Кіріспе

Гринфилд – Англияның Бедфордшир графтығындағы Флитвик қаласынан шамамен бір шақырымдай қашықтықта орналасқан шағын ауыл. Ол Флитвик Мурдың үлкен Флитвик елді мекенінен қарсы жағында және Флит өзенінің арғы бетінде жатыр. Гринфилд Флитон және Гринфилд приходының бір бөлігін құрайды. Бас көшеде (High Street) Пулоксхилл жолымен және ескі ауыл мектебі орналасқан Мектеп жолымен қиылыстар бар. High Street сондай-ақ Милл-лейнмен қиылысады, ол 1960 жылдарға дейін Раксокс фермасына, Молдэнге және Амптиллге апаратын арба жолы болған, ал қазір Маггот Мурға, Флитвик Мурға, Раксокс фермасына, Флитон Мурға және Флитон ауылына саябақ жолдары мен ат жолдарына жетелейді. High Street бойындағы үйлер сабаннан төселген коттедждер мен Бедфордшир кірпіштерінен салынған үйлердің қоспасынан тұрады, сонымен қатар бұрынғы ферма аулаларының құрылыстарымен үйлесетін жаңартылған немесе қайта салынған сарай ғимараттары да бар. Жабылулардың нәтижесінде Гринфилдте қазірде "Компас" деп аталатын жалғыз бір қоғамдық үй қалды. Бұрынғы үш сырахана болған: 1909 жылы жабылған Милл-лейндегі "Суан" сыраханасы, 1913 жылы жабылған High Street-тегі "Нагс Хед" сыраханасы және 2007 жылы жақында жабылған "Олд Белл" қоғамдық үйі. Бұрын Милл-лейнде пошта кеңсесі мен дүкен, ал High Street-тегі ауылдық дүкен (бұрын Коккрофт дүкені) және Мектеп жолындағы ауыл мектебі болған, кейін ол суретші және мүсінші Джеймс Батлердің суретші студиясы ретінде пайдаланылған. Бұрынғы сыраханалар мен дүкендер қазір жеке тұрғын үйлерге айналдырылған. 1960 жылдары Пулоксхилл жолында жаңа ауыл мектебі салынды.

Тарих

Алғашқы ауыл шаруашылығы халық қауымдастығының тарихы Рим дәуірінен бұрынғы заманға дейін созылады. Флитвик Моордың жанындағы орманды батпақты аймағында ежелгі қоныстың іздері табылды. Гринфилдтегі далалар мен арналарда, негізінен мезолит дәуірінен бастап неолит және темір дәуіріне дейінгі, жергілікті кремнездің беріктігіне байланысты, кремнезден жасалған сырғыштар мен жебе ұштары табылған. 1220 жылдары Данстабл аббаттығының Руксокс шарапханасы болған Руксокс жерінде Кельт дауылының құдайы Таранисқа арналған ежелгі британдық реликтілер, соның ішінде Таранис доңғалағы табылды. Раксокстан (Хатчисон, 1986) римдік артефакттар – плиткалар, ыдыс сынықтары және Бахус культына арналған алтарь да табылды. 18 ғасырдың соңында егістік жерлерін қоршау енгізілді, бұл тарихта өте кеш болды. Жергілікті шаруалар өз күнкөрісіне қауіп төнгендігіне наразылық білдіріп, жиналды, соның салдарынан бүліктер ұйымдастырылды. Аймаққа протестанттық христиандық ойлардың салыстырмалы түрде кеш енгізілуі де жергілікті халықтың өмір салтына қауіп төндірді. Гринфилд 19 ғасырда Флитондегі Англия шіркеуінің қасында методистердің қонысы ретінде кеңейді. Урест Паркінен келген жаңа ақсүйектер арақ-шарапқа қарсы жиналыстар ұйымдастырды, нәтижесінде сол кездегі дәстүрлі халыққа қызмет еткен екі маңызды жергілікті сырахана жабылды. Виктория дәуірінде жергілікті Леди Коупер Гринфилдке Урест Паркінен келіп, Гринфилдті "соңғы нүкте", "ұзақ, батпақты, кедейлер тұратын және қатал адамдар бар жер" деп сипаттады. Көптеген адамдар бастапқыда жерді басып алып, уақытша үйлер салған. Бұл кезде кейбір отбасылар қайырымдылықтан нан сұрап, қиын жағдайға тап болды. Жергілікті тұрғындар үшін әлі де "кедейлердің құқықтары" сақталды, бұл оларға маврлардан торфты кесіп, құрғату және жағуға мүмкіндік берді. Флитон Мурдың он акционері әрқайсысы 15 шиллинг төледі, ал Гринфилд Мур 6 бөлікке бөлінді, әрқайсысы 12 шиллингтен. Жергілікті бастауыш мектеп (бұрын Мектеп көшесінде орналасқан) сауаттылықты арттыру және "жергілікті халықты ырым-жырымдардан" арылту мақсатымен Англия шіркеуі мектептерінің даму кезеңінде салынды. Қазір бұл жеке тұрғын үй, ал бастауыш мектеп 1960 жылдардың соңында Пуллоксилл көшесіне көшірілді. Виктория дәуірінде денсаулық сақтау саласында шатырлы үйлердің тұрғындары емделуіне байланысты жылына 1 шиллингтен 10 шиллингке дейін төлеуге міндетті болды, ал төлей алмайтын өте кедейлер жергілікті халықтық емдеулерге сүйенуге мәжбүр болды. Бұл аймақ бір кезде құлпынай өндірумен танымал болған, басты жолдың екі жағында да құлпынай өсімдіктері көп болған. 1920 жылдарға дейін арабалар құлпынайды Лутонға апарып сатты, бірақ содан кейін аурулар мен га қарғалары егінді жойды. Милл Лейн 1950 жылдарға дейін бидай мен арпаны ұнтақтаған су диірменінің құрметіне аталған, ол жолдың төменгі жағында орналасқан. Диірменді су тобығымен қамтамасыз етілді, қазір жолдың батыс жағындағы өзен, ал ағын диірмен дәнді ұнтақтағанда толатын саға арнасынан төмен ағып өтті. Суретке түсірілген диірмен 19 ғасырдың ортасында салынған, бірақ Данстабл аббаттығының жазбаларында бұл жерде кем дегенде 1200 жылдан бері Руксокс Августин шарапханасына және жергілікті халыққа қызмет еткен диірмен болғандығы көрсетілген. Жергілікті даулар сериясынан кейін Гринфилд диірмені 1959 жылдан 1970 жылға дейін пайдаланылмады және үйлер салу үшін бұзылды. Милл Лейннің төменгі жағындағы ескі жол – шешілмеген кісі өлтіру оқиғасының орны. 1939 жылы жақын маңдағы Руксокс фермасының жұмысшысы Флитондегі White Hart Inn қонақ үйіне бара жатқанда "маниялық қатыгездікпен" шабуылға ұшырады. Оның жалақысы күміс ақшамен төленген, ал денесімен бірге қалған ақшасы қол тигізбеген күйде қалды. Тергеу барысында жергілікті полиция жергілікті диірмендер арасындағы даулар мен Руксокс фермасынан (алғашқы кельт және римдік киелі орындары орналасқан жер) алынған көне артефакттарға қатысты халықтық теорияларды жоққа шығарды. Скотленд-Ярд бұл кісі өлтіруді жолдан өтіп бара жатқан шалақ адам жасаған деп қорытындылады. Полиция деректеріндегі үкім "белгісіз адам немесе адамдар жасаған кісі өлтіру" деп жазылған.

Жергілікті дәстүр мен фольклор

Флитон мен Гринфилд ауыл залында тұрақты жәрмеңкелер мен мерекелер өткізіледі, ол сонымен қатар қоғамдық демалыс алаңы ретінде де қызмет етеді. Демалыс алаңын дамыту кезінде «тас жинаудың» дәстүрлі әдісі қабылданды, онда жергілікті балалардан 1920 жылдардағы бүлдіргеннің (көкөніс жұқпасының) салдарынан келген бақытсыздықтан құтылу үшін қолдарымен тастар жинау сұралынды. Май тағында билеу, кельттердің пұтқа табыну дәстүрінің тағы бір мысалы ретінде, бірнеше жыл бойы мамыр айындағы мерекеде қолданылды. Сәйкесінше, Вестонингтен Флиттонға дейін арбалармен, кейін тракторлармен ұйымдастырылған карнавалдық шеру мамыр айы мерекесін бастау үшін пайдаланылды. Мерекелер жыл сайын осы жерде өткізіледі. Гринфилдтегі «Олд Белл» пабының жанындағы алаңда бұрын жиі ойын-сауық жәрмеңкесі өткізілетін. Сонымен қатар, Моат фермасының жанындағы далада да дәстүрлі түрде фестивальдер мен жәрмеңкелер ұйымдастырылатын. Қазір бұл екі жерде де жеке тұрғын үйлер орналасқан. Гринфилдтің төңірегіндегі жергілікті аймақтардың су және торф ресурстарына қатысты ежелгі, мүмкін кельттік дәстүрлер сақталған. Дәстүр бойынша, жергілікті далалар мен орман суының сиқырлы және емдік қасиеттері бар деп есептеледі. Жергілікті халық арасындағы аңыздың бірінде Магготс-Мур даласының ортасында тұрып, көздеріңді жұмып, компастың бағыттары бойынша сағат тілі бойынша үш рет айналу ұсынылады. Егер шарттыққа шағылыспаса, бақ пен батылдыққа ие боласың. Жақын жердегі өзенде қол-аяқты жуу денсаулыққа пайдалы деп есептеледі (Гурни мен Джексон, 1903). Көршілес Фолли Вуд бұрын Генри Кинг Стивенстің үйі болған, ол 19 ғасырда бөтелкедегі тоник су компаниясын ашу үшін өз меншігіндегі су көзін пайдаланған эксцентрикалық таксидермист және кәсіпкер болған. Оның өнімі тіпті «Ланцет» журналында медициналық тиімділігі үшін жарияланған. Алайда, ол Фолли Вуд су көзін пайдаланудан пайда табуға үлкермей, себебі белгісіз күйінен қайтыс болды. Қазіргі уақытта орман құстар, жыландар, тритондар, саңырауқұлақтар және басқа да сирек кездесетін флораның мекені болғандықтан, ғылыми қызығушылық тудыратын ерекше қорғалатын жер ретінде сақталған. Жергілікті аңыз бойынша, таңғы саңғы бойында астық таситын екі адамның арбада сөйлесіп, Милл-Лейнмен жүретінін көруге болады. Сондай-ақ, көктемгі жаңбырлар өзенді су басса, диірмен тоғаны бұрынғы бақтарды суға батырып, диірменнің дөңгелегінің жұмыс істеп, астық ұнтақтайтынын естуге болады. Бұл жақсылықтың немесе сәттілік белгісі деп саналады. Аймақтағы христиандық және ежелгі қасиетті орындарға қатысты табиғаттан тыс оқиғалар туралы хабарлар бар. Шіркеудің балалары мен ересектері Милл-Лейндегі Веслиан методистік шіркеуінде 1960 жылдары өртенгенге дейін бірнеше рет қорқынышты кейіпкерді көргендері туралы айтқан. Шіркеу қазір жеке тұрғын үйге айналдырылған. Сол сияқты, 1950 жылдары бірнеше жергілікті тұрғындар тасталған диірменді қорқытып жүрген ауыр таяқты ұстаған бас киімді кейіпкерді көргендері туралы хабарлаған. Бұл көрініс 1970 жылдардың ортасында түнде диірмен орнында салынған тұрғын үйлердің бақшаларында және соңғы уақытта Ruxox фермасына апаратын ағаш көлеңкесіндегі жолда да байқалған. Мұндай бас киімді кейіпкерлер Флит аңғарында, Флитвик уәлихатының жерлерінде, Риджвейдің ежелгі жолында, Deadman's Hill Clophill және Chicksands Priory (O'Dell 2008) жерлерінде де көрілгені туралы хабарланған.