Кіріспе

АҚШ Әуе күштері бөлімшесі

100-ші әуелік жанармай құюшы қанаты (100-ші ARW), «Қанды жүзінші» деген лақап атымен белгілі, Америка Құрама Штаттарының Әуе күштеріне қарасты, үшінші әуе күштеріне және Еуропадағы АҚШ Әуе күштері – Африка әуе күштеріне бағынған бөлімше. Ол Ұлыбританияның Саффолк графтығындағы RAF Mildenhall әуежайында орналасқан. Сондай-ақ, RAF Mildenhall әуежайының негізгі қанаты болып табылады. 100-ші ARW – Еуропалық аймақтағы АҚШ-тың жалғыз тұрақты әуе май құюшы қанаты, ол Boeing KC 135R/T Stratotanker ұшағын пайдаланады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның алдыңғы бөлімшесі, 100-ші бомбалау тобы (ауыр), Англиядағы RAF Торп Эбботтс әуежайында орналасқан Сегізінші әуе күштерінің B 17 Flying Fortress ұшақтарымен күрескен тобы болды. 300-ден астам жауынгерлік тапсырманы орындаған бұл топ екі рет «Құрметті бөлімше» атағын алды (Регенсбург, 17 тамыз 1943 жыл; Берлин, 4/6/8 наурыз 1944 жыл). Соғыс кезінде 177 ұшақ жоғалып кетті (MIA), ал 1945 жылдың 20 сәуірінде соңғы миссиясын аяқтады. Бұл қанаттың марапаты – ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы алдыңғы бөлімшесінің құйрық кодын (Төртбұрыш D) өз ұшақтарында көрсетуге рұқсат етілген жалғыз қазіргі заманғы АҚШ Әуе күштерінің операциялық қанаты болып табылады. 379-шы бомбалаушы қанаты 1993 жылы таратылғанға дейін Үшбұрыш K құйрық кодын пайдаланды, бірақ 379-шы әуе экспедициялық қанаты ретінде қайта құрылғанда, олардың бас бөлімшелерінің құйрық кодтарын қолданған ұшу эскадрильяларының алмасу ретімен тағайындалды. Үшбұрыш K ресми емес бөлімше таңбасы ретінде сақталды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1 маусымда 1942 жылы Армия Әуе Күштері 100-ші бомбалау тобын (Ауыр) (100-ші БГ) белсендірді және оны III бомбалау командасына бекітті. Топ 27 қазанға дейін 1942 жылға дейін толық құрамы жиналмады, сол кезде бөлімнің негізгі құрамы 29-шы бомбалау тобынан Айдахо штатындағы Гоуэн алаңына ауыстырылды. Төрт күннен кейін, 1 қарашада, негізгі құрам Вашингтон штатындағы Уолла-Валла Әскери Әуе Базасына көшті, онда ол алғашқы төрт экипажы мен Сиэтлдегі Boeing зауытынан төрт B-17F ұшағын алды. Содан кейін 100-ші БГ 30 қарашада Юта штатындағы Вендовер Филдке көшті, онда қосымша персонал, ұшақтар мен экипаждар қосылып, бомбалау, артиллериялық және навигациялық жаттығулар басталды. 1943 жылғы Жаңа жыл күні, жаңадан құрылған топтың мүшелері тағы да екі базаға ауысты. Ұшақтар мен ұшақ экипаждары Айова штатындағы Сиук-Сити Әскери Әуе Базасына, ал жер эшалоны Небраска штатындағы Керни Әскери Әуеайлағына көшті. Екі жағдайда да 100-ші БГ мүшелері шетелге баратын басқа топтарға әуе және жер үстіндегі жаттығуларға көмектесті. Сәуірдің ортасында ұшақ экипажы Кернидегі жер эшалонына қосылып, жаңа B-17 ұшақтарын алды. Қосымша дайындықтан кейін, топтың ұшақ экипаждары 25 мамырда 1943 жылы Керниден шығып, Солтүстік Атлантика бағытымен Англияға және Еуропадағы соғысқа ұшты. Керниден ұшақтар мен ұшақ экипаждарының кетуінен бұрын, 100-ші БГ-нің жер эшалоны 2 мамырда 1943 жылы Шығыс жағалауға кетті. 27 мамырда 1943 жылы Нью-Йорктан Англияға баратын Подингтонға жететін кемеге қоныс аударды. Подингтон қаласында жер эшалоны әуе эшалонымен кездесті, және олар бірге Норфолктегі RAF Торп Эбботтсқа көшірілді, онда олар Екінші дүниежүзілік соғыста стратегиялық бомбалау ұйымы ретінде жұмыс істеді. 25 маусымда 1943 жылы 100-ші БГ өзінің бірінші Сегізінші Әуе Күштері ұрыс миссиясын орындады, Бремендегі U-кемелерді бомбалады – бұл топтың "Қанды жүздік" тарихының бастауы болды. Топ өзінің бомбалау шабуылдарын Германияның әуежайларына, өнеркәсіптік зауыттарына және Франция, Германия, Польша, Нидерланды, Норвегия, Румыния және Украинадағы әскери-теңіз нысандарына бағытталды. Топ 1943 жылғы жазы мен күзінде бірнеше миссияда алған ауыр шығындарға байланысты басқа бомбалау топтарынан "Қанды жүздік" лақап атын мұра етті. 1943 жылғы 10 қазанда Мюнстерге жасалған шабуыл кезінде он сегіз 100-ші БГ ұшағы жіберілді, оның бесеуі мақсатқа жетпей тоқтап, кері бұрылды. Мюнстерге жеткен он үш ұшақтың он екісі атып түсірілді; Мюнстерге жетіп, қайтып оралған жалғыз тірі қалған 100-ші БГ B-17 - бұл Роберт Розентал басқарған Royal Flush (B-17F 45 VE 42 6087); ол базаға қатты зақымдалған және бірнеше экипаж мүшелері жараланған күйде оралды. Топқа тағайындалған 38 көмекші ұшқыштың тек төртеуі ғана 25 рет ұшуға тағайындалған. 1943 жылғы тамызда топ өзінің алғашқы Ерекше бірлік цитатын (DUC) алды, 17 тамызда Регенсбургтегі неміс ұшақ зауытына шабуыл жасағаннан кейін (бұл қалаға шабуыл жасаған 3-ші бомбалаушы қанаттың жеті бомбалау тобының бірі болды), нәтижесінде неміс ұшақ өндірісі бұзылды. 1944 жылғы қаңтар-мамыр аралығында 100-ші БГ тұрақты түрде әуеайлақтар, өнеркәсіп орындары, маршалдық сарайлар және Батыс Еуропадағы V қару-жарақ орындарын бомбалады. 1944 жылғы ақпан айында топ "Аргумент" операциясына ("Үлкен апта") қатысты, бұл операцияда одақтастар Люфтваффемен шешуші шайқасқа ұрысып, Францияға шабуыл жасау алдында Батыс Еуропаның әуе басымдылығын жеңуге тырысты. 1944 жылғы наурыз айында 100-ші БГ Берлинге шабуылдарды аяқтады және соғыстың екінші DUC-ін алды. Екінші дүниежүзілік соғыстың мұнай науқаны кезінде бомбалау кезінде 1944 жылғы жазында топ сонымен қатар тосқауыл миссияларын жүргізді, мысалы, маусым айында Нормандияға шабуыл жасау үшін көпірлер мен қару-жарақ позицияларын бомбалау. Келесі айда әуе ұшақтары Сент-Лодағы жау позицияларын бомбалады, содан кейін тамыз мен қыркүйекте Брестке ұқсас шабуылдар жасалды. 1944 жылғы қазан айында 100-ші БГ Доспан күштерінің Сигфрид сызығындағы қорғанысына шабуыл жасады, содан кейін 1944 жылғы желтоқсаннан 1945 жылғы қаңтарға дейін Ардендегі шайқаста маршалдық аулаларды, неміс басып алған ауылдарды және байланыс нысаналарын бомбалады. Германиядағы қатты қорғалған неміс қондырғыларына шабуыл жасап, 1944 жылғы маусым айынан желтоқсан айына дейін француз ішкі күштеріне азық-түлік жібергендегі ерекше күш-жігері үшін 100-ші БГ француздық Croix de Guerre with Palm орденін алды. 100-ші БГ 1945 жылғы 20 сәуірде Екінші дүниежүзілік соғыста өзінің соңғы жауынгерлік миссиясын орындады. Келесі айда бөлімнің экипаждары Нидерландының батысындағы халыққа азық-түлік таратты, ал маусым айында Австриядан Францияға француздық одақтас бұрынғы тұтқындарды тасымалдады. 1945 жылғы желтоқсанда топ АҚШ-қа оралды, онда ол 21 желтоқсан күні 1945 жылы Нью-Джерси штатындағы Кэмп Килмерде таратылды.

Қырғи қабақ соғыс

1947 жылғы 29 мамырда Әскери Әуе Күштерінің Бас штабы Майами әскери әуе алаңында 100-ші бомбалау тобын қайта құрды. Қайта құрылғаннан бастап топ 49-шы бомбалау қанатына (кейіннен Әуе дивизиясы) қарастырылған резервтік B-29 Superfortress бөлімшесі ретінде оқытылды және жұмыс істеді. Бөлімшенің толық құрамымен және жабдықтарымен жабдықталған-жабдықталпағаны әлі анық емес. Бюджеттің қысқартылуына байланысты 1949 жылғы 27 маусымда таратылды.

100-ші бомбалаушы қанаты

100-ші бомбалау қанаты, Орташа, 1953 жылдың 23 наурызында Стратегиялық әуе қолбасшылығының құрамында құрылды, бірақ қанат 1956 жылдың 1 қаңтарында ғана іске қосылды. Кешігу Нью-Гэмпшир штатындағы Портсмут әуе күштері базасында (кейіннен Пиз әуе базасы деп аталды) базалық құрылыс жұмыстарына байланысты болды. Құрылыс 1955 жылдың соңында аяқталды, ал іске қосылғаннан кейін 100-ші ҚК 8-ші әуе күштерінің 817-ші әуе дивизиясына бекітілді. 1954 жылы 100-ші бомбалау қанатына жоғары дыбыс астындағы жылдамдықпен ұша алатын және негізінен Кеңес Одағының әуе кеңістігіне енуге арналған жаңа B-47E Stratojet қондырғылы бомбалаушылары берілді. 100-ші бомбалау қанаты он жыл бойы Пиз әуе базасынан жұмыс істеді. Ресми тұжырымдама бойынша, мекеме "жаһандық стратегиялық бомбалау оқулары мен әуеде жанармай құю миссияларын орындады". Ең маңызды шетелдегі уақытша міндеттемелердің бірі 1958 жылдың алғашқы төрт айында болды, онда 100-ші қанаттың толық құрамымен B-47 ұшақтарын жөнелтті. Осы кезеңде Нью-Гэмпширден келген B-47 ұшақтары Ұлыбританиядағы RAF Brize Norton әуе базасынан жұмыс істеді. Кейіннен шетелдегі жөнелтпелерде Stratojet ұшақтарымен жаһандық стратегиялық бомбалау оқулары мен жаһандық әуеде жанармай құюға бірнеше бомбалау қанаттарының бірдей қатысуы қамтамасыз етілді. 1960 жылдардың басында B-47 ескірген деп есептелді және SAC-тің стратегиялық қару-жарағынан алынып тасталды. 1965 жылдың қазан айында Әуе күштері соңғы бес B-47 қанатын және қолдаушы танкерлік эскадрильяларын таратуды бақылау үшін "Жылдам Ұшу" жобасын бастады. 100-ші ARS соңғы танкерін 1965 жылдың 21 желтоқсанында, 53-0282 нөміріндегі ұшақ Аризона штатындағы Дэвис-Монтан әуе базасындағы әскери ұшақтарды сақтау және орналастыру орталығына ұшып кеткен кезде зейнеткерлікке шығарды. Келесі күні 100-ші ARS таратылды. 100-ші ҚК Пиздегі жердегі дабыл міндеттемесін 1965 жылдың 31 желтоқсанына дейін сақтап, 1966 жылдың 25 маусымында таратылды.

100-стратегиялық барлау қанаты

Штаб-пәтер SAC штаб-пәтер USAF-тан жауынгерлік ұшақтармен жабдықталған Бас басқарма (MAJCOM) бағынындағы эскадрильяларын тоқтатуға және Әуе күштері бағынындағы (AFCON) бөлімшелерді белсендіруге өкілеттік алды, олардың көпшілігі сол кезде қолданыста болмады, бірақ тарихы мен тізімі болатын. 1966 жылдың 11 ақпанында 100-ші стратегиялық барлау эскадрильясы 4080-ші стратегиялық барлау эскадрильясының міндеттерін, жабдықтарын және құрамын қабылдады. 349-шы стратегиялық барлау эскадрильясы (SRS) 4028-ші SRS-тің Lockheed U-2 ұшақтарын, ал 350-ші стратегиялық барлау эскадрильясы 4025-ші SRS-тің Ryan BQM-34 Firebee барлау дрондары мен Lockheed DC-130 ұшыру ұшақтарын қабылдады. 4080-ші эскадрилья SAC MAJCOM эскадрильясы болды, оның тарихы тоқтатылған кезде аяқталды және кейінірек қайта жандандыру арқылы жалғастырылмады. 100-ші SRW енді Аризона штатының Тусон қаласындағы Дэвис-Монтан әуе базасында орналасқан. Қайта жанданғаннан кейін 100-ші SRW Lockheed U-2 және ұшқышсыз аппараттармен стратегиялық барлау жүргізді. 1970 жылдың 11 шілдесінде күштер Бьен-Хоадан У-Тапао RTNAF (OL RU) әуе базасына, содан кейін Таиландқа (OL UA, 1970 жылдың қарашасы) көшірілді. Көшкеннен кейін, 1972 жылдың қарашасында 99-шы стратегиялық барлау эскадрильясын қайта жандандырды. 1973 жылдың қаңтарында 99-шы SRS-тің U-2 ұшақтары 500 сағаттан астам жауынгерлік уақытты ұшты. Бұл U-2 эскадрильясының бір айда 500 сағат ұшуының алғашқы жағдайы болды. 1974 жылдың желтоқсанында олар 600 сағаттан астам уақыт тіркеді. 99-шы SRS қажеттілікке қарай алдыңғы жедел орналасқан жерлерге жөнелтілді және 1972 жылы SAC-тің фото және сигналдық барлау жұмысына ең көп үлес қосқан барлау эскадрильясы ретінде П.Т. Куллен сыйлығын алды. U-2 ұшақтары 1976 жылдың наурызында Таиландтан шығарылған соңғы бөлімшелердің бірі болды.

1973 жылдың ортасында Оңтүстік-Шығыс Азиядағы АҚШ-тың жауынгерлік операциялары аяқталғаннан кейін, Әуе күштері ядролық ауа үлгілерін алу операцияларын 100-ші SRW-ге ресми түрде тапсырды, ал 349-шы SRS атмосфералық үлгі алу миссиялары үшін U-2 ұшақтарын U-2R конфигурациясына ауыстырды, бұл 4028-ші SRS-тен мұрагерлік еткен WB-57 ұшақтарын алмастырды. Ауадан үлгі алу миссиясы Оңтүстік Кореядағы Осан әуе базасына көшірілді, бірақ Осанға U-2R ұшақтарын орналастыру үшін Жапония және Корея Республикасы үкіметтерімен ұшу және базалық келісімдер жасалып, Осанда дайын ангарлар салынғанша мүмкін болмады. Коммунистік Қытай 1974 жылдың 17 маусымында өздерінің он алтыншы ядролық құрылғысын жарылғанға дейін, АҚШ Әуе күштерінің штаб-пәтері барлық келіссөздер аяқталғанын жариялай алмады. Сонымен қатар, ол SAC штабына 349-шы SRS-тің "OLYMPIC RACE" активтерін Осанға орналастыруды және 1974 жылдың 18 маусымынан бастап сол жерден үлгі жинауды тапсырды. Үлгі алу миссиясы Осанда жалғасты, ал Оңтүстік Кореядағы U-2 ұшақтары 100-ші SRW OL A атанды. Дрон және ауа үлгілерін алу миссияларынан басқа, 100-ші SRW 1973 жылғы Йом Кипур соғысынан кейін израильдіктер мен египеттіктер арасындағы атысты тоқтатуды бақылау сияқты дүниежүзілік бақылау миссияларын орындады. Бұл операция Кипрдегі RAF Акротири әуе базасынан жүргізілді және OLIVE HARVEST операциясы – OL OH жедел орналасқан жері деп аталды. Бір бөлімше сонымен қатар Флорида штатындағы Маккой әуе базасынан 1975 жылы жабылып, содан кейін жақын маңдағы Патрик әуе базасына көшірілді, бұл LF жедел орналасқан жері деп белгіленді. Бұл U-2 ұшақтары Кубадағы OLYMPIC FIRE миссияларына қатысты, олар Флорида штатының Ки-Уэст қаласындағы Әскери-әуе барлауды басқару орталығындағы бірлескен бақылаумен үйлестірілді.

100-ші әуеде жанармай құю бөлімшесі

1976 жылы бюджеттің қысқартылуына байланысты SAC стратегиялық барлау активтерін біріктірді. 99-шы стратегиялық барлау эскадрильясы және оның U-2 ұшақтары U-Тапаодан қайтарылып, 1 шілдеде 9-шы стратегиялық барлау қанатына (9 SRW) қосылды. 9-шы SRW құрамында SR-71 Blackbird ұшағын басқаратын 1-ші стратегиялық барлау эскадрильясы болды. Осының нәтижесінде SAC-тің барлық U-2 және SR-71 активтері Калифорниядағы Beale AFB базасында бір қанаттың басқаруына келді, ал RC-135 активтері Eilson әуе күштері базасындағы 6-шы стратегиялық қанатқа немесе Offut әуе күштері базасындағы 55-ші қанатқа (сонымен қатар LOOKING GLASS платформалары мен EC-130 ұшақтарын пайдаланды) тағайындалды. Боллинг әуе күштері базасындағы SAC-тің 544-ші стратегиялық барлау қанаты (кейіннен 544-ші барлау қанаты) ұшу қанаттары жинаған барлау ақпаратын талдаумен айналысты. Әуе күштерінде 1979 жылы SAC-қа, Ұлттық барлау кеңсесіне және Әуе күштері жүйелері басқармасындағы Ғарыш және зымыран жүйелері ұйымына берілген Аэроғарыш қорғаныс басқармасымен жұмыс істейтін спутниктер мен радар жүйелері сияқты SAC-қа бағынбаған стратегиялық барлау активтері де болды. Криптографиялық және байланыс ақпараттық операциялары Әуе күштерінің қауіпсіздік қызметінің және Әуе күштерінің барлау, қадағалау және тану агенттігінің құзырында болды. 349-шы SRS-тің U-2R ұшақтары және 350-ші SRS-тің AQM-34 Firebee/DC-130 Hercules ұшқышсыз ұшақтарын пайдалану тоқтатылды, ал эскадрильялар 9-шы SRS SR-71 Blackbird ұшағын қолдау мақсатында 100-ші әуелік жанармай құю қанатының KC-135 жанармай құю эскадрильяларына айналды. Оңтүстік Кореядағы U-2R ұшақтары 9-шы стратегиялық барлау қанатының 2-ші бөліміне айналды. AQM-34 ұшақтары, олармен байланысты DC-130 Hercules ұшақтары және CH-3 Jolly Green Giant құтқару тікұшақтары Тактикалық әуе командалығының 22-ші тактикалық ұшқышсыз ұшақ эскадрильясына қайта тағайындалды және Davis-Monthan AFB базасында қалды. Қайта құру барысында 100-ші қанат және оның 349-шы және 350-ші әуелік жанармай құю эскадрильялары әкімшілік тұрғыдан Beale базасына көшірілді, бұрынғы 17-ші бомбалау қанатының активтерін қабылдады, ол таратылды. 349-шы және 350-ші эскадрильялар 903-ші және 922-ші әуелік жанармай құю эскадрильяларының KC-135 ұшақтарын иеленді. 100-ші ARW 30 қыркүйекте 1976 жылы 9-шы SRW-ның SR-71 және U-2 ұшақтарына бүкіл әлем бойынша әуелік жанармаймен қамтамасыз етуге жауапкершілікті өз мойнына алды.

100-ші ARW 15 наурызда 1983 жылы таратылды, өйткені оның екі KC-135 эскадрильясы Beale базасындағы 9-шы стратегиялық барлау қанатына қайта тағайындалды, ол «бір база, бір қанат» тұжырымы бойынша біріктірілген қанатқа айналды.

Салқын соғыстан кейінгі кезең

Жеті жылдан астам уақыт бойы белсенді болмағаннан кейін, SAC 100-ші бөлімді қайтадан белсенділендірді, бірақ бұл жолы 1990 жылдың 1 шілдесінде Миссури штатындағы Уайтман Әуе базасында 100-ші әуе дивизиясы ретінде, Стратегиялық әуе қолбасшылығының аралық командалық деңгейі ретінде. Ол Уайтман Әуе базасындағы үй-жай беруші бөлімшесінің міндеттерін өз мойнына алды. Бұдан басқа, дивизия 509-шы бомбалау қанатын басқарды, бұл бұрынғы FB-111 бөлімшесі болатын, ол базаны қайта құру және жабу (BRAC) комиссиясының шешімімен бұрынғы Пиз Әуе күштері базасынан (қазір Пиз Әуе Ұлттық гвардия базасы) көшірілді және B-2 Spirit стелс-бомбардировщиктерінің өндірісі аяқталып, оларға арналған тиісті нысандар салынып біткенше операциялық емес еді. Сондай-ақ, ол Уайтманда орналасқан LGM-30F Minuteman II құрлық аралық баллистикалық зымыраны (ICBM) қолданатын 351-ші зымырандық қанатты басқарды. 1991 жылы Әуе күштерінің қайта ұйымдастырылуы нәтижесінде 351-ші зымырандық қанат 1991 жылдың 29 наурызында қайта белсенділенген Екінші әуе армиясының бағынысына берілді, ал 509-шы бомбалау қанаты Уайтман Әуе базасындағы үй-жай берушілік міндеттерін өз мойнына алды. Осының салдарынан, SAC 100-ші әуе дивизиясын 1991 жылдың 1 тамызында қайтадан таратып жіберді.

Еуропадағы әуеде жанармай құю

Әуе дивизиясы ретінде тоқтатылғаннан кейін алты ай өткен соң, және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері 46 жылдан астам уақыт өткен соң, Әуе күштері 1992 жылдың 1 ақпанында Ұлыбританиядағы RAF Mildenhall әуе базасында орналасқан 100-ші ARW-ді қайта құрды. Ол Стратегиялық әуе командасына, 15-ші әуе армиясының 14-ші әуе дивизиясына бағындырылды. Содан кейін 1992 жылдың 1 ақпанында үшінші әуе күштеріне қайта бағындырылды. RAF Mildenhall әуе базасындағы бас қанатқа айналған 100-ші ARW Еуропалық танкерлік міндеттік күшін (ETTF) басқаруды өз мойнына алды. 1992 жылдың 31 наурызында 351-ші әуе май құю эскадрильясы құрылып, 100-ші операциялық топқа бағындырылды. 1992 жылдың мамырында Мэн штатындағы Лоринг әуе базасынан KC 135R 58 0100 ұшағы келген кезде 100-ші қанат алғашқы ұшағын алды. 1992 жылдың қыркүйегінде қанат толық құрамына жетті, оның тоғызыншы KC 135R ұшағы жеткізілді. 1998 жылдың 28 қарашасында ETTF таратылды, нәтижесінде "Қанды жүздікке" (Bloody Hundredth) бағытталған KC 135R/Ts танкерлерінің саны 15-ке дейін артты. 1992 жылы қайта құрылғаннан бері 100-ші ARW Еуропадағы АҚШ Әуе күштерінің жалғыз әуе май құю қанаты болып табылады. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, топтың соғысқа қатысқан бір ғана мүшесі тірі қалған, ол – отставкадағы майор Джон "Бақытты" Лаккаду.

Танымал мәдениетте

Ауаның иелері, Стивен Спилберг пен Том Хэнкстің Apple TV+ арнасы үшін түсірген телесериалы 100-ші бомбалық топтың оқиғаларын баяндайды.