Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1978 жылы Джеймс А. Миченердің романы
1978 novel by James A. Michener
"Чесапик" – Джеймс А. Миченердің 1978 жылы Random House баспасында жарық көрген романы. Оқиға Вирджиния және Мэриленд штаттарының маңындағы Чесапик шығанағы аймағында 1583 жылдан 1978 жылға дейін өмір сүрген бірнеше отбасының тарихын қамтиды.
Chesapeake is a novel by James A. Michener, published by Random House in 1978. The story deals with several families living in the Chesapeake Bay area around Virginia and Maryland, from 1583 to 1978.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Миченердің көптеген шығармалары сияқты, сюжет желісі де ұзақ жылдар бойындағы отбасылық топтардағы бірнеше кейіпкерлерді суреттейді, осы отбасылардың тарихы арқылы аймақтың тарихын толыққанды көрсетеді. Оқиға 1583 жылы американдық үндістер тайпаларының соғысымен басталады, содан кейін 17 ғасырдағы ағылшын қоныс салушыларымен бірге дамиды (жерлерді тартып алу, темекі шаруашылығы, мерзімі шектеулі еңбек, діни қуғын-сүргін және т.б.), сосын құлдық, пираттардың шабуылдары, Америка революциясы және Азамат соғысы, азат ету және бірігуге тырысу, ал соңғы маңызды оқиға 1972-1974 жылдардағы Уотергейт жанжалы болды. Соңғы сапар, жаназа 1978 жылы өтті.
The story line, like much of Michener's work, depicts a number of characters within family groups over a long time period, richly illustrating the history of the area through these families' timelines. It starts in 1583 with American Indian tribes warring, moves with English settlers through the 17th century (land appropriation, tobacco farming, indentured servitude, religious persecution, etc. ), slavery, pirate attacks, the American Revolution and the Civil War, Emancipation and attempted assimilation, to the final major event being the Watergate scandal of 1972 1974. The last voyage, a funeral, is in 1978.
География
Роман оқиғаларының көп бөлігі Мэриленд штатының шығыс жағалауында, әсіресе Шоптаңк өзені мен оның төңірегінде өтеді. Миченер кітапты жазғанда, Сент-Майклс қаласында осы жерге жақын тұрған. Миченер романының оқиғаларын орналастыру үшін Мэриленд штатында төрт ойдан шығарылған жерді құрды: Патамоке және Мойын; Турлок батпағы; Бейбітшілік жартасы; және Розалинданың кек алуы салынған Девон аралы. Бұл жерлердің бәрі Шоптаңк өзенінің ашық суларына орналасқан. Девон аралы Тоддс-пойнттан солтүстікке қарай, Тилгман аралының оңтүстік ұшынан шамамен 3 миль оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Патамок қаласы Кембриджге қарсы жатқан Шоптаңк өзеніндегі ойдан шығарылған мүйісте жатыр. Миченер романында Патамок қаласында орналасқан кеукерлердің үйі, 1680 жылдары Истон қаласында (Мэриленд штаты) салынған Үшінші Хевен үйіне негізделген. Бұл АҚШ-тағы ең көне кеукерлер үйі болып табылады (АҚШ-тағы ең көне шіркеулер тізілімін қараңыз).
Most of the events of the novel take place on the Eastern Shore of Maryland, and, more specifically, on and around the Choptank River. Michener lived near there, in St. Michaels, while he worked on the book. Michener developed four fictional pieces of land in Maryland to build the locations of his novel: Patamoke and The Neck; The Turlock Marsh; Peace Cliff; and Devon Island on which Rosalind's Revenge was built. All of these locations were placed by the open water of the Choptank. The location of Devon Island would be immediately north of Todds Point, approximately 3 miles southeast of the southern tip of Tilghman Island. The town of Patamoke lies on a fictitious promontory on the Choptank opposite Cambridge. The Quaker Meeting House that Michener places in Patamoke in the novel is based upon the Third Haven Meeting House, built in Easton, Md. in the 1680s; it is the oldest Quaker meeting house in the United States (see List of the oldest churches in the United States).
Тақырыптар мен мотивтер
Романның дін, құлдық, кедейлік және өнеркәсіп сияқты бірқатар маңызды тақырыптары бар, олардың әрқайсысы шығанаққа қоныстанған нақты бір отбасымен, ал кейде бірнеше отбасымен бейнеленген. Романның діни тұрғысы Стидтерге, олар рим-католиктер, және Паксморларға, олар квакерлерге қатысты (Миченердің өзі асырап алған анасының тәрбиесімен квакер болып өскен). Роман бірнеше рет діни тақырыптармен немесе оларға сіңген пікірталастар түрінде дамиды, мысалы, католик діни қызметкері Ральф Стид пен Паксмор отбасының анасы Рут Бринтон арасындағы әйелдердің діндегі рөлі туралы доктриналық талқылау. Мұндай пікірталастардың әрқайсысына Паксморлардың бірі қатысады, ал келіспеушіліктердің түбінде әлгі квакердің жеке сенімдері жатыр. Құлдық – кітаптың басты тақырыбы. Стидтер – ірі жер иелері және колониядағы ең ірі құл иеленушілердің бірі, ал Паксморлар, Рут Бринтон арқылы, азаттыққа қол жеткізудің алғашқы жақтастары. Шоптаңк квакерлер қауымдастығы (Шоптаңк өзенінің жанында) құлдықты тыйым салған алғашқы діни ұйым болып саналады. Кітаптың кейінірек бөлімінде Куджо Катер Африкада тұтқындалып, Стид плантациясында жұмыс істеуге жіберіледі, онда ол бостандығын сатып алып, жақын маңдағы қалашықта әйелімен бірге қоныстанды. Кэтер отбасы құлдықтың салдарына ұшырайды, тіпті азаттыққа қол жеткізгеннен кейін де, мысалы, Джеб Кэтер ұлының құлақ инфекциясын емдетуге тырысқанда көрінеді. Америка Азамат соғысына дейін (1861–1865) Паксморлар Мэрилендтегі «Жер асты жолының» Пенсильваниядағы еркін аймаққа жететін буыны болып табылады, Куджо бостандығын сатып алудан бұрын оны пайдалануды ойлайды. Кедейлік – Турлоктардың тұрмысынан жақсы көрінеді, олар өзен жағасындағы батпақта тұрады. Олар кітап бойына табиғатқа ең жақын отбасылардың бірі болса да, көптеген үндістерге ұқсас, 17 ғасырда салынған бір бөлмелі лашықта тұрады, ал балалар көбінесе ересектердің жыныстық қатынасын бақылайды. Алайда, кітаптың соңында кем дегенде бірнеше Турлоктар кедейліктен шығады. 1978 жылға қарай Турлок отбасының басшысы – бай жылжымайтын мүлік брокері, су жағалауындағы мүлікті жақсы клиенттерге сатады, олардың бірі – Стид отбасынан келген адам. Кедейліктің екінші жағы – 20 ғасырда «Жылым» деп аталған қалашықтағы барлық қара нәсілділер тұратын аудан, онда жеке бөлінген мектеп және бейсбол алаңы бар. «Жылымда» тұрмыстың деңгейі төмендеген, мектеп мұғалімі бірнеше жылдық сабақтарды жүргізеді, ал балалар кітап немесе үстелге ие болуды өте бақытты санады. «Жылымды» қара белсенділер, олардың бірі Джеб Катердің ұлы, өртеп жібереді. Өнеркәсіп – әр отбасының қажеттіліктеріне байланысты өмірін қалай құрып, ақырында гүлденуінен көрінеді. Бұл Пентакуодтан басталады, ол – Сасквеханок үндісі, ол үшін жұмақ болған жартасқа қоныстанды. Эдмунд Стид Девон аралына қоныстанды, үйін және шіркеуін салып, үндістерден сатып алынған жерде өзінің үлкен плантациясын құрды. Стидтер ақырында мыңдаған акр жерді иеленіп, өте бай болды. Паксморлар Эдвард Паксмормен, квакер ағаш шеберімен, Массачусетстен қуылғаннан кейін Чоптанкқа қарап тұрған жартастан үйін салғаннан басталады. Ол тек қана үндістердің көмегімен қайық жасауды үйреніп, ақырында мұхитқа жүзуге арналған кеме жасауға жетеді. Оның қайық жасау бизнесі өте табысты болып, қалада өркендейді. Кэтерлер ұзақ уақыт бойы күреседі, содан кейін «Үлкен Джимбо» Кэтер устрица жинаушы кемесінің аспазы болады. Ақырында ол өзінің жеке кемесін сатып алуға жеткілікті ақша табады, оны отбасымен бірге жарақтап, табысты капитан болады. 1840 жылдардағы Ұлы ашаршылықтан кейін Ирландиядан көшіп келген Кавенилер қалаға оңай сіңіріледі және устрица мен қаздың қосалқы сюжеттеріндегі маңызды кейіпкерлерге айналады. Әр отбасының табандылықпен жеткен табысынан көрініп тұрғанындай, олар тырысып жұмыс істеп, үлкен жетістіктерге жеткендері анық.
The novel has a number of central themes, such as religion, slavery, poverty, and industry, each personified by a particular family that settles on the Bay, and in some cases, by several families. The religious element of the novel applies to the Steeds, who are Roman Catholic and the Paxmores who are Quakers (Michener himself was raised a Quaker by his adopted mother). At several points the novel takes the form of debate with religious themes or overtones, beginning with a doctrinal discussion about the religious role of women between Ralph Steed, a Catholic priest, and Ruth Brinton, a matriarch of the Paxmore family. Each such debate always involves one of the Paxmores, with the source of disagreement being rooted in that individual Quaker's beliefs. Slavery is an overriding theme of the entire book. The Steeds are great landowners and one of the greatest holders of slaves in the colonies, whereas the Paxmores, through Ruth Brinton, are the first proponents of emancipation. It is said that the Choptank Quakers' Association (near the Choptank River) is the first religious organization to ban slavery. Later in the book, Cudjo Cater is captured in Africa and put to work on the Steed plantation, where he buys his freedom and settles in the nearby township with a wife. The Cater family is forever affected by slavery, even after emancipation, as evidenced when Jeb Cater tries to get his son treated for an ear infection. Prior to the American Civil War (1861–1865), the Paxmores form the Maryland link of the "Underground Railroad" to free territory in Pennsylvania, which Cudjo contemplates using before he buys his freedom. Poverty is best shown in the living standards of the Turlocks, who live in a marsh on the riverside. While they are one of the closest families to nature throughout the whole novel, akin to most of the Indians, they live in the same one bedroom shack built in the 17th century, and the children often watch the adults' sexual activity. However, by the end of the book, at least some of the Turlocks have risen out of poverty. The head of the Turlock family by 1978 is a wealthy real estate broker, selling waterside properties to a well heeled clientele; one of his customers is a returning member of the Steed family. The other side of poverty is the place in the township dubbed "The Neck" in the 20th century, where all the Negro housing is located, including a separate segregated school and baseball diamond. Living standards are greatly reduced in "The Neck", with the school teacher managing multiple years, and children counting themselves privileged to have either a book or a desk. "The Neck" is eventually burned down by black activists, one of them Jeb Cater's son. Industry is seen in how each family builds their life up around them due to need, and eventually flourishes. It starts with Pentaquod, a Susquehannock Indian, who settles on a clifftop which is paradise to him. Edmund Steed settles on Devon Island and builds his home, complete with chapel, and founds his great plantation from the ground up with land bought from the Indians. The Steeds eventually own thousands of acres and are extremely wealthy. The Paxmores start with Edward Paxmore, a Quaker carpenter, being banished from Massachusetts and building his house on a cliff overlooking the Choptank. He learns how to build a boat because of necessity and with only help from Indians, and eventually learns how to build an ocean going sailing ship. His boat building business becomes highly successful and thrives in the township. The Caters struggle for a long time, until 'Big Jimbo' Cater becomes a cook for an oyster harvesting skipjack sailing vessel. He eventually earns enough money to buy his own skipjack, which he staffs with his family, and becomes a successful captain. The Caveneys, who emigrated from Ireland due to the Great Famine of the 1840s, are easily assimilated into the town, and become central characters in the oyster and duck subplots. As can be seen from each family's success through determination, the message is that they worked hard and attained great things.