз ұшқыштары Гавайиден Жапонияға, Оңтүстік Вьетнамға, Бангкокқа, Үндістанға және Сауд Арабиясына барлық MATS станцияларына ұшты. Әуе күштерінің ұшқыштары Әскери-теңіз MATS ұшақтарын ұштырды, ал теңіз ұшқыштары Әуе күштерінің MATS көлік ұшақтарын ұшқан кезде кездесуге болады.

Берлин әуе көпірінің құрылысы (1948-1949 жж.)

MATS 1948 жылғы 1 маусымда, Берлин әуе көпірінің "ОПЕРАЦИЯ ВИТТЛЕС" басталуына бір айдан кем уақыт қалғанда құрылды. Операцияның ең қарқынды кезеңінде ұшақтар шамамен 90 секунд сайын қонып, ұшып, күн сайын мыңдаған тонна азық-түлік, отын және жабдық жеткізіп отырды, бірақ бұл ұшақтар MATS-қа қарасты болған жоқ. Кеңес Одағы Берлиннің батыс бөлігіндегі барлық құрлықтағы көліктерді тоқтатты. Теміржол жолдары қиратылды, өзендердегі баржалар тоқтатылды, тас жолдар мен жолдар жабылды. Қалған жалғыз мүмкіндік – әуе арқылы болды. 1948 жылғы 26 маусымда әуе көпірі ресми түрде басталды. Әлемнің түкпір-түкпірінен әскер тасымалдаушы ұшақтар Германияға келе бастады, олар Еуропадағы АҚШ Әуе күштеріне бекітілді. Эскадрильялар Гавайи мен Жапониядан ауыстырылды, сондай-ақ MATS-қа қарасты АҚШ Әскери-теңіз күштерінің екі әуе көлігі эскадрильясы да қосылды. MATS өзі әуе көпірін "басқармағанмен", бірнеше MATS штаб офицерлері Германияға әуе көпірінің жұмыстық тобында әкімшілік қызметтерді атқару үшін жіберілді. Әуе көпірі операцияларының жалпы басқарушысы болып генерал-лейтенант Уильям Х. Туннер тағайындалды, ол Еуропадағы АҚШ Әуе күштерінің командиріне есеп берді. Өзінің мәні бойынша әуе көпірі USAFE операциясы болды және оған қарасты барлық ұшақтар Еуропаға әуе көпірін жүзеге асыру үшін жіберілген бес әскер тасымалдаушы тобының біріне бекітілді. MATS көмекші рөл атқарды, C-54 ұшақтарын АҚШ-тағы әуе көпірінің базаларына және техникалық қызмет көрсету орталықтарына тасымалдады, ал MATS C-54 оқу мектебі әуе көпірінде уақытша міндеттерді орындау үшін ұшқыштарды даярлады. MATS көліктері Еуропадағы әуе көпірінің базаларына қажетті ұшақтардың бөлшектерін жеткізді. Бұл операция кеңестік блокада алынғанша шамамен 15 айға созылды. MATS әлемдік деңгейде көптеген гуманитарлық әуе тасымалдарын жүзеге асырды. АҚШ Әскери-теңіз күштері MATS-тің маңызды бөлігі болды, бірлескен күш-жігерге бес көлік эскадрильясын ұсынды, бірақ олар әуе көпірінің құрамында бола тұрып USAFE басшылығында жұмыс істеді.

Корея соғысы (1950-1953 жж.)

Ұйымның келесі үлкен сынағы – Біріккен Ұлттар Ұйымының Оңтүстік Кореяда генерал Дуглас Макартур басқаратын әскерлерін жабдықтау бойынша бастапқы операциялар болды. Оңтүстік Корея БҰҰ күштері жұмыла бастаған кезде жауға шалынуға айналып келді. MATS-тың рөлі қатаң логистикалық болды және ол АҚШ-тан Жапонияға қарай жұмыс істеді. Қиыр Шығыс әуе күштерінің жауынгерлік жүк командасына (кейіннен 315-ші әуе дивизиясы аталған) қарасты театрлық көлік күштері Жапонияға жабдықтау жолдарын ұйымдастырып, БҰҰ күштері үшін әскер тасымалдау қызметін атқарды.

Суэц, Ливан және Тайвань бұғаздары дағдарысы (19561958)

1956 жылғы Суэц дағдарысы кезінде MATS Суэц аймағындағы БҰҰ полиция күшін күшейту үшін Богота мен Аградан 1300 колумбиялық және үнді әскерін Біріккен Ұлттар Ұйымының Неапольдегі жиын орынына әуе көлігімен жеткізіп берді. 1958 жылы MATS Ливан үкіметін қолдап, Таяу Шығысқа 5500 тонна жүк пен 5400 әскерді әуе көлігімен жеткізді, сондай-ақ аймаққа TAC Composite Air Strike Force күштерін тасымалдауға көмектесті. 1958 жылы Формоза бұғазындағы дағдарыс кезінде MATS Қиыр Шығысқа 144 рейс жасады, Композиттік әуе шабуыл күштерін тасымалдауға көмектесті және F 104 Starfighter эскадрильясын Тайваньға жеткізді.

Терең тоңазыту операциясы (19571963)

1962 жылдың желтоқсан айында MATS Дуглас C-124 Globemasters әуе күші мен теңіз күшінің бірлескен командасының құрамында Антарктидадағы ғылыми стансаларды жабдықтау жөніндегі алты жылдық маусымдық ұшуларын аяқтады. Осы кезеңде Оңтүстік Каролина штатындағы Дональдсон әуе базасында орналасқан 63-ші әскер тасымалдаушы қанатының ұшақтары Макмердо бұғазындағы негізгі Антарктида базасынан Оңтүстік полюске жақын және алыс орналасқан стансаларға шамамен 4000 тонна жүкті ағызды. 1963 жылдан бастап, жаңа, жылдам және ұзақ қашықтыққа ұша алатын Lockheed C-130E Hercules ұшақтары MATS-тың міндеттерін өз мойнына алды. C-124 ұшақтарының Антарктиданың суық аймағындағы табысты жұмысы әуе көлігінің икемділігін арттырды, өйткені бірнеше аптаның ішінде (әр жыл сайын) жүк тасымалын жүзеге асырды, ал осы жұмысқа қырықша тасымалымен бірнеше ай уақыт кеткен болар еді. "Deep Freeze III" операциясы кезінде C-124 ұшағы біржелді жеті тонналық тракторды шалқарысқан жерге ағызды, ал "Deep Freeze 62" (1961 жылғы қазан-желтоқсан) операциясы барысында үш C-124 ұшағы Антарктида тарихындағы ең ұзақ ұшуды жасады – 3100 мильдік қашықтықты қамтитын жүк тасымалы. Сондай-ақ, "Deep Freeze 62" кезінде генерал-лейтенант Джо У. Келли операцияны бақылау үшін келген алғашқы MATS командирі атанды. MATS вице-командирі генерал-майор Реймонд Дж. Ривз "Deep Freeze 63" операциясына қатысты.

Конго әуе көпірі (19601963)

MATS C 124 Globemasters және C 118 Liftmasters (және 1962 жылдың қараша айында таза реактивтік C 135 Stratolifters) қараша айының соңына дейін тарихтағы ең ұзақ әуе көлігінде 2000-нан астам миссия орындады, ол Еуропадан Африканың батыс жағалауы арқылы Конгодағы Леопольдвиллге дейін 5000 мильге созылды. MATS 1960 жылдың 16 шілдесінде Еуропадағы АҚШ Әуе күштерінің (USAFE) 322-ші әуе дивизиясының басшылығымен Біріккен Ұлттар Ұйымының әуе көлігіне қатысты, және ең жоғарғы шегінде 60 ұшақ жұмылдырылды. 1962 жылдың соңына қарай шамамен 49 000 әскер және 11 000 тонна жүк Үндістанның Нью-Делисі сияқты алыс нүктелерге әуемен тасымалданды.

Берлин дағдарысы (1961)

Берлин қабырғасының салынуы және Берлиннің оккупациялық аймағына еркін өтудің тоқтатылуы салдарынан, EASTAF және WESTAF-тің 100-ден астам MATS = әуе кемелері АҚШ-тан Батыс Германия мен Францияға американдық әскерлерді тасымалдауға қатысты. 1961 жылдың қазан айында резервтік күштерге белсенді қызметке шақыру туралы бұйрық берілген кезде, MATS әуе көлігі және техникалық бөлімшелері олардың Еуропаға жеткізілуіне көмектесті. "Сәлемдесу сатысы" операциясы Франциядағы НАТО базаларына Ұлттық гвардияның әскери-әуе күштерін орналастыруды білдірді, ал "Биік шың" операциясы 1962 жылдың маусым-тамыз айларында қайта орналастыруды қамтыды. Мысалы, "Биік шың" операциясында MATS ұшақтарының барлық түрлері, соның ішінде өздері де белсенді қызметке шақырылған C-97 ұшақтары 260-тан астам рейс жасады. Бұл ұшақтар 9600-ден астам Ұлттық гвардия қызметкерін және 1400 тонна жабдықты қайтарды. Сонымен қатар, 101-ші әуе десанттық дивизия Кентукки штатының Форт-Кэмпбелл әскери базасынан Түркиядағы нысандарға әуемен жеткізілді. Шамамен 2000 адам мен 900 тонна жабдық әуе көлігімен тасымалданды ("Шахмат II" жаттығуы). Жаттығу кезінде 300-ге жуық MATS әуешілері мен офицерлері үш аптадай шатырда тұрып, техникалық қызмет көрсету және байланыс жұмыстарын атқарды. MATS қолбасшысы, генерал-лейтенант Джо У. Келли, алғашқы ұшақты қарсы алуға келді. "Жағымсыз" ауа райына қарамастан, ешқандай апат немесе инцидент болған жоқ. 1962 жыл бойында Еуропадағы жағдай шиеленісті болды және қаңтар айында "Ұзақ итеріс II" жаттығуы басталды, онда MATS-тің жаңа төрт қозғалтқышты ұшақтары – Boeing C-135 Stratolifter алғаш рет ірі әуе көпіріне қатысты. Олардың 12-сі Вашингтон штатының Форт-Льюис әскери базасынан Солтүстік полюс арқылы Батыс Германияның орталық бөлігіне 500-ге жуық әскерді әуемен жеткізді. Бұл рейсті олар 10 сағаттан аспайтын уақытта орындады, бұл поршендік қозғалтқышты ұшақтардың қалыпты бағыттармен 30-35 сағатқа созылатын уақытына қарағанда едәуір жылдам болды. Барлығы 200-ден астам MATS ұшағы армияның 4-ші жаяу әскер дивизиясының үш шайқас тобының 5300 әскерін тасымалдады. Ұшақтар бір шайқас тобын қайтарды. Батыс Германияда әскерлер НАТО күштерімен бірлескен жаттығуларға қатысты.

Куба зымыран дағдарысы (1962)

Ең қарбалас әуе көлігі жоспарларының бірі кезінде (қазан және қараша айларында 17-ден астам әуе көлігі іске қосылды немесе дамып жатты), MATS АҚШ-тың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі күштерді жинауға көмектесуге шақырылды. 16 қазанда MATS соғыс уақытындағы қарқынмен жұмыс істей бастады. 16 қазан мен ай соңы аралығында MATS елдің әртүрлі базаларынан Флорида мен Кубадағы Гуантанамо шығанағына жүздеген рейспен мыңдаған сарбаз бен мыңдаған тонна жүкті әуемен жеткізді. Бұл АҚШ теңіз жаяу әскерлері мен олардың жауынгерлік жабдықтарын MATS арқылы әуе көлігімен тасымалдаудың алғашқы ірі операциясы болды. Сонымен қатар, осы күш жинау кезінде MATS Гуантанамо шығанағына оқ-дәрі тасымалдау кезінде өзінің алғашқы C-135 Stratolifter ұшағын жоғалтты. Барлық үш техникалық қызмет ауа райы, құтқару және құжаттамалық қолдау көрсету үшін жұмысты күшейтті. Әуе көлігі операциясы кезінде MATS қараша айының басында Үндістанға қару-жарақ жіберу туралы сұранысқа жауап беруге шақырылды, бұл Қытайдың коммунистік басқындығын тоқтатуға бағытталған шара еді. Әуе көлігінде 980 тонна шағын қаруды Батыс Германиядағы Рейн-Майн әуе базасынан Калькуттадағы Дум-Дум әуежайына 6000 мильден астам қашықтыққа тасымалдау қажет болды. Бұл "ескертусіз" әуе көлігі MATS C-135 Stratolifter ұшақтарымен сегіз күнде орындалды.

"Үлкен көтеру" операциясы (1963)

Бірінші рет толық АҚШ әскері дивизиясы мен Тактикалық әуе қолбасшылығының соққы тобы бір үлкен әуе көпірі арқылы мұхиттан өткізілді. 2-ші бронетанкі дивизиясының 15 358 офицері мен сарбазы, оларға қолдау көрсеткен әскерлер және 504 тонна соғыс жабдығы 204 MATS ұшағымен Оңтүстік және оңтүстік-батыс АҚШ-тағы сегіз базадан Франция мен Германияға жеткізілді. Оларды Атлант мұхиты арқылы ұшқан Композиттік әуе соққы тобының (CASF) 116 тактикалық истребителі мен барлау ұшақтары сүйемелдеді. Бүкіл операция 2,5 күнде аяқталды, оның үшін 234 миссия орындалды. C-135 Stratolifter әуе кемелері 75 әскерді тасымалдап, 5600 мильдік қашықтықты 10,5 сағатта тоқтаусыз басып өтті. C-124 Globemaster әуе кемелеріне 80 сарбаз бен жүк тасымалдау үшін Бермуда және Азор аралдарында жанармай құюға тоқтаулар қажет болды, бұл үш есе көп уақыт алды. Еуропадағы НАТО-ның жалдама маневрлерінен кейін әскерлер 1963 жылдың 21 қарашасында АҚШ-қа қайтарылды.

Вьетнам соғысы

1948 жылдан бастап MATS француз Индокитайына әуе көлігімен ұшуды жүзеге асырды, француз үкіметі мен Вьетминге қарсы күрескен колониялық вьетнамдық күштерге әскери жабдықтар мен жарақтарды әуе көлігімен жеткізді. 1954 жылы француздардың өтініші бойынша Диен-Бьен-Фудан жараланған легионерлер Тан Сон Нхут әуежайынан Алжирге немесе Францияға тасымалданды. Бастапқыда Сайгоннан Токио маңындағы Тачикава әуе базасына C 124 ұшақтарымен ұшып келген 14 000-нан астам жарақат алған сарбаздарға медициналық көмек көрсетілді. Жапониядан жараланғандар MATS C 97 ұшақтарымен Тынық мұхиты арқылы АҚШ-тың батысына жеткізілді. Кейінгі аялдамалардың әрқайсысында – Хавайдағы Хиккам әуе базасында, Калифорниядағы Трэвис әуе базасында және Массачусетс штатындағы Вестовер әуе базасында шамамен бір күндік тоқтаулар болды. Сапардың бұл бөлігін MATS-тің Тынық мұхиты бөлімшесі орындады. Вестоверден Атлантика дивизиясы жарақаттанғандарды Франциядағы Орли әуе базасына және Алжирдегі Оран әуежайына әуе көлігімен жеткізді. Басталуынан аяғына дейін, міндетті орындауға шамамен бір ай уақыт кетті. 1950-жылдары және 1960-жылдардың басында Тан Сон Нхутқа MATS әуе көпірінің рейстері арқылы Оңтүстік Вьетнам үкіметіне әскери көмек жеткізілді. Сонымен қатар, әскери рейстер Бангкоктегі Дон Муанг әуежайына, Меконг өзені бойындағы шекарасын қорғау үшін тай әскеріне, немесе Лаоста коммунистік көтерілісшілерге қарсы күресіп жатқан Лаос үкіметіне жасалды. 1960-жылдардың басында АҚШ Оңтүстік-Шығыс Азиядағы күштерін арттырған кезде, бұл аймаққа MATS рейстерінің саны көбейді. MATS C 124 және C 133 жүк тасушылары көріне берді. 1964 жылғы Тонкин шығанағындағы инциденттен кейін және АҚШ-тың Вьетнам соғысына қатысуын күшейту туралы шешім қабылданғаннан кейін, MATS әскери қызметшілерді және жабдықтарды соғыс аймағына әуе тасымалында маңызды рөл атқарды. 1964 және 1965 жылдары MATS АҚШ армиясы мен АҚШ теңіз жауынгерлерінің көп санын Оңтүстік Вьетнамға ұшырды. Оңтүстік Вьетнамдағы Дананг, Кам Ранх шығанағы және Тан Сон Нхут, сондай-ақ Таиландтағы Дон Муанг әуежайында АҚШ күштерін қолдау үшін ірі MATS әуе порты құрылды. C 141A Starlifters ұшақтарының алғашқы ірі масштабтағы MATS реактивтік тасымалдау рейстері 1965 жылы Тан Сон Нхут әуе базасына жасалды. Вьетнамда MATS әзілде "Бәлкім, ертең, кейде" деген сөздің аббревиатурасы деп есептелді.

Әскери әуе көпірінің командалығы

1966 жылдың 1 қаңтарында Әскери-теңіз күштерінің құрамдас бөлімдерін шығару туралы хабарламасынан кейін MATS әскери әуе көлігі басқаруына (Military Airlift Command) қайта аталды. Naval Transport Squadron Seven Alpha (VR 7A) эскадрильясының R5D Skymasters ұшақтары 1966 жылдың шілдесінде қызметтен шығарылып, бөлімше таратылды. C 121/RV 7 Super Constellations ұшақтары бар VR 7 эскадрильясы 1967 жылдың 31 қаңтарына дейін MAC құрамында болды, ал Әскери-теңіз әуе көлігі қанаты (Тынық мұхиты) 1967 жылдың 23 наурызында таратылды. NAS Moffett Field әуе базасындағы VR 8 және VR 22 эскадрильялары 20 сәуірде MAC-тан C 130 ұшақтарын шығарды. Соңғы әскери эскадрилья, VR 3, Макгуайр әуе базасынан C 130 ұшақтарымен 30 маусымда таратылды, ал Әскери-теңіз күштерін MAC міндеттерінен босататын ресми DOD бағдарламалық директивасы 1967 жылдың 1 шілдесінде күшіне енді. MAC арнайы әуе миссияларынан басқа жолаушылар тасымалын Pan American, TWA, United, Continental, Northwest сияқты коммерциялық әуе компанияларына, сондай-ақ Flying Tiger сияқты чартерлік компанияларға, Азаматтық резервтік әуе флотын (CRAF) пайдалана отырып тапсырды. Бұл коммерциялық ұшқыштар мен экипаждарға құнды оқу мүмкіндігін берді, ал Вьетнам соғысы жылдарында Оңтүстік-Шығыс Азиядағы MAC әуе портында Boeing 707 және Douglas DC 8 коммерциялық ұшақтарын көру әдеттегі жағдай болды. 1974 жылдың 1 желтоқсанында MAC өзінің міндеттерін кеңейтіп, бұрынғы ұрыс командованиелері (TAC, PACAF, USAFE) орындаған театрлық әскер тасымалы және тактикалық әуе көлігі (яғни C 130 Hercules, C 123 Provider, C 7 Caribou) миссияларын қабылдады. 1987 жылы MAC АҚШ Көлік басқаруының (USTRANSCOM) Әуе күштерінің құрамы ретінде тағайындалды, ол бірлескен әскери басқару болып табылады. 1992 жылдың маусым айында MAC қайта ұйымдастырылып, Аэромобильдік басқару (AMC) деп қайта аталды, бұл оның миссиясын кеңейтті, соның ішінде әуеде отын құю (яғни KC 135 Stratotanker және KC 10 Extender), бұл миссияны таратылып жатқан Стратегиялық әуе басқаруынан (Strategic Air Command) алды. AMC кейін MAC-тің орнына USTRANSCOM-ның ӘҚК құрамы ретінде тағайындалды.

Апаттар мен оқиғалар

1955 жылғы 22 наурызда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Дуглас R6D 1 Liftmaster, BuNo 131612 ұшағы, Токио (Жапония) қаласынан Калифорния штатындағы Трэвис әуе базасына, Гавайи аймағындағы Хиккам әуе базасы арқылы бағытталған MATS рейсі кезінде Гавайидегі тау шыңына шағылысып, борттағы барлық 66 адам – 55 әскери жолаушы, екі азаматтық жолаушы және тоғыз теңізші экипаж мүшесі қаза болды. Бұл оқиға Гавайи тарихындағы ең көп адам қаза болған авиаапат және АҚШ теңіз авиациясы тарихындағы ең ауыр апат болып табылады. 1956 жылғы 10 қазанда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Дуглас R6D 1 Liftmaster, BuNo 131588 ұшағы, Англиядағы RAF Lakenheath әуе базасынан Азор аралдарындағы Lajes Field әуе базасына MATS рейсін орындау барысында Атлант мұхитының үстінде жоғалып кетті, борттағы барлық 59 адам – 305-ші бомбалау қанатынан 50 АҚШ Әскери-әуе күштерінің жолаушысы және тоғыз теңізші экипаж мүшесі қаза болды. Іздеу жұмыстары Атлант мұхитында ұшақтың қирандыларын тапты, бірақ ешбір құтқарылған немесе дене табылмады.