Кіріспе

Американдық романшы Моник Т. Д. Труонг (13 мамыр 1968 жылы Оңтүстік Вьетнамдағы Сайгон қаласында туған) – Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында тұратын вьетнамдық-американдық жазушы. Ол Йель университетінің түлегі. Оның әкесі халықаралық мұнай компаниясының басшысы болған, ол жұмысы үшін қалған, бірақ Сайгон құлағаннан кейін елден шығып кеткен. Труонг 1975 жылдың жазында жеті жасында АҚШ-қа келді. Ол отбасымен бірге Солтүстік Каролина штатындағы Булинг-Спрингс қаласында тұрды, ол кейіннен оның шығармаларында маңызды рөл атқарды. Труонг Булинг-Спрингсте өткен балалық шағы мен оқу тәжірибесін «өте қиын және эмоционалды түрде ауыр» деп сипаттайды. Труонг кішкентай қаласында тұрақты түрде нәсілшілдікке, кемсітуге және зорлық-зомбылыққа ұшырады, себебі ол толық ақ балалардан тұратын бастауыш мектебіндегі жалғыз вьетнамдық-американдық бала еді. Сонымен қатар, Труонг ағылшын тілін білуін «Сейзам көшесіне» қарыстырады. Ол мектепке барар алдында ағылшын тілін үйренген, бірақ оның акценті сөйлеу кемістігі бар балаларға арналған сыныпқа жіберуге жеткілікті болды. Осы оқиғалар мен өмірінің басындағы басқа да осы сияқты жағдайлардың нәтижесінде Труонг «басқа» болу сезімін жақсы түсіне бастады. Оның өмірінің алғашқы жылдарындағы осы маңызды тәжірибелер оның кейінгі жазбаларына әсер етті, Булинг-Спрингстен және орынсыздық сезімінен шабыттанды. Осы орындар, идеялар және тақырыптардың бәрі Труонгтың шығармаларында кездеседі. Труонг Йель университетінде бакалавриат білімін аяқтады, 1990 жылы әдебиет мамандығы бойынша бітірді. Ол Колумбия университетінің құқық мектебінде заңгерлік диплом алды және зияткерлік меншік құқығы саласында маманданған.

Мансап

Трюнг Барбара Тран және Хой Трюнг Луумен бірге «Watermark: Vietnamese American Poetry & Prose» (Азия-Америка жазушылары шеберханасы, 1998) антологиясын редакциялады. Труонгтың алғашқы романы «The Book of Salt», 2003 жылы Houghton Mifflin Harcourt баспасында жарық көрді. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Парижде өтеді және Гертруда Стайн мен Элис Б. Токласқа қызмет ететін вьетнамдық аспазшы Бинхтің тарихын айтады. Романға шабыттандырған нәрсе – «Алиса Б. Токлас аспаздық кітабы» (1954) кітабында Токлас пен Штайн «Индоқытайлық» аспазшыларды жұмысқа алғандығы туралы оқығанда туды. Оның екінші романы «Bitter in the Mouth» 2010 жылы Random House баспасында жарық көрді. Онда Американың оңтүстігінде өскен вьетнамдық-американдық баланың өмірі баяндалады. Романның басты кейіпкері Линда (сонымен қатар Лин Дао деп те аталады), нәсілі мен синестезиясының әсерінен туған өмір бойғы жаттық сезімімен күреседі. Диана Лич «Los Angeles Times» газетінде былай деп жазды: «Моник Труонгтың тамыры – шеттен келген адамның қиын жағдайы, ал оның қаламы – хирургиялық скальпель, ол осы жүйке бойымен мінсіз сөздерді жазады, тіпті ең бақытты оқырман да өз отбасысынан және өмір сүретін үлкен қоғамнан мәңгілікке бөлек болуді түсінеді». Труонгтың үшінші романы «The Sweetest Fruits» (Viking, 2019) – грек-англо-ирландтық-жапондық жазушы Лафкадио Хернның өмірін көркемдеп, оның өміріндегі үш әйелдің көзімен баяндайды. «Publishers Weekly», «Mental Floss» және «PopMatters» журналдары оны 2019 жылғы ең жақсы көркем әдебиет кітабы деп атады. Оның романдары қазірге дейін он төрт тілге аударылған. 2011 жылдан 2012 жылға дейін Трюнг «T: The New York Times Style Magazine» журналында «Ravenous» тамақ туралы бағанасын жазды. Ол сондай-ақ «Gourmet» журналына үлес қосқаны үшін екі рет «James Beard» сыйлығына ие болды. Оның тамақ, нәсілшілдік, Вьетнам соғысы және Американың оңтүстігі сияқты әртүрлі тақырыптардағы эсселері «The Wall Street Journal», «O, The Oprah Magazine», «The Washington Post» және «The New York Times» басылымдарында жарияланды. Композитор, орындаушы және дыбыс суретшісі Джоан Ла Барбарамен бірлесіп, Труонг хорлық шығарма мен ән циклына сөз жазды және Джозеф Корнелл мен Вирджиния Вульфтан шабыттанған операның либреттосымен жұмыс істеп жатыр. Қазіргі уақытта Трюнг Авторлар гильдиясының вице-президенті болып қызмет етеді. Трюнг Хеджебруктың Шығармашылық кеңесінде және Авторлар тізілімінің Директорлар кеңесінде мүше болып табылады. Бұрын (2011 жылдың наурызынан 2023 жылдың наурызына дейін) ол Авторлар гильдиясының кеңесінде қызмет етті және 2018 жылдан бастап оның вице-президенті болды.