Кіріспе
британдық музыкант Гэри Т. Маркс (1938 жылы туған) Массачусетс технология институтының (МИТ) зейнеткер профессор және 1996 жылы Колорадо университетінен зейнетке шыққан. Ол нәсіл және этникалық қатынастар, ұжымдық мінез-құлық және әлеуметтік қозғалыстар, құқық және қоғам, сондай-ақ бақылау саласындағы зерттеулермен айналысты.
Gary T. Marx (born 1938) is professor emeritus at the Massachusetts Institute of Technology (MIT) and retired from the University of Colorado in 1996. He has worked in the areas of race and ethnicity, collective behavior and social movements, law and society and surveillance studies.
Өмірбаян
Маркс Калифорнияның орталық бөлігіндегі шаруа қожалығында дүниеге келді, екі жасынан бастап Лос-Анджелесте өсті және Джон Маршалл орта мектебінде білім алды. Ол UCLA (1960) және Берклидегі Калифорния университетін (1966 ж. социология ғылымдарының докторы, диссертациясы: «Протест және предубиждение: Негр-американдық қауымдастықтағы пікір-қарастар ахуалы») бітірді. Ол Гарвард университетінде Әлеуметтік қатынастар факультетінде оқытушы болып жұмыс істеді, кейін МТИ-ға Қалалық зерттеулер және жоспарлау факультетіне ауысты (1973-1994). 1992 жылдан бастап төрт жыл Боулдердегі Колорадо университетінің Әлеуметтану факультетінің меңгерушісі қызметін атқарды. Маркс 50 жылдан астам уақыт бойы Филис Энн Ракита Марксқа үйленген, ол 2013 жылы қайтыс болды. 1996 жылы олар Сиэтл қаласының жанындағы Бэйнбридж аралындағы шаруа қожалығына көшіп кетті.
Үлестер
Маркстың алғашқы еңбектері АҚШ-тағы нәсілдік қатынастар тақырыбына, Азаматтық құқық қозғалысы кезінде жазылған. Ол сонымен қатар ұжымдық мінез-құлық және әлеуметтік қозғалыстарды, полиция және полиция әдістерін зерттеуге де үлес қосты. 1967 жылы ол Азаматтық тәртіпсіздіктер жөніндегі ұлттық консультативтік комиссияның (Кернер комиссиясы) кеңесші-социологы болып жұмыс істеді және комиссияның даулы ішкі құжаттарының бірі – «Америкалық расизмнің салдары» атты еңбектің жазылуына қатысты. Бұл құжат 1967 жылғы тәртіпсіздіктердің бір бөлігінің саяси себептері бар екенін және олардың ақталуы мүмкін екенін көрсетті. Бұл құжат жоғары лауазымды қызметкерлер тарапынан толығымен қабылданбаса да, тәртіпсіздіктердің расизмге байланысты екені туралы комиссияның соңғы баяндамасымен үндесті. Маркс баяндаманың кейбір кемшіліктерін мойындағанмен, оны тұрақты түрде қолдады. Ол қадағалау мәселесін жан-жақты зерттеді, қадағалаудың жақсы немесе жаман емес екенін, оның тиімділігі контекст пен мінез-құлыққа байланысты екенін көрсетті. Ол жеке ақпаратты жинау, талдау, тарату және пайдаланудың жаңа тәсілдерін түсіндіретін тұжырымдамалық картаны жасауға ұмтылды. Түсіндіру және бағалау үшін қадағалаудың негізгі қасиеттері мен жағдайларын анықтау және өлшеуге арналған ортақ тіл қажет (мысалы, жаңа қадағалау, қадағалау қоғамы, жоғары қауіпсіздік қоғамы, қадағалаудың кеңеюі; қадағалаудың әлсіреуі, қадағалаудың жұмсаруы, қадағалау мифы, бейтараптандыру және кері бейтараптандыру, сондай-ақ төрт негізгі қадағалау контексі: мәжбүрлеу, келісімшарт, күтім және өзара байланысқан, қорғалмаған «қоғамдық» деректер). Оның еңбектері 300-ден астам кітапта, монографияда және мерзімдік басылымдарда жарияланған немесе қайта басылған, және жапон, қытай, чех, француз, итальян, испан, иврит, голланд, неміс, орыс, поляк, венгр, грек, түрік, португал, парсы, македон, словак, швед, белорус және басқа да тілдерге аударылған. Маркс АҚШ Өкілдер палатасының Сот комитетіне, Ғылым комитетіне, Сенаттың Еңбек және адам ресурстары комитетіне, Үкіметтік есеп беру кеңсесіне, Технологияны бағалау кеңсесіне, Әділет министрлігіне және басқа да федералдық агенттіктерге; түрлі штаттар мен жергілікті билік органдарына; Еуропалық қауымдастыққа және Еуропалық парламентке, Канаданың Өкілдер палатасына, Ұлттық ғылым академиясына, Әлеуметтік ғылымдар зерттеу кеңесіне, Ғылымды дамытуға арналған Америкалық қауымдастыққа, Ұлыбританияның Бас полиция офицерлері қауымдастығына, қоғамдық мүдделерді қорғайтын ұйымдарға, қайырымдылық қорларына және саяси зерттеу орталықтарына кеңесші ретінде қызмет көрсетті немесе олардың құрамында болды.