Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Химиялық қосылыстар класы
Class of chemical compounds
Гидропероксидтер немесе пероксольдер – ROOH түріндегі қосылыстар, мұндағы R – гидроперокси функционалдық тобын (–OOH) қамтитын кез келген, әдетте органикалық топты білдіреді. Гидропероксид сонымен қатар гидропероксид анионын (–OOH) және оның тұздарын, ал бейтарап гидропероксил радикалы (•OOH) – байланыссыз гидроперокси тобынан тұрады. Егер R – органикалық болса, ондағы қосылыстар органикалық гидропероксидтер деп аталады. Мұндай қосылыстар – ROOR формуласына ие органикалық пероксидтердің бір бөлігі. Органикалық гидропероксидтер қасақана немесе кездейсоқ түрде қанықпаған химиялық байланыстары бар материалдарда жарылғыш полимерленуді бастауы мүмкін.
Hydroperoxides or peroxols are compounds of the form ROOH, where R stands for any group, typically organic, which contain the hydroperoxy functional group (|\sOOH). Hydroperoxide also refers to the hydroperoxide anion (| OOH) and its salts, and the neutral hydroperoxyl radical (•OOH) consist of an unbond hydroperoxy group. When R is organic, the compounds are called organic hydroperoxides. Such compounds are a subset of organic peroxides, which have the formula ROOR. Organic hydroperoxides can either intentionally or unintentionally initiate explosive polymerisation in materials with unsaturated chemical bonds.
Эпоксидтердің прекурсорлары
Алкил гидропероксидтерінің ең маңызды синтетикалық қолданылуы, сөзсіз, алкендердің металл катализімен жүзеге асырылатын эпоксидтелуі болып табылады. Halcon процесінде терт-бутил гидропероксиді (TBHP) пропилен оксидін өндіру үшін қолданылады. Ерекше қызығушылық тудыратын хиральды эпоксидтер гидропероксидтерді реагенттер ретінде пайдалана отырып, Sharpless эпоксидтеуі арқылы дайындалады.
"The single most important synthetic application of alkyl hydroperoxides is without doubt the metal catalysed epoxidation of alkenes." In the Halcon process tert butyl hydroperoxide (TBHP) is employed for the production of propylene oxide. Of specialized interest, chiral epoxides are prepared using hydroperoxides as reagents in the Sharpless epoxidation.
Хок процестері
Аллильді және бензильді С-Н байланыстары бар қосылыстар оттегіленуге ерекше сезімтал. Бұл реактивтілік кумен және кумен гидропероксиді аралық өнімдері үшін Кумен процесі немесе Хок процесі арқылы фенолдың ірі масштабты өндірісінде өнеркәсіптік тұрғыда пайдаланылады. Мұндай реакциялар радикалдық инициаторларға негізделген, олар оттегімен реакцияласып, әлсіз С-Н байланысынан сутек атомын бөліп алатын аралық затты құрайды. Содан кейін пайда болған радикалдар гидропероксил (ROO•) түзетіндей О2-мен байланысады және H атомын бөліп алу циклын жалғастырады.
Compounds with allylic and benzylic C−H bonds are especially susceptible to oxygenation. Such reactivity is exploited industrially on a large scale for the production of phenol by the Cumene process or Hock process for its cumene and cumene hydroperoxide intermediates. Such reactions rely on radical initiators that reacts with oxygen to form an intermediate that abstracts a hydrogen atom from a weak C H bond. The resulting radical binds |O2, to give hydroperoxyl (ROO•), which then continues the cycle of H atom abstraction.
Табиғи гидропероксидтер
Көптеген гидропероксидтер май қышқылдарынан, стероидтерден және терпендерден туындайды. Бұл түрлердің биосинтезі ферменттердің кең ауқымымен реттеледі.
Many hydroperoxides are derived from fatty acids, steroids, and terpenes. The biosynthesis of these species is affected extensively by enzymes.