Кіріспе

Шотландиядағы саяси ұран

"Жаңа саясат" термині Шотландияның өзін-өзі басқару қозғалысы мен Шотландия баспасөзінің 1997 жылғы Шотландияның өзін-өзі басқару референдумына дейін, оның барысында және одан кейін дереу Шотландияның өзін-өзі басқаруын сипаттау үшін кеңінен қолданған термині болды. Эдинбург университетінің профессоры Джеймс Митчеллдің сөзіне göre, бұл термин "ешқашан нақты анықталған жоқ", бірақ өзін-өзі басқаруды қолдайтын науқандық топтардың риторикасындағы бірнеше ерекшеліктерді білдірді. Олардың ішінде:

Жаңа саяси институттар, ең айқынсы – Шотландия Парламенті.

"Жаңа саясат" Тэтчер жылдарындағы тоқырау мен құлдыраудан кейін Шотландиядағы әлеуметтік және саяси өзгерістердің атмосферасына тірелді. Ол жаңа мыңжылдықты күтіп, 1990-шы жылдардағы кең мәдени жаңарумен байланысты болды, Англиядағы Cool Britannia сияқты, сондай-ақ "Trainspotting" сияқты фильмдермен, Глазгоның 1990 жылы Еуропа мәдениеті қаласы мәртебесімен, Primal Scream және Belle and Sebastian сияқты жаңа музыкалық топтармен және дамыған рейв-сахнасымен көрнекті болды.

Терминнің пайда болуы

"Жаңа саясат" термині бұрын АҚШ Демократиялық партиясы 1950-ші жылдары, әсіресе Адлай Стивенсон II басшылығымен, өздерінің саяси платформасын сипаттау үшін қолданған. Шотландиядағы және американдық қолданыстардың байланысты екені белгісіз. Шотландия Ұлттық партиясы (СНП) 1930 жылдан бері Шотландияның өзін-өзі басқаруының негізгі саяси күші болғанымен, "жаңа саясат" термині 1989 жылы құрылған Шотландия Конституциялық конвенциясымен (СКК) тығыз байланысты болды. СКК құрамына кәсіподақтар, жергілікті билік органдары, шіркеулер, сондай-ақ Лейбористік және Либерал-демократтар партияларының өкілдері кірді. 1997 жылы Тони Блэрдің Шотландия мен Уэльс үшін референдум өткізу туралы сайлауалды уәдесімен жеңіске жеткені, "Жаңа Лейбористік" партияның ішінде бұл терминді бекітті. Оның "жаңа саясатқа" берген түсіндірмесі ұлтшылдықтан кейінгі болды, яғни Еуропалық интеграцияны күшейтуді білдірді. Шотландия Парламентінің алғашқы премьер-министрі Дональд Дьюар өз жазбаларында 1997 жылғы референдум нәтижелерінен кейін саясатқа қатысудың халықтық қағидасын баса көрсетті. "Жаңа саясаттың" "келісімге" баса назар аударуының бір бөлігі ретінде 1999 жылдың қазан айында Шотландия Лейбористік партиясының және СНП-нің лидерлері Дональд Дьюар мен Алекс Салмонд Либерал-демократтар партиясының мүшелерімен бірге Еуроны қолдайтын платформаны бөлісті. Сол сияқты, 1997 жылғы референдум науқанына Лейбористік, Либерал-демократтар және Шотландия Ұлттық партияларының өкілдері жетекшілік етті. Консервативтік партия Шотландияның өзін-өзі басқаруына ұзақ уақыт бойы қарсы болғандықтан, Конституциялық конвенцияға қосылуға және "жаңа саясат" терминін қабылдауға құлықсыз болды. Сол кездегі медиа өкілдерінің кейбіреулері, әсіресе "The Scotsman" газетінің сол кездегі редакторы Эндрю Нил бұл терминді сынады. Нил СКК-нің консенсусқа негізделген Шотландия Парламенті туралы көзқарасымен келіспеді, былай деді: "Егер Шотландияда жаңа саясат болуы керек болса, онда ол жаңаша ойлау саясаты болуы керек, жақсы идеялар мақталып, жаман идеялар жоққа шығарылуы керек. Ол күшті, жанға толы және шығармашылыққа толы болуы керек, емес, жалықтыратын және келісімге келтіруге бағытталған".