Кіріспе

Ливандық австралиялықтар (اللبنانيون الأستراليون) – Ливандық тегі бар Австралия азаматтары немесе тұрақты тұрғындары. Халық құрамы әртүрлі, негізінен маронит католиктерінен тұрады, сонымен қатар сунниттік және шииттік тармақтары бар үлкен мұсылман тобы да бар. Ливан, қазіргі Ливан мемлекеті (1920 жылы жарияланды; 1943 жылы тәуелсіздік алды) және Ливан аймағы ретіндегі тарихи нысаны 1870 жылдардан бері Австралияға көшіп келушілердің көзі болып табылады. 2021 жылы 248 430 австралиялық (жалпы халықтың шамамен 1%) ливандық тегі бар екенін мәлімдеді. 2021 жылғы халық санауы бойынша Австралияда 87 343 Ливан туған адам бар, олардың шамамен 66 000-ы Үлкен Сиднейде тұрады.

19 ғасырдағы көші-қон

1870 жылдардағы кең ауқымды эмиграцияның бір бөлігі ретінде көптеген ливандықтар (әсіресе Осман империясының қуғын-сүргінінен қашқан ливандық христиандар) Ливаннан түрлі бағыттарға үлкен санымен көшіп кетті. Көбінесе олар Ұлыбритания, Бразилия, Аргентина және Латын Америкасының басқа елдеріне, әсіресе Венесуэла, Колумбия және Эквадорға қоныс аударды. Сонымен қатар көптеген адамдар АҚШ-қа, Канадаға, ал кейбіреулері Австралияға, негізінен шығыс штаттарына, әсіресе Жаңа Оңтүстік Уэльс штатына барды. 1890 жылдары Ливанның қазіргі Ливан мемлекетіне айналатын аймақтан, сондай-ақ болашақ Сирияның Анти-Ливан тауларынан иммигранттардың саны арта түсті. 1918 жылға дейін Ливаннан келген иммигранттар Австралияда түріктерден ажыратылмады, себебі қазіргі Ливан аймағы Түрік Осман империясының бір провинциясы болған. Кейіннен әкімшілік бірнеше онжылдыққа француз мандатына өтті, ол оны көрші Сириямен бірге басқарды. Осылайша, сол кезеңде ливандықтар сириялықтардан ерекшеленбеді. 1920 жылдан бастап Ливаннан (және Сириядан) келген адамдарға Австралия азаматтығына қол жеткізу мүмкіндігі берілді, өйткені 1920 жылғы Ұлттық заң натурализация заңдарынан нәсілдік шектеулер алынып тасталды. Олардың басым көпшілігі христиан болды.

Көші-қонның екінші толқыны

1971 жылы Ливан туған адамдардың саны 5000-ға жетті. 1975-1990 жылдар аралығында Ливан азамат соғысы басталга́н соң, көшіп келгендердің көпшілігі кедей адамдар болды және алғаш рет олардың жартысынан астамы мұсылман болды. 1975-1990 жылдар аралығында Австралияға 30 000-нан астам азамат соғысынан қашқан босқындар келді. 2005 жылы Сиднейде болған Кронолла төңкерісінен кейін қоғамдағы алаңдаушылық пен бөлінушілік күшейді. Оқиғаның өзінде Таяу Шығыс сыртқы келбеті бар бірнеше жастар мен жергілікті серфинг құтқарушылары арасындағы жанжал келесі аптада нәсілдік жек көруге негізделген ірі төңкеріске ұласты, бұған таблоидтар мен сенсациялық бағдарламалар көмектесті. 2016 жылдың қараша айында Иммиграция министрі Питер Даттон Ливан мұсылман иммигранттарын әкелу – бұрынғы Либерал үкіметінің қателігі болғанын айтты. Сыртқы істер министрі Джули Бишоп Даттонның терроризм қылмыстары бойынша айыпталғандар туралы нақты мәселе көтергенін түсіндірді, бірақ Даттонның бұл сөздері саясаткерлер, терроризм сарапшылары және басқа да көптеген адамдар тарапынан сынға ұшырады.

Қайту миграциясы

Ливандық австралиялықтардың Ливанға қайта оралу деңгейі орташа. 2001 жылдың желтоқсан айында Сыртқы істер министрлігі Ливанда 30 000 австралиялық азамат тұрып жатқанын бағалады. 2006 жылғы Израиль-Ливан қақтығысы кезінде Австралия үкіметі Ливандағы австралиялықтарды жаппай эвакуациялауды ұйымдастырды.

Демография

Бүкіл әлемде ливандық текті көптеген адамдар бүгінде Ливаннан тыс жерлерде өмір сүреді, және олар ливандық диаспора деп белгілі, оның саны 8-ден 14 миллионға дейін болуы мүмкін.

Орналасқан жерлер

Жаңа Оңтүстік Уэльсте көптеген ливандық австралиялықтар Батыс Сиднейдегі Банкстаун қалалық кеңесінің аудандарында, сондай-ақ Холройд, Кентербери және Параматта қалалық кеңестерінің аудандарында (бәрі 2016 жылға дейінгі кеңес аудандары) тұратыны хабарланды. Бұл аймаққа Лейкемба, Гринэйкр және Панчбоул сияқты шағын қалалар мен аудандар кіреді. Викторияда, көптеген Таяу Шығыс халқы сияқты, ливандық австралиялықтар негізінен Солтүстік Мельбурн қалалық кеңестерінің аудандарында, атап айтқанда Мерри-Бек және Хьюм қалаларында, әсіресе Бродмидоус, Кобург және Алтона Норт сияқты аудандарда шоғырланған.

Діни әртүрлілік

Ливандық тегі бар австралиялықтардың 48,2% католик, 9,9% шығыс православиелік, 3,4% протестант, 35,1% мұсылман, ал 3,4% дінсіз немесе дінге сенбейтін болған.

Бизнес

Сиднейдегі ливандықтар өзін-өзі жұмыспен қамтудың жоғары деңгейімен сипатталатын ерекше кәсіптік үлгіні қабылдады, әсіресе сауда және дүкендер сияқты шағын коммерциялық қызметтерде. 1901 жылы «Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы ливандықтардың 80 пайызы коммерциялық қызметпен айналысты», ал 1947 жылы жағдай көп өзгермеді, ливандықтардың 60 пайызы «жұмыс берушілер немесе өзін-өзі жұмыспен қамтығандар» болды. Мельбурн қаласындағы ливандықтар Сидней жолында мейрамханалар, азық-түлік дүкендері, Таяу Шығыс дүкендері мен ливандық барларын ашты, бұл көше кейде «Шағын Ливан» деп аталады. Басты бизнес ұйымы – Сидней мен Мельбурнда филиалдары бар Австралия-Ливан сауда палатасы.

Өнер, мәдениет, терминология

2014 жылы SBS ливандық австралиялықтар туралы "Punchbowl-де бір кезде" атты деректі фильмдер сериясын ұсынды. Ливан кинофестивалі 2012 жылы Сиднейде басталды. Содан бері жыл сайын Ливанда түсірілген немесе Ливанға қатысты, немесе әлемнің кез келген жерінде ливандық кинорежиссерлер жасаған фильмдер көрсетіледі. Ұйымның кеңсесі Банкстаун қаласында орналасқан, бірақ кинофестиваль жыл сайын тамыздан қарашаға дейін Ньюкасл мен Боурал қалаларының кинотеатрларына, сондай-ақ Аделаида, Канберра, Мельбурн және Брисбенге барады. 2017–2018 жылдары лотерея ұтып, Сиднейдің сәнді шығыс аудандарына көшіп кеткен ливандық австралиялық отбасы туралы "Here Come the Habibs" ситкомының екі маусымы 9-арнада көрсетілді. Майкл Мохаммед Ахматтың 2018 жылғы "Лебс" комикстік романы 2019 жылғы Майлз Франклин сыйлығына үміткер болды. Ол бұрын "Lebs and Punchbowl Prison" атты эссе жазған еді, ондағы түрме – оның бітірген мектебі, Punchbowl Boys' High School-ді білдіреді. Оның мектебінде "Лебс" термині тек ливандық отбасынан шыққан ұлдарды ғана емес, сонымен қатар Таяу Шығыстан келген кез келген адамды, тіпті африкалық және индонезиялық текті ұлдарды да қамтыды. "Леб" немесе "Лебо" термині көбінесе Сиднейде қарапайым сөз ретінде қолданылады және 2005 жылғы Кронулла көтерілісінен кейін кеңінен таралды. Бұл термин "Коллинз ағылшын сөздігінде" "Австралиялық (әдепсіз, жаргон), Ливаннан немесе ливандық тегі бар адам" деп сипатталған. Ахмад өзінің шығармалары арқылы бұл сөздің мағынасын жақсартуға үміттенеді.