Кіріспе

Висконсин мектептер аралық атлетикалық қауымдастығы (WIAA) – Висконсин штатындағы жоғары мектеп спортын басқаратын орган. Оның тарихы 1895 жылға дейін жетеді, бұл оны елдегі үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне жоғары мектеп спорт ұйымы етеді. Қауымдастық штаттағы 10 000-нан астам төрешіге лицензия беру бағдарламасын ұсынады және штаттың 400-ге жуық мектеп округінің 100-інің орта мектеп және гимназия спортын қадағалайды. Оның міндеттеріне түрлі спорт түрлері бойынша штаттық турнирлерді ұйымдастыру, спортшылардың қатысу құқығын және конференциялардың құрамын бақылау, сондай-ақ спорттық әдепті насихаттау кіреді.

Тарих

WIAA өзінің бастауын 1896 жылғы желтоқсанда Висконсин университеті (Мэдисон) ұйымдастырған штаттық жеңіл атлетика жарысынан кейін штаттық мұғалімдер қауымдастығының бір бөлігі өткізген жиын деп есептейді. Жиындар ережелер комитетінің құрылуына, одан кейін WIAA басқарушы органы болып табылатын Бақылау кеңесінің құрылуына әкелді. Онда 11 мүше бар, жетісі аймақтар бойынша, үшеуі жалпы тізімнен және Висконсин мектептер қауымдастығынан бір өкіл сайланады. 18 мүшеден тұратын Консультативтік кеңес басқару және кеңес беру жөніндегі функцияларды атқарады. Оның құрамына ірі, орта және шағын мектептерден бес адамнан, жалпы тізімнен әйел және азаматтық азшылық өкілдерінен бір-бір өкіл, сондай-ақ мемлекеттік емес мектептен бір өкіл кіреді. 2000 жылға дейін WIAA мүшелері тек мемлекеттік мектептер ғана болды. Жеке мектептер Висконсин тәуелсіз мектептер атлетика қауымдастығына мүше болған. Бұл ұйым таратылатынын жариялағаннан кейін WIAA жеке мектептерге қатысуға рұқсат беру үшін ережелерін өзгертті. WIAA, кейбір басқа штаттардан айырмашылығы, жеке мектептердің спортшыларды тартудағы ықтимал артықшылықтарын теңестіру үшін жеке мектептердің оқушы санына коэффициент қосылмайды. WIAA 1897 жылы штаттағы жеңіл атлетика жарысын, ал 1920 жылы алғашқы штаттағы ұлдар баскетбол турнирін өткізді. Ұлдар спортының қатарына 1913 жылы кросс-кантри, 1923 жылы гольф, 1925 жылы теннис және жүзу қосылды. 1940 жылдары күрес (1940), волейбол (1948) және бейсбол (1948) қосылды; 1950 жылдары шаңғы және керлинг, ал 1960 жылдары гимнастика енгізілді. WIAA бұл спорт түрлерін тоқтатты. 1965 жылы жазғы қатысушыларға арналған екінші бейсбол турнирі өткізілді, бірақ 2018 жылғы маусымнан кейін қатысушылардың азаюына байланысты ол тоқтатылды. 1970 жылы мұз үстіндегі хоккей, 1982 жылы футбол қосылды, ал волейбол (1982 жылы тоқтатылған) 2000 жылы турнир статусына қайта оралды. Футбол мойындалған спорт түрі болды, бірақ чемпионаттар 1920 жылдары қысқа ғана уақыт өткізілді. WIAA 1976 жылы плей-оффты қайта бастады. WIAA 1970 жылдары қыздар спортын қосуды бастады. Алғашқысы жүзу (1970) болды, содан кейін 1971 жылы гимнастика, жеңіл атлетика және теннис, 1972 жылы гольф және 1973 жылы волейбол қосылды. 1975 жылы кросс-кантри тізімге қосылды, содан кейін 1976 жылы баскетбол және софтбол енгізілді. Қыздар футболы 1983 жылы штаттағы турнирді қосты. 2002 жылы мұз үстіндегі хоккей қосылды. Соңғысы – 2021 жылы қыздар күресі.

Ұсынылатын спорт түрлері

WIAA бөлімдер деп атаған сыныптардың саны спорт түріне байланысты әр түрлі болады. Футболдан басқа, спорт түрін демеушілік ететін барлық мектептер турнирге қатысады. Жекпе-жектерді анықтау үшін бірнеше командалық және жеке спорт түрлерінде сеяқау қолданылады. Турнир құрылымы көп командалы аймақтық жарыстардан басталады, әдетте бір мектепте, содан кейін секциялық жарыстар, көбінесе бейтарап алаңда (егер аймақтық жарыстың командасы өзі қабылдайтын секциялыққа өтсе, басқаша), және соңында штаттық жарыс.

Крос-кантри — Ұлдар мен қыздар арасында кросс-кантри бойынша үш дивизия бар. Чемпионат Висконсин штатының Рапидс қаласындағы Риджс гольф алаңында өтеді.

Қыздар волейболы — Бес дивизия бар. Чемпионат Грин-Бэйдегі Реш орталығында өтеді.

Ер балалар волейболы — Бір дивизия бар. Финал Милуокидегі Висконсин лютеран колледжінде өтеді.

Бейсбол — Төрт дивизия бар. WIAA штаттық бейсбол чемпионаты Гранд-Чут қаласындағы Fox Cities стадионында өтеді.

Гимнастика — Екі дивизия бар. Чемпионаттар Висконсин штатының Рапидс қаласындағы Линкольн орта мектебінде өтеді.

Баскетбол — Ұлдар мен қыздар баскетболында бес дивизия бар. Ұлдар чемпионаты Мэдисон қаласындағы Коль орталығында, ал Коль орталығында NCAA баскетбол турнирінің аймақтық турнирі өтетін жылдары Альянт Энергия орталығында немесе Висконсин Филд Хауста өтеді. Қыздар чемпионаты Грин-Бэйдегі Реш орталығында өтеді.

Футбол — Жеті дивизия бар. Командалар штаттық турнирге қатысу үшін .500 немесе одан жоғары конференциялық көрсеткішке ие болуы керек. 32 командадан тұратын жеті плей-офф өтеді, барлық чемпионаттық ойындар Медисондағы Кэмп Рэндалл стадионында Алғыс айту күнінен бір апта бұрын өтеді.

Күршік — Үш дивизия бар. Жеке чемпионаттар Мэдисон қаласындағы Коль орталығында, ал командалық чемпионаттар Мэдисон қаласындағы Университеттік алаң үйінде өтеді. Аймақтық жарыстар жеке және командалық жарыстар үшін өткізіледі, аймақтық жарысты жеңген команда командалық секцияға қатысады, оның барлық мүшелері жеке секцияға қатысқан-қатыспағанына қарамастан.

Мұз үстіндегі хоккей — Ұлдар үшін екі және қыздар үшін бір дивизия бар. Чемпионаттар 2023 жылға дейін Мэдисондағы Alliant Energy Center-де өтті, содан кейін Миддлтондағы Боб Сьютердің Capitol Ice Arena-ға көшті.

Жеңіл атлетика — Ұлдар мен қыздардың жеңіл атлетикасы үш дивизиядан тұрады. Чемпионат Ла-Кросс қаласындағы Ветерандар ескерткіш стадионында өтеді.

Футбол — Ұлдар мен қыздар футболында төрт дивизия бар. Штаттық турнир Милуокидегі Улейн футбол паркінде өтеді.

Софтбол — Бес дивизия бар. Штаттық турнир Мэдисондағы Гудман Даймонд стадионында өтеді.

Жүзу — Екі дивизия бар. Штаттық жарыс Висконсин университетінің Мэдисондағы Нататорийінде өтеді.

Гольф — Қыздар гольфінде екі және ұлдарда үш дивизия бар. Екі чемпионат та 1994 жылдан бері Мэдисондағы Университет Ридж гольф алаңында өтеді.

Теннис — Ұлдар мен қыздар теннисінде екі дивизия бар. Чемпионаттар Мэдисон қаласындағы Нильсен стадионында өтеді.

Қыздар күресі — Мадисон қаласындағы Коль орталығында ұлдар турнирімен бірге өткізілетін бір дивизия бар. Секциялық жарыста жеке чемпиондар штаттық жарысқа қатысады. Қыздар үшін командалық штаттық турнир жоқ.

Лакросс — 2023 жылы WIAA-ға қосылды, санкцияланған маусым 2024 жылы өтеді. Чемпионаттар Sun Prairie, WI-дегі Эшли Филдте өтеді.

Конференциялар

WIAA 1980 жылдары бірнеше дау-жанжалдан кейін спорттық конференцияларды бақылауды өз міндеттеріне қосты. Бұрын мектептер өздері бірігіп жұмыс істеген. WIAA-ның міндеті – шамамен бірдей сандағы мектептерден құралған конференцияларды бір-біріне жақын арақашықтықта ұстау. Футболдан басқа, конференция чемпионаттары команданың турнирдегі орналасуына ешқандай ықпал етпейді.

Ынтымақтастық топтары

1982 жылы WIAA кооперативтік командаларды бекітті, бұл екі немесе одан көп мектепке өздерінің жетешті спортшылары болмаған спорт түрінде команда құруға мүмкіндік берді. Мектептер көбінесе мектеп аттарының дефиспен біріктірілген түрімен аталады, бірақ кейбіреулері есімдерінен өзгеше команда атауы мен талисманды таңдайды. Қатысушы мектептер бір географиялық аймақта орналасуы керек және кем дегенде екі жылға бірігуге міндетті, алайда WIAA мерзімінен бұрын таратуға рұқсат беруі мүмкін. Сонымен қатар, біріктірілген команда қатысатын конференция да мақұлдауы тиіс. Команданың қай турнир дивизионында ойнайтыны екі мектептің жалпы оқушы санымен анықталады. Бұл ереже кіші мектептерге футбол және жеңіл атлетика сияқты көп спортшы талап ететін спорт түрлері үшін бірігуге, ал үлкен мектептерге қызығушылығы төмен спорт түрлері үшін бірігуге мүмкіндік берді.