Кіріспе
Хью Нельсон Дурхам (1937 жылғы 26 қазанда туған) – американдық баскетбол жаттықтырушысы, қазір зейнеткерлікте. Ол Флорида штаты, Джорджия және Джексонвилл командаларының бас бапкері болған. Екі әртүрлі команданы алғаш рет Final Four турниріне жеткізген жалғыз бас бапкер.
Hugh Nelson Durham (born October 26, 1937) is a retired American basketball coach. He was head coach at Florida State, Georgia, and Jacksonville. He is the only head coach to have led two different programs to their first Final Four appearances.
Ерте өмір
Луисвилл қаласында, Кентукки штатында дүниеге келген Дурхам, Шығыс орта мектебінде үш түрлі спорттан да өте талантты ойыншы ретінде ізделді, оның командаласы актер Нед Битти болды. Ол футболдан штаты бойынша үздік ойыншы және баскетболдан аймақтық деңгейде үздік ойыншы атанды. Ол жоғары білім алу үшін баскетболды таңдап, Флорида мемлекеттік университетінен стипендия алды.
Колледж мансабы
Флорида мемлекеттік университетінде Дюрхам – Семинол баскетбол тарихындағы ең нәтижелі ойыншылардың бірі. Ол Флорида штатының рекордтар кітабында ойыншы және бас жаттықтырушы ретінде елеулі орын алады. Дюрхам ФСУ бас жаттықтырушысы Бад Кеннедидің қорғаушысы болған. ФСУ-дағы карьерасы аяқталғанына елу жылдан астам уақыт өткен соң да, Дюрхамның ойынға шамамен 18,9 ұпай жинауы мектеп тарихында тоғызыншы орында тұр. 1958–59 маусымындағы ойынға шамамен 21,9 ұпай жинауы FSU тарихындағы ең жақсы жетінші маусымдық көрсеткіш болып табылады. 1957 жылғы 19 қаңтарда Дюрхам Стетсон университетіне қарсы 43 ұпай жинады. Бұл көрсеткіш әлі де мектеп тарихындағы екінші үздік нәтиже. Үш жылдық жоғары білім алған кезеңінде Дюрхам 1381 ұпай жинады. Дюрхам үш ұпайлық лақтырулар енгізілмес бұрын ойнаған. 1999 жылы Флорида штаты ең құнды ойыншы сыйлығын оның құрметіне «Хью Дюрхамның ең құнды ойыншысы» сыйлығы деп атады. 1959 жылы Дюрхам Флорида штатының жоғары оқу орнын бітіріп, бизнес-әкімшілік саласындағы бакалавр дәрежесін алды. Ол Phi Delta Theta студенттік қауымдастығының мүшесі болды. 1961 жылы ол Флорида штатынан бизнес-әкімшілік саласындағы магистр дәрежесін алды.
Флорида штатының семинолдары
1959 жылы Флорида штатының бакалавр дәрежесін алғаннан кейін, ФСУ бас бапкері Бад Кеннеди оны көмекші бапкер ретінде жұмысқа алды. Дюрхам Кеннедидің көмекшісі ретінде жеті маусым бойы қызмет етті. 1966-67 маусымына дейін Кеннедиге асқазан қатерлі ісігі диагнозы қойылып, жақын арада қайтыс болды. Дюрхам 29 жасында Флорида штатының бас бапкері болды. Ол NCAA I дивизионының баскетбол тарихындағы ең жас бас бапкерлердің бірі. Дюрхам 12 маусым бойы өзінің альма-матерінде бас бапкер болды, мектеп тарихындағы ең табысты бапкер, «Семинолз» командасын 1972 жылғы NCAA чемпионатына және үш NCAA турниріне жеткізді. 1966-67 маусымында Дюрхам Флорида штатының спорт тарихындағы алғашқы афроамерикалық баскетболшыны таңдап, жаттықтырды. Дюрхамға көмекші бапкер ретінде Ленни Холл қосылды. Холл – Нью-Джерси штатының Камден қаласының тумасы, Санкт-Петербург қалалық колледжінде ойнаған. Холлға Бад Кеннеди де, Дюрхам да қол қойды. Алайда Кеннеди Холл FSU үшін алғашқы ойынын өткізбей тұрып, қатерлі ісіктен қайтыс болды. 29 жастағы жаңа бас бапкер ретінде Дюрхам қатты сынға ұшырады. Бес маусымнан кейін Дюрхам бес афроамерикалық негізгі ойыншысы бар команданы NCAA чемпионатына алып барды. «Семинолз» құрамында тек бір ақ түсті ойыншы болды – Джон Амик, ол 11 ойын ойнап, ұзын шашын таққан. 1967-68 маусымында, ФСУ-да бас бапкер ретінде екінші жылында, Дюрхам «Семинолз» командасын мектеп тарихында екінші рет NCAA турниріне жеткізді. FSU, сол кезде тәуелсіз команда, 25 команданың қатысуымен өткен NCAA турниріне шақырылды. Дейв Коуэнс екінші курс студенті және 1968 жылғы команданың негізгі ойыншысы болды. Коуэнс Дюрхамның бас бапкер ретіндегі алғашқы құрамының бір бөлігі болды, соның ішінде Ленни Холл да бар еді. 1972 жылы Дюрхам Флорида штатын мектеп тарихындағы ең сәтті баскетбол маусымына жеткізді. Команда 27-6 есебімен NCAA турниріне тағы бір шақыру алды. «Семинолз» командасы NCAA чемпионатына жолдама алып, баскетбол әлемін таң қалдырды. 1972 жылғы NCAA чемпионатына жету үшін Флорида штаты Огайо штатының Дейтон қаласында өткен NCAA орталық аймақтық турнирінде өнер көрсетті. Дюрхамның талантты, қорғанысқа бағытталған, бірақ бағаланбаған командасын Рон Кинг, Реджи Ройалс, Роуланд Гарретт және кішкентай ойыншы Ото Петти басқарды. Орталық аймақтық турнирдің жартылай финалында «Семинолз» командасы Биг Тен чемпионы Миннесота университетін 70-56 есебімен жеңді. Орталық аймақтық турнирдің финалында Флорида штаты Кентукки университетін 73-54 есебімен жеңді. Кентукки SEC чемпионы болды. Бұл ойын бас бапкер Адольф Рупптың Кентуккидегі соңғы ойыны болды, онда ол төрт NCAA титулын жеңіп алды. 1972 жылғы NCAA Final Four турнирі Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында өтті. NCAA жартылай финалында ФСУ Солтүстік Каролина университетінің «Тар Хилз» командасын 79-75 есебімен жеңді. Дин Смит басқарған және болашақ NBA жұлдыздары Боб МакАду мен Бобби Джонс жетекшілік еткен «Тар Хилз» Атлантикалық жағалау конференциясының чемпионы болды. NCAA чемпионатында ФСУ «UCLA» командасына 81-76 есебімен есе жіберді. «Брюинз» командасын болашақ NBA жұлдыздары Билл Уолтон мен Генри Бибби басқарды. Бұл «UCLA» командасының бас бапкер Джон Вудэннің басшылығымен 10 NCAA чемпионаты жеңісінің арасындағы ең тартысты финалы болды. Флорида штаты Дюрхам бас бапкер болған алғашқы он маусымда ешқандай конференцияға мүше болған жоқ. 1976-77 жылдары Флорида штаты Метро конференциясына қосылды. 1977-78 жылдары, Метро конференциясында екінші жылында, Дюрхам «Семинолз» командасын конференция титулына жеткізді. Нәтижесінде, ФСУ 1978 жылғы NCAA турниріне қатысуға құқық алды. Бұл Дюрхам басшылығымен Флорида штатының NCAA турниріне үшінші сапары болды. Дюрхам Метро конференциясының жыл бапкері атанды. 1977-78 маусымынан кейін Дюрхам ФСУ-дан Джорджия университетінің бас бапкері болуға шақырылды. Оның FSU-дағы жалпы көрсеткіші 230-95 (.708) болды. Отыз жылдан кейін оның 0,708 жеңіс көрсеткіші Флорида штаты тарихындағы ең жоғары көрсеткіш болып табылады. Дюрхам Флорида штатын NCAA Final Four турниріне жеткізген жалғыз бапкер болып қала береді.
Грузия бульдостары
1978–79 жылғы маусымға дейін Дюрхам Джорджия университетінің бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Дюрхам Афинаға келгенге дейін Джорджия ешқашан NCAA немесе NIT турнирлеріне қатыспаған, SEC тұрақты маусым чемпионатында жеңіске жеткен емес және SEC турнирінің чемпионы болған емес. Дюрхам бірден керемет трансформация жобасын бастады, ол осы күнге дейін Джорджия баскетбол командасының ең табысты дәуірін сыйлады. Дюрхамның күш-жігерінің арқасында 1981 жылдан 1991 жылға дейін команда бес рет NCAA турниріне, төрт рет NIT турниріне қатысты, 1983 жылғы NCAA Final Four, 1982 жылғы NIT Final Four, 1983 жылғы SEC турнирінің және 1990 жылғы SEC чемпионатының жеңімпазы атанды. Сол кезеңде Дюрхам төрт рет SEC жылдың жаттықтырушысы атағын жеңіп алды. 1980–81 жылдары, Джорджиядағы үшінші маусымында, Дюрхам төрт SEC жылдың жаттықтырушысы сыйлығының біріншісіне ие болды. Сол маусымда Дюрхам Джорджияны мектеп тарихындағы алғашқы маусымнан кейінгі турнирге алып шықты, нәтижесінде "Булдогс" NIT-ке шақырылды. UGA сондай-ақ Доминик Уилкинс, Терри Фэр, Верн Флеминг және Джеймс Бэнкстің керемет ойынының арқасында 1981 жылғы SEC турнирінің финалына өтті. 1981–82 жылдары "Булдогс" "Темпл", "Мэриленд" және "Виргиния Тех" командаларын жеңіп, NIT Final Four-ға жолдама алды. Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гарденде өткен NIT жартылай финалында "Булдогс" "Пурдью" командасына 61:60 есебімен есе жіберіп қалды. Бұл жолы да Уилкинс, Фэр, Флеминг және Банкс команданы жетекке шығарды. 1981–82 жылғы маусымнан кейін All American және болашақ Ұлттық колледждік баскетбол және Найсмит Даңқы залына енгізілетін Доминик Уилкинс, UGA-да үшінші курсын бітіргеннен кейін NBA драфтына қатысты. Нәтижесінде 1982–83 жылғы Джорджия баскетбол командасынан көп нәрсе күтпеді, маусымға кіріспес бұрын "Догс" командасы SEC турнирінің төменгі жағында қалатынын болжады. Алайда, 1982–83 жылдары, NCAA тарихындағы ең үздік жаттықтырушылық өнердің бірін көрсетіп, бастапқы құрамында 6–7, 6–6, 6–5, 6–5 және 6–2 бойы бар ойыншылары бар Дюрхам "Булдогсты" Джорджия баскетбол командасының тарихындағы ең табысты маусымға жеткізді. "Булдогс" 1983 жылғы SEC турнирінің чемпионы атанды, бұл мектеп тарихындағы алғашқы SEC баскетбол чемпионаты болды. Бұл жеңістің нәтижесінде Джорджия 24–10 есебімен мектеп тарихында алғаш рет NCAA турниріне қатысты. 48 командадан тұратын NCAA турнирінде "Булдогс" NCAA Шығыс аймағында төртінші орын алды. Дюрхам баскетбол әлемін тағы да таң қалдырып, "Булдогсты" 1983 жылғы NCAA Final Four-ға жеткізді. Джорджия 1939 жылы NCAA турнирі басталғаннан бері алғаш рет NCAA турниріне қатысып, NCAA Final Four-ға өткен санаулы командалардың бірі болды. Джорджия Гринсборо қаласындағы алғашқы ойынында ВКУ командасын екі ұпаймен жеңіп, Сиракузада (Нью-Йорк) NCAA Шығыс аймағына жолдама алды. Бұл Джорджия құрамасы Дюрхамның талант, қарқын және қорғанысқа бағытталған формуласының тағы бір көрінісі болды. 1972 жылғы ФСУ командасында болғандай, Дюрхам командасына турнирде жеңіске жететін мүмкіндік аз берілді. Бастапқы құрамда Верн Флеминг, Терри Фэр, Джеймс Бэнкс, Ламар Хард және Джеральд Кросби болды, ал Ричард Корен, Дональд Хартри, Деррик Флойд және Хорас Макмиллан орындықтан ойынға түсті. Шығыс аймағының жартылай финалында Джорджия Биг Ист чемпионы және 3-орын алған Сент-Джонс университетін 70:67 есебімен жеңді. "Редмен" командасын Лу Карнесекка жаттықтырды, ал оның құрамында Крис Муллин мен Билл Уэннингтон болды. "Редмен" командасы Шығыс аймағында бірінші орын алды және "Шығыстың жыртқышы" деп аталды. Шығыс аймағының финалында "Булдогс" NCAA чемпионы Солтүстік Каролинаны 82:77 есебімен жеңді. UNC командасын Майкл Джордан, Сэм Перкинс және Брэд Догерти жетекке шығарды. UNC командасын Дин Смит жаттықтырды. Естеріңізде болсын, UGA командасының алдыңғы шебі 6–7, 6–6 және 6–5 бойындағы ойыншылардан тұрды. UNC командасының алдыңғы шебі 7–0, 6–11 және 6–8 бойындағы ойыншылардан тұрды. Ойынның соңына 90 секундтай қалғанда, Джорджия 15 ұпаймен алда болды, ал "Тар-Хил" радио желісінің ұжымы Грузияға қарсы ойын басталғанға дейін Альбукеркидегі Төртінші финалға алған броньдарын жоюға мәжбүр болды. 1983 жылғы NCAA Final Four Альбукеркиде, Нью-Мексико штатында өтті. "Булдогс" NCAA жартылай финалында 67:60 есебімен Солтүстік Каролина штатының чемпионынан жеңілді. ACC чемпионы "Вольфпак" командасын марқұм Джим Вальвано жаттықтырды, ал оның құрамында Деррик Виттенберг, Сидни Лоу, Тёрл Бейли және Лоренцо Чарльз болды. Джорджияның 6–7 орталық ойыншысы Терри Фэр жұма күнгі жаттығуда тізе жарақатын алды және NC State командасының 6–11, 6–10, 6–7 алдыңғы шебіне қарсы өте шектелді. Жоғары сыныпта және бұрынғы Макдональдс All American, жоғары мектепте, Джорджияның NCAA аймақтық жартылай финалында Сент-Джонға қарсы жеңіске жетіп, 27 ұпай жинады. 1984–85 жылдары "Булдогс" 22–9 есебімен маусымды аяқтап, NCAA турниріне оралды. Дюрхам үшін тағы бір маңызды оқиға - Джорджия Лексингтонда Кентуккиді 79–77 есебімен жеңді. Бұл 1923 жылдан бері Лексингтонда Кентуккиге қарсы Джорджияның алғашқы жеңісі болды. "Булдогс" командасын Джо Уорд, Седрик Хендерсон, Джеральд Кросби, Дональд Хартри, Хорас Макмиллан және Ричард Корен жетекке шығарды. 1985–86 жылдары Дюрхам тағы да SEC жылдың жаттықтырушысы атағын жеңіп алды. 1986–87 жылдары Дюрхам екінші жыл қатарынан SEC жылдың жаттықтырушысы болып танылды, өйткені Джорджия бес маусым ішінде үшінші рет NCAA турниріне қатысты, оның құрамында Уилли Андерсон, Чэд Кесслер, Деррик Кирс, Эрик Бердетт, Деннис Уильямс және Патрик Гамильтон болды. 1989–90 жылдары Дюрхам Джорджияны мектеп тарихындағы алғашқы SEC тұрақты маусым чемпионатында жеңіске жеткізіп, тағы да NCAA турниріне жолдама алды. Джорджия ЛСУ және Шакил О'Нилді жеңіп, Афинада өткен ұлттық телеарнада көрсетілген қызықты ойында SEC титулын жеңіп алды. Ойынның қосымша уақытында Невилл Остин ойынның соңына бес секунд қалғанда жасаған бір ұпайлық лақтыру Джорджияға 85–84 есебімен жеңіс сыйлады. Алек Кесслер 30 ұпай жинады. Дюрхам он маусым ішінде төртінші рет SEC жылдың жаттықтырушысы атағын жеңіп алды. 20–9 есебімен өткен "Булдогс" командасын марқұм Алек Кесслер, Литтериал Грин, Маршалл Уилсон, Антонио Харви және Невилл Остин жетекке шығарды. 1990–91 жылдары Джорджия тоғыз маусым ішінде бесінші рет NCAA турниріне қатысты, оның құрамында Литтериал Грин, Род Коул, Джоди Паттон, Маршалл Уилсон, Антонио Харви және Невилл Остин болды. 1994–95 жылдары Дюрхам Джорджиядағы бас жаттықтырушылық мансабын аяқтады, "Булдогсты" 17 маусым ішіндегі 12-ші маусымнан кейінгі турнирге алып шықты. Ол 297–215 есебімен Джорджия тарихындағы ең табысты жаттықтырушы болып табылады. Дюрхам Джорджияны NCAA Final Four-ға жеткізген жалғыз жаттықтырушы болып қала береді.
Джексонвилл дельфиндері
1997 жылдың наурыз айында Дюрхам 59 жасында зейнеттен шығып, Джексонвилл университетінің қиын жағдайдағы баскетбол бағдарламасын жаңғыртуға көмектесуге тырысты. Ол сонымен қатар спорттық директордың көмекшісі болып тағайындалды. «Дельфиндер» командасы оның келуінен бір жыл бұрын 5–23 есебімен аяқтаған еді. Дюрхам тағы да керемет өзгеріс жасады. «Дельфиндер» Атлантик Сан Конференциясының нашар командасынан лиганың үздік бағдарламаларының біріне айналды. Дюрхамның ерекше, қатаң қорғанысы басымдық берді. Соңғы бес маусымда Джексонвилл 78 ойын жеңіп, маусым сайын орта есеппен 10 конференция жеңіске жетіп, қарсыластарын орта есеппен 69,5 ұпайға дейін шектеді. Осы кезеңде ЖУ өз алаңында 49–19 есебін көрсетті. 2000 жылы Дюрхам баскетболдан бас жаттықтырушылық міндеттерімен қатар спорттық директор болып тағайындалды. Ол 2000 жылдан 2004 жылға дейін екі қызметті бірге атқарды. Дюрхам Джексонвиллде сегіз маусым жаттықтырып, 2005 жылдың наурыз айында 106 жеңіспен Джексонвилл тарихындағы ең табысты жаттықтырушы ретінде зейнетке шықты. Оның ЖУ-дағы есебі 106–119 болды.
Тану
Дюрхам 1980 жылы Флорида штаты университетінің Даңқ залына, 1994 жылы Кентукки орта мектебінің Даңқ залына, 1999 жылы Флорида спортшыларының Даңқ залына, 2009 жылы Джорджия спортшыларының Даңқ залына, 2012 жылы Кентукки спортшыларының Даңқ залына және 2016 жылы Ұлттық студенттік баскетбол Даңқ залына енгізілді.