Кіріспе
Қалқалы көбелек (Apamea monoglypha) – Noctuidae тұқымдасына жататын көбелек. Бұл түрді алғаш рет 1766 жылы Иоганн Зигфрид Хуфнагель сипаттаған. Ол Еуропада кең таралған, кейде көптеп кездесетін түр. Фенносканияның ең солтүстік бөлігін, Иберия түбегінің оңтүстік бөлігін және Грекияны қоспағанда, Еуропаның көп бөлігінде таралған. Бұл түр Анатолия, Түркістан, Батыс және Орталық Азия, Сібір және Моңғолияда да кездеседі. Альпіде 2500 метрге дейін биіктікте өседі. Сардоа деген кіші түрі Сардиния және Корсикада кездеседі. Бұл түрдің қанаттарының ені 46-54 мм аралығында, алдыңғы қанаттары ашық сұрғылт қоңырдан қараға дейін, жасырынған өрнекпен болады. Ең қара түстілерін қоспағанда, көбінесе арқасына жақын қара белгі және көмескі зигзаг тәрізді төменгі сызық байқалады. Артқы қанаттары ақшыл, қара тамырларымен және шетінде қара жолақтарымен ерекшеленеді. Құрттары ақшыл сұр немесе қара сұр түсті; арқасы ақшыл, бүйір сызығы кеңінен ақшыл; түйіршіктері ірі және қара; басы мен кеудесі қоңыр қара.
Apamea monoglypha, the dark arches, is a moth of the family Noctuidae. The species was first described by Johann Siegfried Hufnagel in 1766. It is a common, sometimes abundant, European species. It is found in most of Europe except northernmost Fennoscandia and the southern parts of the Iberian Peninsula and Greece. The species is also found in Anatolia, Turkestan, Western Asia and Central Asia, Siberia and Mongolia. In the Alps it is found up to heights of 2,500 meters. The smaller subspecies sardoa is found on Sardinia and Corsica. This species has a wingspan of 46 to 54 mm, the forewings varying from pale greyish brown to almost black and cryptically patterned. All but the darkest individuals usually have an obvious black mark close to the dorsum and a pale zigzag subterminal line. The hindwings are whitish with darker venation and a dark shaded band at the margin. The larva is dull whitish grey or dark grey; dorsal line pale: lateral line broadly pale; tubercles large and black; head and thoracic plate brown black.
Техникалық сипаттама және өзгеруі
Алдыңғы қанаты ақшыл сарыдан басталып, ақшылдан және қоңыр сұрдан қара қоңырға, тіпті қараға дейін өзгереді; ұяшықтың төменгі жағынан қара жолақ, негізге жақын ішкі жиектен жоғарырақ тағы бір жолақ және үшінші, айқынрақ, клавиформа стигмасы мен сыртқы сызық арасындағы субмедиандық бүгілу бойымен созылады; ішкі және сыртқы сызықтар ақшыл, қара жиектерімен; клавиформа кішкентай, қара жиекті; жоғарғы стигмалары үлкен, негізгі түсімен немесе ақшыл, ақшыл сақиналары және қара сызықтарымен; дөңгелек пішінді, көбінесе көлбеу және сопақта, кейде қысқарады, сирек дөңгелек болады; субмаригіналдық сызық ақшыл, зигзаг тәрізді, алдынан қара үшбұрышты белгілер шығады, соңғы бөлігі, ең жоғарғы нүктесінен басқа, қараңғырақ; ішкі жиегі көбінесе ақ түсті қабықшалармен белгіленеді, сыртқы сызықтан тысқары қарай кеңейіп, көкшіл немесе ақшыл даққа айналады, субмедиандық бүгілуге жетеді; артқы қанаты кір қоңыр, қараңғырақ ұяшық дағы және тамырлары бар, кең қоңыр жиегі және қара сыртқы сызығы бар; — pallida Fuchs түрі толығымен ақшыл сары, барлық қара жолақтары айқын, стигмалары қара жиекті; орталық бөлігі және ұшы қоңыр сұрмен жуылған; артқы қанаты ақшыл сары, әлсіз белгіленген шекарасы бар; — intacta Petersen түрінде ішкі жиектегі сыртқы сызықтан тысқары ақшыл дақ болмайды, бүкіл қанаты сұр немесе қоңыр сұр түсті; — obscura Th. Mieg. түрі қоңыр немесе қоңыр сұр түсті форманы білдіреді; — infuscata Buch. түрі солтүстік пішіні, таңбалары қара суфузиямен жасырылған, оның ішінде brunnea Tutt қоңыр қара түсті тармағы; оның ең жоғарғы пішіні, барлық таңбалары қарқынды қара суфузияда жоғалған кезде, aethiops Tutt; осы қара суфузиялы пішіндердің бәрінде артқы қанаты әлдеқайда қараңғырақ, әсіресе ұшында. Бұл көбелек түнде ұшады. Британ аралдарында маусымнан тамызға дейін белсенді, кейде қыркүйек пен қазанда екінші буын пайда болады. Ол жарыққа, қантқа және нектарға бай гүлдерге тартылады. Личинкасы түрлі шөптердің тамырларымен қоректенеді, оның ішінде шөптер, жеміс-жидек шөптері, сұлы шөптері, қамыс шөптері және қой шөптері сияқты шөптер бар. Бұл түр личинка күйінде қыстайды.