Кіріспе

Цифрлық теледидарлар үшін техникалық стандарт ISDB-T International, сондай-ақ Бразилияда Sistema Brasileiro de Televisão Digital (SBTVD) деп аталады, – бұл Жапон стандарты ISDB-T негізінде құрылған және Бразилия, Аргентина, Перу, Ботсвана, Чили, Гондурас, Венесуэла, Эквадор, Коста-Рика, Парагвай, Филиппин, Боливия, Никарагуа, Сальвадор және Уругвай елдерінде қолданылатын цифрлық теледидар хабарларын таратудың техникалық стандарты. ISDB-T International 2007 жылдың 2 желтоқсанында Бразилияның Сан-Паулу қаласында коммерциялық пайдалануға енгізілді. Ол ISDB-T стандартына ұқсас, бірақ MPEG-2 орнына H.264 видеокодегін қолданады және BML-ді Ginga – Nested Context Language (NCL) және Java негізіндегі интерактивті теледидар қолданбаларын қолдайтын аралық бағдарламалық құралмен алмастырады. ISDB-T International стандарты SBTVD ретінде Бразилияның Коммуникациялар министрлігі үйлестірген зерттеу тобымен әзірленді. Зерттеуге Бразилияның Телекоммуникация агенттігі (ANATEL) және Телекоммуникация зерттеу және даму орталығы (CPqD) қолдау көрсетті. Зерттеу тобына Бразилияның басқа он министрлігінің, Ұлттық ақпараттық технологиялар институтының (ITI), бірнеше бразилиялық университеттердің, телехабар тарату ұйымдарының және телехабар тарату/қабылдау құрылғыларын өндірушілердің өкілдері кірді. Топтың мақсаты – Бразилияда цифрлық эфирлік теледидар стандартын әзірлеу және енгізу, техникалық және экономикалық мәселелерді шешумен қатар, цифрлық теңсіздікті азайтуға, яғни бүгінгі ақпараттық қоғамнан шетте қалғандарды қамтуға баса назар аудару болды. Сондай-ақ, электрондық үкіметке қол жеткізуді қамтамасыз ету, яғни үкіметті халыққа жақындату мақсаты көзделді, себебі Бразилиядағы үй шаруашылықтарының 95,1%-ы кем дегенде бір теледидарға ие. 2009 жылдың қаңтар айында бразилиялық-жапондық цифрлық теледидар зерттеу тобы жапондық ISDB-T және бразилиялық SBTVD стандарттарын біріктіретін спецификациялық құжатты аяқтады және жариялады, нәтижесінде "ISDB-T International" деп аталатын жаңа спецификация пайда болды. ISDB-T International – бұл Жапония мен Бразилияның Оңтүстік Америка және әлемнің басқа елдерінде қолдануды ұсынатын жүйе.

Тарих

SBTVD даму тарихын екі негізгі кезеңге бөлуге болады: а) бастапқы зерттеулер мен сынақтар; б) Цифрлық теледидар жұмыс тобының құрылуы және SBTVD стандартының соңғы нұсқасының қабылдануы.

SBTVD форумы

Президент актісі № 5.820-дан кейін бірнеше ай өткен соң, 2006 жылдың қараша айында SBTVD форумы стандарт бойынша техникалық талқылауларды басқару және үйлестіру, осыған қатысты барлық құжаттаманы жасау (ABNT (Associação Brasileira de Normas Técnicas; Бразилия техникалық стандарттар қауымдастығы) бірлесіп) және одан әрі дамуды жоспарлау мақсатында құрылды.

Алғашқы қоғамдық сынақтар

Samsung компаниясы 2007 жылғы 19 маусымда SBTVD таратуларын және қабылдағыштарын көпшілік алдында көрсеткен алғашқы компания болды, бірақ сол кезде басқа компаниялар да қабылдағыштары дайын екенін мәлімдеді. Сан-Паулудағы олардың көрме залында екі Full HD LCD теледидары көрсетілді: біреуі кіріктірілген тюнермен, екіншісі прототиптік топтық қорапқа қосылған. Тюнер мен топтық қорап Бразилияда, Амазонас штатының Манаус қаласындағы Samsung зерттеу орталығында жасалды. Мобильді құрылғыларға 1seg хабар таратуы да көрсетілді. Сигнал – Rede Globo телеарнасынан 1080i форматында (стандарт 1080p форматын қамтымайды) таратылған сынақ ролигі, ол мыс сабақтарынан, ток-шоулардан, соңғы жылдардағы футбол матчтарынан және Рио-де-Жанейродағы Бразилия карнавалының қысқа видеоларынан тұрды. Барлық контент түпнұсқада HD форматында болды, оның бір бөлігі Globo бағдарламаларын түсіретін студияларға экспериментальды түрде орнатылған жоғары сапалы камералармен түсірілді. 2007 жылғы Панамерика ойындары да Globo телеарнасымен экспериментальды түрде жоғары сапада көрсетілді. Шараны Samsung көрме залынан және технологияны көпшілікке көрсету үшін цифрлық тюнерлер алған электрондық гипермаркеттерден көруге болады.

Тұрақты хабар таратуды бастау және іске асыру жағдайы

SBTVD телеарнасының тұрақты хабар таратуы 2007 жылдың 2 желтоқсанында, бастапқыда Сан-Паулу қаласында басталды. 2008 жылдың қаңтарына қарай жүйе Бразилияның басқа қалаларында да іске қосылды: Рио-де-Жанейро, Бело-Оризонте, Гойания, Порто-Алегре, Куритиба, Кампинас, Куяба, Сальвадор, Флорианполис, Витория, Уберландия, Сан-Хосе-ду-Рио-Прето, Терезина, Сантос, Бразилия, Кампо-Гранде, Форталеза, Ресифе, Жоао-Пессоа, Сорокаба, Моги-дас-Крузес, Рибейрао-Прето, Манаус, Белем, Жойнвилл, Аракажу, Лондонрина, Сан-Луис, Аракуара және Натал. Бастапқыда, телерадиокомпаниялардың көзқарасы бойынша, Бразилиядағы DTV енгізу басқа елдердегі іске асыру процестерімен салыстырғанда өте сәтті болып көрінді. 16 айдан кейін Бразилия халқының шамамен 50%-ы цифрлық теледидармен қамтылды. 2018 жылдың желтоқсанында аналогтық теледидардан цифрлық теледидарға көшу сәтті аяқталды, аналогтық теледидар әлі де эфирде болатын көптеген өңірлерде біртіндеп тоқтатылды. Төмен кірісі бар азаматтарға (яғни, цифрлық теледидар қабылдай алмайтындарға) теледидар көруді жалғастыру үшін қораптар берілді. Алайда, халық саны аз аймақтарда реттеуші орган 2023 жылға дейін кезең-кезеңмен тоқтатуды қабылдады. "Ginga" орталық жабдығының соңғы нұсқасы теледидарды интерактивті пайдалануға мүмкіндік береді. Ginga 1.0 (Ginga-ның алғашқы іске асырылуы) NCL (Nested Context Language) / Lua-ны декларативтік бағдарламалау тілі ретінде пайдалана отырып, қораптар / DTV өндірушілері үшін пайдалануға шығарылды. Гинганың сол бөлігі Гинга NCL деп аталады. Алайда, толық Ginga орталық бағдарламалық қамтамасыз ету спецификациясы декларативтік NCL модулі мен процедуралық Java модулін ұсынуға жоспарланды, бұл бағдарламашыларға, өндірушілерге және пайдаланушыларға екі ортадан: декларативтік және процедуралықтан ең жақсысын алуға мүмкіндік береді. Гинганың Java бөлігі, Гинга J деп аталады, оның спецификациясын SBTVD Форумы 2009 жылдың сәуірінде мақұлдады. Сол форум Sun Microsystems компаниясы әзірлеген Java DTV деп аталатын API жиынтығы, Sun Microsystems компаниясымен келіссөздер жүргізілгеннен кейін, SBTVD жүйесі үшін стандарт болып табылады. Осылайша, Sun компаниясы Java DTV үшін анықтаған роялти құны GEM API иелері төлейтіннен әлдеқайда арзан (GEM орталық бағдарламасы DVB T еуропалық DTV стандартында қолданылады). Бұл интерактивті қораптар мен теледидарлардың дамуына көмектеседі, оларды GEM орта бағдарлама ретінде немесе Ginga J-мен GEM API-мен салыстырғанда арзан ұстайды. 2009 жылдың үшінші тоқсанында нарықта Ginga орталық жабдығымен толық жабдықталған алғашқы теледидарлар мен телевизорлар (Ginga NCL және Ginga J) пайда болды. Бұл күн телекомпаниялар шығаратын алғашқы интерактивті бағдарламалардың шығарылуымен сәйкес келеді. 2007 жылдың 2 желтоқсанында іске қосылғанда, қораптар 900 (~ 450 АҚШ доллары) мен 1200 (~ 600 АҚШ доллары) аралығындағы бағамен сатылды, бұл сатуды тежеді. Бірақ 8 айдан кейін бағалар тез 300 реалға дейін төмендеді. Федералды үкімет 1 миллиард реалды (556 миллион АҚШ доллары) субсидиялар жариялады, сондықтан бұл бағалар жаңа төмендету кезеңіне тап болды. 2009 жылдың мамырына дейін Сан-Паулу қаласында екі еселенген (120 Гц) және ерекше контраст (50.000: 1) сияқты ерекше сипаттамалары бар, цифрлық теледидар тюнері бар 42 дюймдік LCD теледидар толық HD (1920 × 1080), осындай сапалы өнім үшін өте әсерлі бағаның төмендеуі, ал басқа негізгі құрылғылар тіпті төмен бағаны ұсынады. Алайда, 2009 жылдың қыркүйегіне дейін интеграцияланған цифрлық тюнермен сатып алынатын ең кішкентай теледидар 32 дюймдік ЖКТ-теледидар болды. Бұл Бразилияда цифрлық теледидарды қабылдауды баяулатты, өйткені FTA теледидарларын көретін адамдардың көпшілігі қымбат LCD теледидарды сатып алуға мүмкіндік бере алмайды, ал 21 және 29 дюймдік CRT теледидарлары әлі де төмен табысты халықтың арасында өте танымал болды және шамамен 400–600 (US $ 200–300) сатып алуға болады. 2010 жылдан бастап Бразилияда сатылатын барлық теледидарлардың ISDB T үйлесімді болуы міндетті болды. Сонымен қатар, 2009-2013 жылдар аралығында Бразилия экономикасы жақсарды, бұл отбасылық тұтынуды көтермеледі. Бұл, LCD және LED жарықпен жарықтандырылған теледидарлардың бағасының тез төмендеуімен бірге, DTV-нің кеңінен қолданылуына әкелді. 2018 жылдың желтоқсанында Бразилияның көп бөлігінде аналогты хабар тарату тоқтатылды, кейбір аймақтарда 2023 жылға дейін аналогты хабар таратуды тоқтату қарастырылған. 2015-2018 жылдар аралығында телевизорды сатып алу мүмкіндігі жоқ азаматтарға қораптарды тарату бағдарламасы жүзеге асырылды. 2021 жылдың қазіргі күніне дейін LED жарықтандырылған теледидарлар әлдеқайда қолжетімді (сияқты, әлемнің көп бөлігінде), 40 дюймдік LED жарықтандырылған теледидарды шамамен 300 АҚШ долларына сатып алуға болады. Көшкіш қабылдағыштардың (ноутбуктер, көшкіш DTV жиынтықтары және кіріктірілген DTV қабылдағышы бар ұялы телефондар үшін) сатылымы өте жылдам өсті және тұтынушылар үшін жылдамдық SBTVD/ISDB T мүмкіндігінен гөрі HD немесе Full HD ажыратымдылығынан гөрі тартымдырақ болғандай көрінеді. SBTVD/ISDB T стандарты өте әсерлі мобильді қабылдауға мүмкіндік береді, жоғары сапамен және тұрақты кескінмен, шусыз, тамаша дыбыспен және сигналдың шағылысуы, электромагниттік немесе импульстік кедергілердің болуына қарамастан, өте берік қабылдаумен. Перу, Аргентина, Чили және Венесуэла өздерінің аналогтық тоқтату күнін жариялау алдында таратуды жоспарлап отырды.

Көп бағдарламалық мүмкіндік

ISDB T стандартының бұл инновациялық мүмкіндігі тұтынушыға бір уақытта үш түрлі бағдарламаны тамашалауға немесе спорттық жарыста ойынды әртүрлі камералардың көзқарасынан көруге мүмкіндік береді. Бразилияның Коммуникация министрлігі коммерциялық телеарналарға осы мүмкіндікті пайдалануға тыйым салды; оны пайдалануға тек мемлекеттік цифрлық телеарналарға ғана рұқсат берілді. Бұл шешім Multiprogram мүмкіндігі телеарналар тарату жолағын рұқсатсыз пайдалануға әкелуі мүмкін болғандықтан қабылданды. Алғашқыда Коммуникация министрлігі мұндай мүмкіндікті пайдалануға заңдық қолдау жасалып жатқанын хабарлады, бірақ кейіннен жаңа зерттеулер жүргізілгенге дейін мүмкіндікті тоқтату туралы шешім қабылдады. TV Globo және ABRA (Телерадиокомпаниялар қауымдастығы) министрліктен Multiprogram мүмкіндігін тоқтатуды талап етуде, себебі ол қазіргі телебизнес моделіне әсер етіп, жарнамадан түсетін кірісті азайтуы мүмкін. Алайда, пайдаланушылар Multiprogram мүмкіндігінің артықшылықтарын байқағаннан кейін, кейбір ұйымдар Коммуникация министрлігінен барлық телеарналарға оны пайдалануға рұқсат беруді сұрауда. TV Globo-дан өзге бизнес-модельді қолданатын кейбір телеарналар Федералды Жоғарғы Соттан Multiprogram мүмкіндігін тоқтатудың заңдылығын анықтауды сұрап отыр. Бүгінде Бразилияда Multiprogram мүмкіндігі тек федералды үкімет телеарналарына ғана қолжетімді. Сан-Паулу штатының мемлекеттік телеарнасы TV Cultura білім беру мақсатында арнайы рұқсат алып, қазіргі уақытта төрт түрлі бейнебағдарламаны тарату үшін осы мүмкіндікті пайдалануда. HDTV және бір сегменттік (қолға ұсталатын) трансляциялардан басқа, қосымша архивтік бағдарлама (Multicultura) және Виртуалды университет арнасы (UNIVESP) 2009 жылдың тамызынан бері эфирде. Жапонияда Multiprogram ISDB T стандартын іске қосумен сәтті аяқталды.

Қайту арнасы

Бразилиялық телеарналар қазіргі аналогтық VHF жолағын "қайтару арнасы" ретінде пайдалануды қорғайды, бұл арна цифрлық теледидарларға интерактивті теледидар қызметінің бөлігі ретінде хабар таратушыларға деректерді жіберуге мүмкіндік береді. 700 МГц жолағы WiMAX технологиясын қолдану арқылы қайтару арнасын іске қосуға мүмкіндік береді, бұл ADSL Интернет, кабельдік Интернет, GSM EDGE, GSM 3G, WiFi немесе диал сияқты стандартты қосымша мүмкіндік болар еді. Бұл идея 2009 жылдың маусым айында WiMAX форумында Бразилия үкіметіне ұсынылуға тиіс болды, мақсаты – қайтару арнасы үшін халықаралық стандарт құру.

ISDB-T International/SBTVD/ISDB-Tb-нің бүкіл әлем бойынша кеңейтілуі

Бразилия және Жапония үкіметтері SBTVD (ISDB Tb) стандартының барлық Оңтүстік Америка елдеріне артықшылықтарын көрсету үшін бірлесіп жұмыс істеп жатыр, ерекше назар DTV арқылы цифрлық қосылудың әлеуметтік пайдасына, сондай-ақ ISDB T жүйесінің кескін, дыбыс сапасы мен сенімділігіне, қатар мобильділік және өзара әрекеттесу мүмкіндіктеріне аударылған.