Кіріспе

Пневматикалық басқару клапанының іске қосуы энергияны (әдетте, қысылған ауа түрінде) механикалық қозғалысқа түрлендіреді. Бұл қозғалыс, іске қосу құрылысының түріне қарай, айналмалы немесе тура сызықты болуы мүмкін.

Жұмыс істеу принципі

Пневматикалық іске қосу құрылғысы негізінен қозғаушы күшті дамытатын поршеньден немесе диафрагмадан тұрады. Ол цилиндрдің жоғарғы бөлігінде ауаны ұстап, ауа қысымының күшімен диафрагманы немесе поршеньді клапан штангасын жылжытуға немесе клапанды басқару элементін айналдыруға мүмкіндік береді. Клапандар жұмыс істеу үшін аз қысымды қажет етеді және әдетте кіріс күшін екі есе немесе үш есе арттырады. Поршеньнің көлемі неғұрлым үлкен болса, шығыс қысымы соғұрлым жоғары болады. Ауамен қамтамасыз ету жеткіліксіз болса, үлкен поршень пайдалы болуы мүмкін, себебі ол кішірек кіріс күшімен бірдей күштерді қамтамасыз етеді. Бұл қысым құбырдағы заттарды сығуға жеткілікті. Мысалы, 100 кПа кіріс қысымымен шағын автомобильді (1000 фунттан астам) оңай көтеруге болады, және бұл – тек қарапайым, кішкентай пневматикалық клапан. Дегенмен, штангаға түсетін күш тым жоғары болып, клапан штангасының зақымдануына әкелуі мүмкін. Бұл қысым клапан штангасына беріледі, ол клапан тығынына (мысалы, дорбаша клапан), көбелек клапанға және т.б. қосылады. Жоғары қысымды немесе жоғары өтімді құбырларда клапанның осы күштерді жеңуі және ішкі ағынды басқару үшін клапанның жылжымалы бөліктерін қозғауы үшін үлкен күштер қажет. Клапанға түсетін сигнал – «бақылау сигналы» болып табылады. Ол әртүрлі өлшеу құрылымдарынан келуі мүмкін, және әр түрлі қысым клапан үшін әртүрлі реттелген мәнге сәйкес келеді. Типик стандартты сигнал – 20–100 кПа. Мысалы, клапан тұрақты шығысы бар және өзгермелі кірісі бар (актуатор мен клапан арқылы өзгертілетін) ыдыстағы қысымды басқара алады. Қысымды түсіретін датчик ыдыстағы қысымды бақылап, 20–100 кПа диапазонында сигнал жібереді. 20 кПа – қысым жоқ екенін, ал 100 кПа – қысымның толық диапазоны бар екенін білдіреді (датчиктерді калибрлеу нүктелеріне байланысты бұл диапазон өзгеруі мүмкін). Ыдыстағы қысым көтерілгенде, датчик шығысы да көтеріледі, бұл қысымның өсуі клапанға жіберіледі, клапан штангасы төмен қарай жылжиды, клапан жабыла бастайды, ыдысқа ағын азаяды, ал ыдыстағы қысым артық қысым шығысы арқылы төмендейді. Бұл – тікелей әрекет ету процесі деп аталады.