Кіріспе

Англия шіркеуінің дін қызметкері Доктор Александр Барклей (шамамен 1476 – 10 маусым 1552) – Шотландияда туған Англия шіркеуінің ақыны және дін қызметкері болған.

Өмірбаян

Барклей шамамен 1476 жылы дүниеге келген. Оның туған жері даулы мәселе, бірақ Уильям Буллейн, ол Элидің тумасы және оны сол жердегі монастырда білген адам, ол "Твидтің суық өзенінен" (Твид өзені, яғни Шотландияда) туылған деседі. Оның жас өмірін Кройдон қаласында өткізген, бірақ Оксфордта немесе Кембриджде білім алған-алмағаны белгісіз. Ол ғылыми дәреже алған болуы мүмкін, себебі Саллюстің "Bellum Jugurthinum" аудармасында "Сир" атағын қолданады, ал өсиеті бойынша ол Діни доктор деп аталған. Оның еңбектеріндегі көптеген жаңсақ сілтемелер мен Еуропа әдебиетін білуінен ол біраз уақыт шетелде болған деген қорытынды жасауға болады. Томас Корниш, Бат және Уэллс диоцезінің көмекші епископы және 1493 жылдан 1507 жылға дейін Оксфордтағы Ориел колледжінің проректоры, оны Девондағы Оттери Сент-Мэри колледжінің капелланы қызметіне тағайындады. Осы жерде ол "Ақымақтардың кемесі" атты сатирикалық поэмасын жазды, ол Себастьян Бранттың аудармасының бір бөлігі болды. 1513 жылы оның меценатының қайтысы оның батыспен байланысын үзіп, ол Элидегі бенедиктин монастырінің монахына айналды. Осы уақытта ол эклогтарын жазған болуы мүмкін. Ол Францискан орденіне қосылу үшін Элиден кетіп қалды. 1520 жылы "Maistre Barkleye, the Blacke Monke and Poete" Генрих VIII мен Франциск I арасындағы кездесуде "ғимараттар мен банкет залын безендіру үшін оқиғалар мен тиімді себептерді ойлап табуға" шақырылды. Соңында ол Кентерберидің францискан монахы болды. Ол дін өзгерген кезде де адал болған, себебі ол Эдуард VI тұсында 1546 жылы алған Эссекстің Ұлы Баддоу және Сомерсеттің Уоки елдіктерін сақтап қалды, ал 1552 жылы Кентербери соборы мен тарауы оны Лондонның Ломбард-стрит көшесіндегі Барлық Әулиелер шіркеуіне тағайындады. Ол соңғы лауазымнан кейін көп ұзамай Кройдонда қайтыс болды және 1552 жылдың 10 маусымында жерленді.

Шығармалары

"Ақымақтардың кемесі" (1509) Германиядағыдай ағылшын тілінде де кең танымал болды. Бұл жаңа сатирикалық әдебиеттің бастауы болды. "Шроветайд" және басқа да мерекелерде жиі кездесетін ақымақ туралы ортағасырлық көзқарастың өні болғандықтан, ол бұрынғы ғасырлардың жалпы аллегориялық сатираларынан толыққанды ерекшеленеді. Бұл мұндағы кейіпкерлер енді абстракция емес, кітап жинаушы библиофилдің білім алмастан жинаушылыққа құмарлығының, кінәлілерді жақтау үшін пара алатын әділетсіз судьяның, уақыт өте келе ақымақтығы күшейетін қарттың, сәнге құмарлардың, шіркеуде Робин Гуд туралы әңгімелер айтып уақытын өткізетін дін қызметкерлерінің нақты мысалдары. Осылайша, бұл туынды сол заманғы әдет-ғұрыптар мен тұрмыс-тіршілік туралы түсінік беруде маңызды рөл атқарады. Барклей Томас Ховард, Норфолк герцогының үшінші ұлы үшін "Жорждің өмірі" (шамамен 1515 ж.) атты туындысын жазды және оны Николас Уэстке арнады. Ол Доминик Манчинидің итальян тілінен "Жақсы мінездің айнасын" (шамамен 1518 ж.) аударды. Бұл жұмыс сэр Джайлс Эллингтонның тапсырысымен жазылған. Барклейдің көптеген еңбектері баспагер Ричард Пинсонмен бірлесіп жасалған. Ол бес Эклог жазды, олардың бір бөлігін 1518 жылы Винкин де Ворде басып шығарды, ал толық нұсқасы 1570 жылы Джон Кауудтың басылымында жарық көрді. Эклогтардың дереккөздеріне Эней Сильвий Пиколомини, Баптиста Мантуан және Жан Лемейр де Бельгияның еңбектері кіреді. Эклогтарда Джон Алкок, Джон Мортон және Элидің преоры Роджер Вестминстерге арналған жоқтаулар бар.