Кіріспе

Канадалық суретші (туған)

Фредерик Артур Вернер (26 ақпан 1836 – 16 мамыр 1928) – канадтық суретші, Канада батысындағы бірінші халықтар мен бизон суреттерімен кеңінен танымал. Оның бизон суреттері "осы тақырыпта оған тең келмейтін және жалғыз суретші" деп есептелген, – деп 1906 жылы Торонтоның «Globe» газеті жазды. 1908 жылы газет Вернер осы өнер саласында үлгі орнатты деп қосты.

Өмір және мансап

Вернер Жоғарғы Канадада, 1857 жылы атын Шериданға өзгерткен және қазір Онтарионың Миссиссауга қаласының бөлігі болып табылатын Хаммонсвилл қаласында дүниеге келген. Бала кезінде ол Пол Кейннің суреттеріне қызығып, шабыттанған және осы белгілі суретшіні оны шәкірті ретінде қабылдауға көндіруге тырысқан, бірақ ол Кейннің есігін қаққанда, есік оның алдынан жабылды. 1856 жылы Лондонға барып, Хизерли көркемсурет мектебінде және 1856 жылдан 1858 жылға дейін Британдық мұражайда оқыды. Содан кейін ол британдық армияға қосылып, 3-ші Батыс Йоркшир полкіне енді, онда лейтенант болды. 1860 жылы Италияның азаттығы мен бірігуі үшін күресу үшін Гарибальдидің Британдық легионына қосылды. 1861 жылы ол 3-ші Батыс Йоркшир полкіне қайта оралды. 1862 жылы Торонтоға қайтып келген ол фотосурет бизнесін ашып, фотосуреттерден маймен портреттер жасады. Оның мансабының бастауы болған үндістердің кейбір портреттері де осы бизнестің нәтижесі болды. Вернердің туындылары, Кейннің жұмысы сияқты, Канада батысының көріністеріне арналған, сонымен қатар олар далалық эскиздерге негізделген, бірақ Вернер Кейндей кеңінен саяхаттаған жоқ. Оның көптеген суреттері 1873 жылы Манитобаның вице-губернаторы Александр Морриспен бірге Ормандар көлінде үшінші шартқа, Солтүстік-Батыс бұрыш шарттарына қол қоюға барған кезде жасалған бес эскиз бен акварельге негізделген. Ол өмірінің соңына дейін осы туындыларды (қазір Канаданың Ұлттық галереясында сақталуда) суреттерінің негізі ретінде пайдаланды, үндістерді отбасылық өмірдің үлгісі ретінде немесе пейзаждағы тұлғалар ретінде бейнеледі. Ол 1875 жылдан бастап бизонды мұқият зерттеді және осы эскиздерді (Канаданың Ұлттық галереясы) суреттері үшін негіз ретінде пайдаланды, бірақ мүмкін, ол жабайы табиғатта оны ешқашан көрмеген болуы мүмкін. Ол үнді шатырлары мен бизонның пейзаждағы жеке жазбаларын жинады, олар арқылы Канада батысының жарығы мен кеңдігін жеткізуге тырысты. Оның таланты күннің уақытын және тыныш, оңаша жерлерді жеткізу қабілетінде болды, Джеймс Фенимор Купер «Айыңшы» (1841) романында оны «жабайы сұлулық» деп атады. Вернердің әлемі Чарльз Марион Рассел сияқты американдық суретшілердің туындыларынан өзгеше. 1880 жылы Вернер Лондонға тұрақты түрде көшіп барды, бірақ Канадаға уақыт-уақыт сапарларын жалғастырды және Торонтода, Монреальде, Нью-Йоркте, Филадельфияда, Буффалода, Сент-Луисте, Англияның Лондонында және басқа да қалалардағы көрмелерде суреттерін көрсетті. Ол 1873 жылдан бастап, өліміне дейін Онтарио суретшілер қоғамында дерлік әр жыл сайын көрмеге қатысты. 1893 жылы ол Канада Корольдік академиясының құрметті мүшесі болып сайланды, бірақ 1880 жылы академия құрылғаннан бастап, өліміне дейін қоғаммен бірге көрмелер өткізді. 1901 жылы Буффалода өткен Панамерикандық көрмеде ол алтын медаль жеңіп алды. 1905 жылы ол Британдық Корольдік колониялық суретшілер қоғамының алғашқы канадалық мүшесі болып сайланды және 1910 жылы диплом алды. Ол сондай-ақ 1881 жылдан 1900 жылға дейін Лондондағы Корольдік өнер академиясында көрмеге қатысты. Вернердің туындыларын көптеген қоғамдық коллекцияларда табуға болады, соның ішінде Смитсоновтың американдық өнер мұражайы (Вашингтон), Ұлттық жабайы табиғат өнер мұражайы (Джексон, Вайоминг), Амон Картер американдық өнер мұражайы (Форт-Уорт, Техас), Канаданың Ұлттық галереясы (Оттава), Онтарионың өнер галереясы (Торонто), Гамильтонның өнер галереясы, Гленбоу мұражайы (Калгари), Монреаль көркемөнер мұражайы, Канаданың кітапханасы және мұрағаты (Оттава), Маккорд мұражайы (Монреаль), Ошавадағы Роберт Маклауглин галереясы және Оуэн-Саундтағы Том Томсон өнер галереясы. 1882 жылы ол Англияда Мэри Чилкоттқа үйленді. Оның туыстарының арасында канадалық фокусник Дай Вернон (1894–1992) болды. Фредерик Артур Вернер 1928 жылы Англияның Лондонында қайтыс болды.