Кіріспе
Гавай аралының Каʻū ауданындағы Саут-Пойнт маңындағы жасыл құм жағажайы. Папаколеа жағажайы (сондай-ақ Жасыл құм жағажайы немесе Махана жағажайы деп те аталады) – Гавай аралының Каʻū ауданындағы Саут-Пойнтқа жақын орналасқан жасыл құм жағажайы. Әлемдегі жалғыз төрт жасыл құм жағажайдың бірі, қалғандары – Гуамдағы Талофофо жағажайы, Галапагос аралдарындағы Флореана аралындағы Пунта-Корморант және Норвегиядағы Хорниндалсватнет. Оның ерекше түсі – қоршаған жанартаулық конустың (туф сақинасы) эрозиясына ұшыраған оливин құмынан пайда болады.
Papakōlea Beach (also known as Green Sand Beach or Mahana Beach) is a green sand beach located near South Point, in the Kaū district of the island of Hawaii. It is one of only four green sand beaches in the world, the others being Talofofo Beach, Guam; Punta Cormorant on Floreana Island in the Galapagos Islands; and Hornindalsvatnet, Norway. It gets its distinctive coloring from olivine sand eroded out of the enclosing volcanic cone (tuff ring).
Сипаттамалары
Папаколеа жағажайы Пуу Махананың жартылай шеңберінде орналасқан. Бұл кратер 49 000 жыл бұрын пайда болған және Мауна-Лоаның оңтүстік-батыс жарылысымен байланысты. Түсті конустардан айырмашылығы, туф сақиналары көбінесе магма мен жер асты суларының күшті әрекеттесуінен пайда болған жанартау күлінен тұрады (Оаху аралындағы Даймонд-Хед – туф сақинасының тағы бір мысалы). Соңғы жарылысынан бері туф сақинасының бір бөлігі құлап, қалғаны мұхиттың эрозиясына ұшырады. Жағажай кейде туф сақинасының атымен, ал кейде Папаколеа деп аталатын айманының атымен аталады, ол гавай тілінде «көселекінің жазықтары» деген мағына береді. Папаколеа – кратерге жақын орналасқан аймақ, онда қыс айларында Тынық мұхитының алтын көселектері (Pluvialis fulva) көрінеді. Туф сақинасының ұсақталған жанартаулық материалы (пирокластикалықтар) оливиннен тұрады – темір мен магнийі бар силикатты минерал, ал құнды тас ретінде перидот деп те аталады. Оливин – лаваның кең таралған минералды құрауышы және магма салқындағанда пайда болатын алғашқы кристалдардың бірі. Жергілікті тұрғындар оливинды «Гавай алмазы» деп атайды, ол Оахудың әйгілі Даймонд-Хед ескерткішінде де кездеседі. Жағажай құмының жасыл түсіне оливин кристалдары себеп, олардың жасыл түсі темірдің әсерінен туындайды және теңіздің әсерінен эрозияға ұшыраған жартастардан бөлінеді. Оливин, қоршаған күл матрицасынан ауыр болғандықтан, жағажайда жиналады, ал жеңіл вулкандық құм теңізге шығарылады. Ұлы аралдағы басқа жерлерде оливин лава тастарында қамтылған, ал вулкандық күлде емес, сондықтан оливин тастан оңай бөлінбейді және жағажай құмына айналып жиналмай, ауа райының әсеріне ұшырайды. Бұл кристалдар ақырында ауа райы мен химиялық әрекеттердің нәтижесінде ыдырайды және шайылып кетеді, бірақ туф сақинасының үздіксіз эрозиясы жақын болашақта құмның тұрақты жеткізілімін қамтамасыз етеді. Дегенмен, ақырында осы қорлар таусылып, жағажай басқа жағажайлар сияқты болады. Туф сақинасының қалыптасуы қазіргі уақытта даулы мәселе, кейбіреулер лава теңізге құйылып, кенеттен салқындап, жағалаудағы құрылыс (жағалау конусы) құрды деп санайды, ал басқалары конус пайда болған кезде мұхиттан тым алыс болғандығын (соңғы мұз дәуірінде теңіз деңгейі әлдеқайда төмен болған) және мұндай оқиғаның болуы мүмкін емес екенін айтады. Осылайша, осы аймақтың геологиялық тарихын жағажай мен шығанақты қоршап тұрған жыныстарда көруге болады, олар эрозияға ұшырамайды және бұрынғы жарылыстардан, лава ағындарынан және басқа да жанартаулық оқиғалардан пайда болған геологиялық қабаттарды көрсетеді. Сонымен қатар, эрозияның қазіргі үлгілерін тікелей көруге болады, өйткені туф сақинасының төменгі бөлігіне ғана толқындар тиіп, жасыл құмға айналды, ал қалған бөліктері сұр түсті болып көрінеді.
Қол жеткізу
Жағажай Гавай аралындағы Ка-Лаеден (Оңтүстік нүктесі деп аталады) шамамен 3 миль (5 км) шығысқа қарай орналасқан. Ол жайылымдармен қоршалған және заңды түрде тек жаяу өту арқылы ғана қол жеткізуге болады. Жолдар қиын (заңсыз көлік жүргізу және эрозия салдарынан) және жер иесі, Гавайи үйлері департаменті, 2016 жылдан бері аймақтағы көлік қозғалысын шектеуге тырысып келеді. Дегенмен, туристердің жағажайға 2.9 мильдік қашықтықты жаяу жүруден жалтармақ болғандарына байланысты, осы өте нәзік экожүйе арқылы заңсыз шаттлдарды шектеуге жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Туристер заңсыз шаттлдар үшін төлейді, олар топырақта 8 футтан астам тереңдікте шұңқырлар жасады, бұл 2020 жылғы 20 желтоқсанда түсірілген фотода көрсетілген. Жағажайға жету үшін жайылымды кесіп өтіп, содан кейін туф сақинасынан төмен түсу керек.