Уильям Басс: Ағылшын ақынының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Ағылшын ақыны

Уильям Бассе (шамамен 1583–1653?) – ағылшын ақыны. Эдмунд Спенсердің ізбасары болған ол қазір Шекспирге арналған жоқтау өлеңімен есімдері таныс. Ол сонымен қатар Изаак Уолтон үшін жазылған, және «Толық балықшы» кітабына енген «Балықшы әнімен» де белгілі.

Отбасылық жағдайы

Уильям Басс отбасы мен туған жері белгісіз. 1638 жылы антиквар Энтони Вуд оны «Оксфордширдегі Тэм қаласының жанындағы Моретондық, кейде Тэм паркінің Лорды Вэнманның қызметінде болған» деп сипаттаған. Р. Уорвик Бондтың пікірінше, Басс Тэмге Нортгемптонширден Ричард Вэнманның бірінші әйелі, 1-ші виконт Вэнманның және Нортгемптонширдің Истон Нестоннан сэр Джордж Фермордың қызы Агнес Фермордың жеке хатшысы ретінде келген болуы мүмкін. Басс өлеңдерінде Беркширдің 1-ші графы Фрэнсис Норрисқа сілтеме жасалғанынан, ақын бір кезде Оксфордширдің Райкоттағы үйіне де байланысты болған деген болжам бар. Басс «Полихимнияны» Монтегю Бертидің екінші әйелі, Линдсей графинясы Бриджитке арнады, ал томның ашылу өлеңі графиняның әкесі, Беркширдің 1-ші графы Фрэнсис Норриске арналған: Джейн Леди Тасбург, Томас Вэнманның әйелі (1577 жылы қайтыс болды) және Ричардтың анасы, содан кейін Джеймс Крессидің әйелі, 1602 жылға дейін ұзақ уақыт бойы үйленген (екінші әйелі ретінде) Томас Тасбургқа (1602/03 жылы қайтыс болды), Букингемширдің Хавридж қаласының депутаты, Королеваның қазынасының есепшісі, солтүстік Саффолк қаласындағы Фликстон отбасының ең кіші өкілі. Томас пен Джейн Тасбург Твифордтың Вэнман иелігін сатып алды, олардың Тасбург балалары болмады, ал 1597 жылы Хавриджді туысы сэр Джон Тасбургке берді, ол 1615 жылы Фликстон Холлды салдырды. Сэр Джонның әйелі Леттис Кресси, Джейн Вэнманның балаларының жартылай қарындасы. Уильям Бассе «Саффолк» 1629 жылы Кембридждегі Эммануэль колледжіне сизар ретінде қабылданды, 1632 жылы бакалавр, ал 1636 жылы магистр дәрежесін алды, бірақ бұл студенттің ақын болғанына сену қиын. Он жетінші ғасырда Бенхолл, Саффолк қаласында Басс есімді отбасы болды, олардың бір Уильям 1607 жылы 85 жасында қайтыс болды және ұлы Томас пен немересі Уильямды қалдырды, мүмкін ол Кембридж студенті болған; бірақ осы отбасының кез келген мүшесімен ақынды анықтау мүмкін емес. Оның «Ұлыбританияның күн батуы» Оксфордта басылып шыққандығы және оның екі үлкен Оксфордшир үйлерімен тығыз байланысы ақынды Суффолк емес, Оксфордширмен байланыстырады. содан кейін сэр Томас Тасбургтің екінші әйелі, бірақ бұрын Томас Вэнманның әйелі (1577 жылы қайтыс болды) және Ричард Вэнманның анасы. 1613 жылы Оксфордта Джозеф Барнс «Ұлыбритания; Көз жасының жаңбырымен жоқтаған Күн батуы, Уильям Бассе» деп аталатын Уэльс ханзадасы Генри Фредерикке арналған элегия жариялады. Автор оны «өз құрметті қожайыны, сэр Ричард Вэнманға арнады» және оны 1872 жылы В. Х. Аллнут Оксфордта Бодлеянның толық көшірмесінен қайта басып шығарды. Басс ең танымал өлеңі - оның «Шекспирге арналған он алты жолдық өте танымал элегиясы»: өлеңнің жиырма жеті түрлі он жетінші ғасырдағы қолжазба нұсқаларын тізімдеңіз, олардың он шағы оны Бассқа жатқызады, оның ішінде біреуі (Британдық кітапхана, Лансдоун MS 777, fol. 67v) Басстың досы Уильям Браунның қолжазбасында. Ол алғаш рет Джон Донн өлеңдерінің 1633 жылғы басылымында жарияланды, бірақ 1635 жылғы басылымнан алынып тасталды, содан кейін Шекспир өлеңдерінің 1640 жылғы басылымында дұрыс «W. Б.» деген атпен және «Апрель айында қайтыс болған Уильям Шекспирдің өлімі туралы» деген тақырыппен жарияланды (белгісі K8v). Сол жылы ол Wits Recreation журналында анонимді түрде жарияланды.

William Basse's family background and place of birth are unknown. He was described by the antiquary Anthony à Wood in 1638 as "of Moreton, near Thame, in Oxfordshire, sometime a retainer to the Lord Wenman of Thame Park". R. Warwick Bond has suggested that Basse may have come to Thame from Northamptonshire as page to Agnes Fermor, first wife of Richard Wenman, 1st Viscount Wenman, and daughter of Sir George Fermor of Easton Neston, Northamptonshire. From the references made in Basse's poems to Francis Norris, 1st Earl of Berkshire, it has been inferred that the poet was at one time also attached to his household at Rycote, Oxfordshire. Basse dedicated Polyhymnia to Bridget, Countess of Lindsey, second wife of Montagu Bertie, 2nd Earl of Lindsey, and the opening poem in the volume is addressed to the Countess's grandfather, Francis Norris, 1st Earl of Berkshire: Jane Lady Tasburgh, who had been the wife of Thomas Wenman (died 1577) and was mother of Richard, and then wife of James Cressy, had by 1602 long been married (as his second wife) to Thomas Tasburgh (died 1602 03), MP, of Hawridge, Buckinghamshire, a Teller of the Queen's Exchequer, the youngest representative of a family seated at Flixton in north Suffolk. Thomas and Jane Tasburgh, who acquired the Wenman manor of Twyford, had no Tasburgh children, and in 1597 granted Hawridge to their nephew Sir John Tasburgh, who built Flixton Hall in 1615. Sir John's wife was Lettice Cressy, half sister to Jane's Wenman children. A William Basse 'of Suffolk' entered Emmanuel College, Cambridge, as a sizar in 1629, and took the degree of B. A. in 1632, and that of M. A. in 1636, but it is highly improbable that this student was the poet. There was a family named Basse, of Benhall, Suffolk, in the seventeenth century, of whom a William died in 1607, aged 85, and left a son Thomas and a grandson William, probably the Cambridge student; but it is impossible to identify the poet with any member of this family. The fact that his 'Great Brittaines Sunnesset' was published at Oxford, and his intimate relations with two great Oxfordshire houses, seem to connect the poet with Oxfordshire rather than with Suffolk. then second wife of Sir Thomas Tasburgh but formerly wife of Thomas Wenman (died 1577), and mother of Richard Wenman. In 1613 an elegy on Henry Frederick, Prince of Wales, called "Great Brittaines; Sunnes set, bewailed with a Shower of Teares, by William Basse", was issued by Joseph Barnes at Oxford. It was dedicated by the author "to his honourable master, Sir Richard Wenman, knight", and was reproduced at Oxford by W. H. Allnutt from the perfect copy at the Bodleian in 1872. Basse's most famous poem is his "enormously popular sixteen line elegy on Shakespeare": list twenty seven different seventeenth century manuscript versions of the poem, ten of which attribute it to Basse, including one (British Library, Lansdowne MS 777, fol. 67v) in the handwriting of Basse's friend William Browne. It first reached print in the 1633 edition of John Donne's poems, but was dropped from the 1635 edition, and was next printed in the 1640 edition of Shakespeare's poems, with a correct attribution to 'W. B.' and the title 'On the Death of William Shakespeare, who Died in Aprill, Anno. Dom. 1616' (sig. K8v). The same year it was also printed anonymously in Wits Recreation.