Кіріспе

Флорида қорғалған аймағы

Тейттің тозақ мемлекеттік орман – Флорида штатының Франклин және Либерти округтерінде орналасқан 819 км² жерді құрайтын аумақ. Орман Карабл қаласының жанында, АҚШ 98 тас жолының бойында, Мексика шығанағының жағалауында және Сент-Джеймс аралында орналасқан. Кез келген уақытта Тейттің тозағы кем дегенде 12 түрлі тіршілік ортасын қамтыған: ылғалды жазық орман, ылғалды дала, сіңіп кетуге бейім беткей, байғал, су тасқыны орман, су тасқыны батпағы, ойпаң батпағы, биік жартасты ағаш орман, құмды төбе, қарағайлы қанаттар, тығыз тити батпақты бұталар және шөптесіндер. Тейттің тозақ мемлекеттік орман – маңызды гидрологиялық аймақ және Флорида Панхандл аймағындағы Жаңа өзеннің бір бөлігін қамтиды. Парктің су жинау алабы Апалачикола шығанағын, Каррабелл және Очлокони өзендерін тәтті сумен қамтамасыз етеді. 1994 жылы штат сатып алуға дейін, 40 жыл бойы жеке меншікте болған кезде, орманды қарқынды коммерциялық басқару үшін 1287 км-ден астам орман жолдары мен арналар салынды. Аймақтың көп бөлігі қарағай монокультурасымен отырғызылды, ал дренаждық арналар бұрынғы батқылық жерлерді кептіріп тастады. Осының салдарынан өсімдік және жануарлар дүниесінің көп бөлігі жойылды. Апалачикола шығанағы батқылық жерлер арқылы қамтамасыз етілген тәтті су ағынының тоқтауынан зардап шекті, бұл Апалачикола өзенінен шығанаққа су ағынының азаюына қосымша әсер етті. Мұның себептеріне Апалачикола өзені бассейніндегі жер үсті суларын пайдалану, мысалы, Атланта қаласын ауыз сумен қамтамасыз ету және Джорджиядағы ауыл шаруашылығы кіреді. Бұл бассейндегі суды пайдалану мәселесі бойынша үш оңтүстік штат арасындағы ұзақ жылдарға созылған дау бар, оның мәнінде қай пайдаланушыға басымдық беріледі. Соңғы сот шешімі бассейннің жоғарғы ағысындағы суды пайдалану тарихын көрсетеді.

Атауы

Жергілікті аңыздар орманның ерекше атын 1870 жылдардың ортасында орманның ішінде жоғалған жергілікті шаруа Себ Тейтке байланыстырып айтады. Ол аң аулайтын итімен бірге малын шабуылдаған пантераны ату мақсатымен орманға кірген еді. Аңыз бойынша, Тейт иттерінен айырылып, жеті күн мен жеті түн бойы жоғалып, соңынан Каррабел маңындағы алаңға шыққан. Ол онда аз ғана уақыт өмір сүрді, көшпелі адамға: "Менің атым Себ Тейт, мен тозақтан келдім" деп айтып, дереу құлап түсті.

Қалпына келтіру

1994 жылы Флорида штатының Орман шаруашылығы департаменті оны сатып алғаннан бері табиғи су ағынын және табиғи қоғамдастықтарды қалпына келтіру мақсатында 12 жоба жүзеге асырылды. Бұл жобаларға кейбір жол төсеніштерін жою немесе жаңадан отырғызу, табиғи су ағынын қалпына келтіру, сондай-ақ отырғызылған түрлерді өзгерту кірді. 2007 жылға дейін 12 жобаның 8-і аяқталды, оларға 1,446 миллион доллар жұмсалды және бұл Мемлекеттік орманның аумағына әсер етті. Дегенмен, орманның толығымен табиғи жағдайға оралуына көбірек уақыт қажет. Флорида Орман шаруашылығы департаменті және Солтүстік-Батыс Флорида Су шаруашылығы ауданы орманды қалпына келтіруді зерттеу және жоспарлау жұмыстарын жалғастыруда.

Жануарлар мен өсімдіктер

Тейттің тозақ орманында көптеген жойылу қаупі төніп тұрған немесе қорғалатын жануарлар мекендейді, олардың ішінде тоқырауық және қызыл бақиялы тайынша бар. Орманның сирек кездесетін өсімдік түрлеріне қалың жапырақты су сабан (Justicia crassifolia), ұядағы ақ құстар (Macbridea alba), Флорида аю шөбі (Nolina atopocarpa), Чепменнің майлы гүлі (Pinguicula planifolia) және ұсақ гүлді шалғын сұлулығы (Rhexia parviflora) жатады. Аймақта аллигаторлар мен жабайы мысықтар да жиі кездеседі.