Кіріспе

Шелдон Уоррен Чейни (29 маусым 1886 - 10 қазан 1980) – американдық жазушы және өнер сыншысы, Калифорния штатының Беркли қаласында туған. Ол Калифорниялық заңгер және жазушы Лемуэль Уоррен Чейнидің (1858–1921) және Мэй Л. Чейнидің (1862–1942) ұлы, Мэй Л. Чейни қырық жылдан астам уақыт бойы Калифорния университетіндегі қызметкерлерді тағайындау жөніндегі хатшы болып жұмыс істеген. Бастапқыда ол әкесінің жылжымайтын мүлік бизнесінде жұмыс істеді, кейін Детройтқа көшіп, 1916 жылы «Театр өнері» журналын құрып, 1921 жылға дейін оны басқарды. Чейни ХХ ғасырдың басындағы маңызды модернистік театр және өнер сыншыларының бірі болды. Ол еуропалық модернистік театр тәжірибесін АҚШ-қа әкелуге көмектесті. Оның «Театр өнері» журналы американдық шағын театрлардың қызметін дамытып, жаңа сахналық безендіріс пен драматургияны қолдады және жас американдық драматургтарды өркендетті.

Алғашқы жылдар

Чейни Калифорния штатының Беркли қаласында "әдеби амбиция мен белсенділікке толы атмосферада" өсті. Оның әкесі, Уоррен Чейни, поэзия мен көркем әдебиет авторы болды және танымал "Overland Monthly" журналының редакторы қызметін атқарды, ал анасы, Мэй Л. Чейни, Берклидегі Калифорния университетінде оқытушыларды жұмысқа орналастыру кеңсесін ұйымдастырды және Ұлттық тағайындама хатшылары қауымдастығының (NAAS) негізін қалады, қазір Америкалық жоғары білім қызметкерлері қауымдастығы деп белгілі. Кітап жасау өнерін ұнататын жас Чейни Берклиде архитектураны оқып жүргенде, кітап тақталарын жинаушылар мен дизайнерлерге арналған тоқсандық журналға негіз салды – оның журналдық басылым саласына жасаған алғашқы қадамы. 1908 жылы ол архитектура мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Оқу кезінде Чейни театрға деген құштарлығын да дамытты, бұл көбінесе Берклидегі ашық ауадағы Херст грек театрында өткен грек драмасы қойылымдарынан шабыттанды. Бітіргеннен кейін бірнеше жыл өткен соң Чейни Мод Морис Тернерге үйленді және өнер мен театр сыншысы ретінде уақытша жұмыс істеді. 1913 жылы Чейни Гарвард университетінде драматургияны оқуға түсті. Ол онда Нью-Йорк қаласының аңызға айналған Армори шоусының Бостон филиалына қатысты, бұл Чейнидің жаңа өнер мен театрға деген қызығушылығын одан әрі арттырған заманауи өнермен танысуы болды. Ол модернизм тақырыбында жазуға кірісті және оның "Театрдағы жаңа қозғалыс" атты тұңғыш кітабы 1914 жылы жарық көрді. Осы шарада Чейни театр саласындағы прогрессивті идеяларға бағытталған жаңа журнал құруға шешім қабылдады.

Кейінгі жылдар

Чейни 1916-1921 жылдар аралығында «Театр өнері» журналының бас редакторы және жазушысы болды. 1921 жылдың қазан айында V томның соңғы саны жарық көргеннен кейін Чейни редакция құрамынан шығып кетті. Ол бірнеше жыл бойы ара-арасында мақалалар жаза берді, бірақ енді ешқашан штаттық қызметкер болған жоқ. Кейін Чейни кәсіби театр өнерін дамыту үшін кеткенін айтты. Ол қысқа мерзімге Нью-Йорктегі Актёрлер театрына қосылды, бірақ оның осы топпен кәсіби жұмыстарда қатысқандығы туралы ешқандай мәлімет жоқ. 1921 жылы «Театр өнері» журналын басқаруын тоқтатқаннан кейін, Чейни заманауи өнер туралы жиі жаза бастады. Оның «Заманауи өнерге кіріспе» кітабының көптеген басылымдары 1950 жылдарға дейін модернистік сурет және мүсіншілік туралы пікірталас қалыптасуына ықпал етті. 1945 жылы ол әдеттегі қызметінен ауысып, «Құдаймен бірге болған адамдар» атты кітабын жазды, онда Лао Цзы мен Буддадан бастап Якоб Бёме мен Уильям Блейкке дейінгі он бір тұлғаның мистицизм арқылы тарихқа тигізген әсері зерттелді. Ол көп жылдар бойы Пенсильвания штатындағы Нью-Хоуп қаласында тұрды, содан кейін 1976 жылы туған қаласы Берклиге қайтып оралды.