Кіріспе
Технологияның болашағын болжау
Технологиялық болжам жасау – пайдалы технологиялық машиналардың, процедуралардың немесе техникалардың болашақ қасиеттерін анықтауға бағытталған әрекет. Зерттеушілер бұрынғы тәжірибе мен қазіргі технологиялық дамуларға сүйене отырып, технологиялық болжамдар жасайды. Басқа болжамдар сияқты, технологиялық болжам мемлекеттік және жеке ұйымдарға тиімді шешімдер қабылдауға көмектеседі. Болашақтағы мүмкіндіктер мен қауіптерді талдау арқылы болжам жасаушылар шешімдерді жақсарта алады, осылайша максималды пайдаға жетеді. Бүгінде көптеген елдер үлкен әлеуметтік және экономикалық өзгерістерді бастан өткеруде, бұл өзгерістер технологиялық дамуға тікелей байланысты. Осы өзгерістерді талдау арқылы үкімет және экономикалық институттар болашақ даму жоспарларын құра алады. Дегенмен, тарихи деректердің барлығын технологиялық болжамдар жасау үшін қолдануға болмайды. Сондықтан болжам жасаушылар сарапшылардың зерттеулері мен қорытындыларынан алынған озық технологияны және сандық модельдеуді пайдалануы қажет.
Болжамдарды біріктіру
Өткендегі болжамдарды зерттеулер көрсеткендей, болжамның қате болуының ең көп кездесетін себептерінің бірі – болжаушының байланысты салаларды назардан тыс қалдыруы. Белгілі бір техникалық тәсіл, болжамда көрсетілгендей тиісті деңгейге жетпеуі мүмкін, себебі оны болжаушы елемеген басқа техникалық тәсіл оны алмастырады. Тағы бір мәселе – болжамдардың үйлесімсіздігі. Болжамдардың үйлесімсіздігі бақыланатын тәжірибелерде қолданылатын әртүрлі орындар мен уақыттарда көрінеді. Бұл көбінесе дәл емес және сенімсіз деректерге алып келеді, соның салдарынан бұрыс түсініктер мен қате болжамдар пайда болады. Осы мәселелерге байланысты, әртүрлі технологиялардың болжамдарын біріктіру жиі қажет болады. Сонымен қатар, бірнеше болжам әдісін қолдану болжаушыға болжам жасалып жатқан технологияның дамуына жауапты процестерді жақсырақ түсінуге көмектеседі. Болжамдарды біріктіру жеке болжаммен салыстырғанда қателерді азайтуға мүмкіндік береді. Егер зерттеушілерге әдеттегі болжам әдісін таңдауда қиындық туса, болжамдарды біріктіру әрқашан ең тиімді шешім болып табылады.
Технологияны болжаудағы ЖА
Жасанды интеллект әртүрлі салаларда, соның ішінде технологиялық болжамдар жасауда кеңінен қолданыла бастады. Мысалы, Ретердам қаласында орналасқан Focus компаниясы әзірлеген жасанды интеллектке негізделген әдіс патенттік деректерді пайдаланып, жаңа технологиялардың қаншалықты жылдам жақсаратынын бағалайды. Бұл әдіс машиналық оқыту арқылы белгілі бір салалардағы қолданыстағы технологияларды қарастырады, пайдаланушының контекстіне сәйкес келмейтін технологияларды сүзіп тастайды және соңында патенттік деректердегі жасырылған көрсеткіштерге негізделген әр технологияның жақсару қарқынын анықтайды. Оның әдістемесі ғылыми зерттеулерге негізделген және MIT-пен бірлесіп әзірленді.
Өндірістегі қолданыстар
Технологиялық болжамдар негізінен деректерге сүйенеді, ал деректер өндіріс пен Индустрия 4.0 саласына үлес қосады. IoT жүйесі Индустрия 4.0 кезеңінен кейін болжамдық талдау жүргізу үшін берік платформа ұсынады. Жаңа технологиялар болжамның дәлдігі мен сенімділігін арттырады. IoT технологиясының қарқынды дамуына байланысты, көбінесе өнеркәсіптер сенсорлармен және мониторлармен жабдықталады. Заманауи өндірістің пайда болуы зауыттардың келбетін өзгертеді. IoT жүйесі менеджерлерге деректерді жинау, бақылау және беру арқылы өндіріс процесін қадағалауға және басқаруға көмектеседі. Дерек – зор күш. Менеджерлер маркетингтік деректер негізінде бизнес-талдау жасай алады. Тұтынушылардың таңдаулары мен нарықтың сұранысы сияқты ақпаратты жинап, оны өндіріс көлемін бағалау үшін пайдалануға болады. Қазіргі өсу шарттарындағы трендтерді талдау өндірісте қолданылады. Бұл талдау өндіріс процесінің цикл уақытын қысқартуға және энергияны үнемдеуге зор көмек көрсетеді. Осылайша, заманауи технология өндіріс және экономикалық тиімділікті арттырады.
Технологиялық радармен технологияны болжау
Компаниялар көбінесе технологиялық болжамды ҒЗТЖ қызметін басымдыққа қою, жаңа өнімдерді жоспарлау және технологияларды лицензиялау, сондай-ақ бірлескен кәсіпорындар құру бойынша стратегиялық шешімдер қабылдау үшін пайдаланады. Компанияда технологиялық болжамды жүзеге асыру құралдарының бірі – технологиялық радар. Технологиялық радар технологияларды, трендтерді және күрт өзгерістерді ертерек анықтауға, технологиялық дамудың қауіптері мен мүмкіндіктеріне назар аударуға, сондай-ақ инновацияларды ынталандыруға көмектеседі. Технологиялық радарлар компания ішінде технологиялық ақпаратты анықтау, іріктеу, бағалау және тарату мақсатында сәтті қолданылған. Бұл технологиялық радарлар белгілі бір радар процесін қамтиды, ол компания үшін маңызды құндылыққа ие: Анықтау: әлемнің түкпір-түкпірінен технологияны іздеушілер ретінде жұмыс істейтін қызметкерлер платформаға жаңа технологияларды жібереді. Іріктеу: технологияның өзі, оның ықтимал әсері және жаңалықтары негізінде, радар тобы ұсынылған технологияларды қарастырып, ең тиімділерін таңдайды. Бағалау: іріктелген технологиялар нарықтағы мүмкіндіктер мен іске асыру тәуекеліне сәйкес бағаланады. Тарату: радар бағаланған технологияларды олардың даму деңгейіне, құндылық тізбегіндегі орнына және маңыздылығына қарай көрсетеді.
Identification: employees acting as technology scouts from all over the world submit novel technologies to the platform. Selection: based on the technology, its potential impact and novelty, a radar team revises submitted technologies and selects the most valid ones. Assessment: selected technologies are then assessed on the basis of market opportunity and implementation risk. Dissemination: radar displays assessed technologies according to maturity, position in the value chain, and relevance.