Кіріспе

1993 жылдан 2001 жылға дейін АҚШ Бас прокуроры

Жанет Вуд Рено (21 шілде, 1938 – 7 қараша, 2016) – американдық заңгер және мемлекеттік қызметкер, АҚШ-тың 78-ші және алғашқы әйел бас прокуроры болған. Демократиялық партия мүшесі Рено 1993 жылдан 2001 жылға дейін осы лауазымды атқарды, бұл оны Уильям Уирттан кейін екінші ең ұзақ қызмет еткен бас прокурор етті. Рено Флорида штатының Майами қаласында туып өскен. Корнелл университеті мен Гарвард құқық мектебінде білім алғаннан кейін Майамиге оралып, жеке заң фирмаларында жұмыс істеді. Оның мемлекеттік қызметке алғашқы қадамы Флорида штаты Өкілдер палатасының Сот комитетіндегі қызметкер болып жұмыс істеу болды. Содан кейін жеке практикаға оралғанға дейін Дейд округінің мемлекеттік прокуроры кеңсесінде жұмыс істеді. Ол мемлекеттік прокурор лауазымына бес рет сайланды және Флоридада мемлекеттік прокурор болып қызмет атқарған алғашқы әйел атанды. Президент Билл Клинтон 1993 жылы оны бас прокурор етіп тағайындады, ол Клинтон 2001 жылы қызметтен кеткенге дейін осы лауазымда қалды.

Ерте өмір және білім

Рино Флорида штатының Майами қаласында дүниеге келді. Риноның анасы Джейн Уоллес (қызметтегі аты Вуд) The Miami News газеті үшін еркек псевдониммен апта сайын үйді жақсарту туралы мақала жазып, кейін газеттің тергеуші журналисі болды. Жанеттің әкесі Генри Олаф Рено (туған аты Расмуссен) отбасының скандинавиялық тегін өзгеруге шешім қабылдады, АҚШ картасын қарап, «Рено» деген атты таңдады. Жанет Реноның үш кіші сіңілісі болды: Марк, жазушы Роберт Рено және Магги Хуршалла. Джейн Рено Эверглейдс жанындағы жаңа үйді өзі салуға бел буды, соның үшін қалау, электр және сантехника жұмыстарын үйренді. Бұл үй Риноның өмір бойы тұрған үйіне айналды және оған шабыт берді. Кейін ол: «Бұл үй мен үшін, егер дұрыс іс жасасаң және ниетің берік болса, кез келген арманды орындауға болатынын көрсетеді» деді. 1951 жылы орта мектепті бітірген соң Риноның ата-анасы оны Германияның Регенсбург қаласындағы АҚШ әскери судьясы болып қызмет ететін туысының қолына жіберді.

Ерте мансап

1963 жылдан 1971 жылға дейін Рено Майамидегі екі заң фирмасында адвокат болып жұмыс істеді. 1971 жылы ол Флорида штатының Өкілдер палатасының Сот комитетіне қызметке орналасты. 1973 жылы ол қылмыстық іс жүргізу ережелері мен нормаларын қайта қарау жобасымен айналысты. Сол жылдың соңында Ричард Герштейн басқаратын Дейд округінің аудандық прокуроры кеңсесінде жұмыс істеді. Герштейн 1977 жылы зейнетке шығуға шешім қабылдады, бұл Флорида губернаторы Реубин Аскеуге ізбасар тағайындау мүмкіндігін берді. Рено әрқашан күшті қарсыластарға тап болған жоқ, бірақ 1984 жылы кубалық-американдық адвокат Хосе Гарсия Педроса Реноға қарсы кандидат болып түсті және Майами Herald газетінің редакциялық алқасының қолдауын алды. Ол Майамидегі қауіпсіз және есірткісіз қоғамды құруға бағытталған коалиция және Майами-Дейд округінің экономикалық даму мәселелерін шешу үшін құрылған Beacon кеңесі сияқты түрлі қоғамдық ұйымдарда белсенді түрде жұмыс істеді.

МакДаффи үкімі

1980 жылдың мамыр айында Рено бес ақ нәсілді полицейді қара нәсілді сақтандыру агенті Артур МакДаффиді өлтіргені үшін қудалады. Полицейлердің бәрінен айып алынды. Рено "Майами әдісін" енгізді, – "жас балалардан жеке мәліметтер алудың даулы тәсілі және оларға күдіктілердің қатысуы қорқынышты болуы мүмкін болғандықтан, жабық телеарна арқылы куәлік беруге рұқсат беретін заңның қабылдануына себеп болды". "14 жасар Бобби Фийндже адвокаттарының күшті қарсылығынан кейін ақталды, олар психологты, өзін "жағымсыз құпиялардың дәрігері" деп атаған, балаларды үнемі тексеруіне сенімсіздік білдірді". Реноның "үлгілі ісі" Флорида штатының Майами маңындағы Country Walk балалар бағдарламасының иегері Фрэнк Фустерге қарсы болды. 1984 жылы ол 14 қылмыс жасады деп танылды және кемінде 165 жылға бас бостандығынан айырылды. 2002 жылы "Фронтлайн" бағдарламасында Флорес өзінің және бұрынғы күйеуінің кінәсіз екенін мәлімдеді. Фийндже айыптау келісімінен бас тартты. Рено Клинтон әкімшілігінде бас прокурорлыққа үміткер болып ұсынылғанда, Nation және Miami New Times басылымдары оның осы істерді қалай жүргізгені туралы сұрақтар көтерді, Дебби Натанның мақаласы Ақ үйге факспен жіберілді, ал Фийндженің әкесі (голландиялық дипломат) "Сенаттың Әділет комитетіне хат жолдады". Бірақ Рено олар туралы тікелей сұрақтарға жауап берген жоқ. 2002 жылы сұралғанда, Рено Country Walk ісінің материалдарын қарауға уақыты болмағанын айтты.

Өлім жазасы

Рено жеке өлім жазасына қарсы болғанымен, оның кеңсесі қызмет істеген кезеңінде 80 адамды өлім жазасына кесуге сотталды. Олардың ешқайсысы оның қызмет мерзімінде өлім жазасына орындалмады, бірақ кейін бес адам өлім жазасына орындалды.

Кейінгі мансап

Рино 2002 жылы Флорида штатының губернаторы лауазымына кандидат болды, бірақ Демократиялық партияның ішкі сайлауында Билл Макбрайдқа 44%-қа қарсы 44,4% есебімен жеңілді. Сайлау барысында дауыс беруге қатысты мәселелер туындады, және ол бір апта өткен соң ғана жеңілісін мойындады. АҚШ Бас прокуроры қызметін атқарғаннан кейін және губернаторлыққа талпынысынан соң Рино ел бойынша қылмыстық әділет жүйесіне қатысты мәселелер жөнінде лекциялар оқыды. 2006 жылдың 31 наурызында Пенсильвания университетінде өткен криминология конференциясында сөз сөйледі. Ол АҚШ-тағы білім беру жүйесін жақсарту қажет екенін, себебі білім сапасы мен қылмыс көрсеткіштерінің арасында байланыс бар екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, жасөспірімдер соты жүйесінен тым көп қаржы алынып кеткенін және үкімет жасөспірімдер сотының тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етудің жолын табуы керек деп санайды, осылайша қиын жағдайдағы балалар мен жасөспірімдердің проблемаларын ересек жасқа келгенге дейін ушықтырмауға болады. Рино 2004 жылы ДНК-тестілеу арқылы соттан босатылуға құқығы бар тұтқындарға көмектесетін коммерциялық емес «Innocence Project» ұйымының директорлар кеңесіне негіз салушылардың бірі болды. 2013 жылы ол директорлар кеңесінің құрметті директоры атанды.

Жеке өмір

Рено ешқашан үйленбеген және балалары болған емес. Штат прокуроры қызмет еткен кезінде ол испан тілін оқыған. 1992 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін Рено бала кезінде өскен үйін мұраға алды.

Өлім

Рено 2016 жылғы 7 қарашада Паркинсон ауруынан көз жұмды. Өмірінің соңында оның жанында достары мен отбасы мүшелері болды, соның ішінде әпкесі Мэгги және құда қызы. Оның қазасынан кейін президент Барак Обама Реноны "зор ақылы, адалдығы және әділдікке деген қайратты ұмтылысы" үшін жоғары бағалады, ал президент Клинтон Реноға "қызметі, кеңесі және достығы үшін" ризашылығын білдіретін мәлімдеме жасады.

Марапаттар мен құрметтер

"Glamour" журналы 1993 жылы Реноны "Жыл әйелдерінің" қатарынан бірі деп атады. 2000 жылы Рено Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді. 2008 жылдың наурыз айында Рено Litigation Management Council кәсібиліктің сыйлығын алды, ол өз мамандығының ең жоғары стандартында басқаларға үлгі көрсетуге қабілетті жеке тұлғаны мойындайды және құрметтейді. 2009 жылдың 17 сәуірінде Реноға Америка сот қоғамы Әділет сыйлығын табыс етті. Бұл сыйлықты Обама әкімдігіндегі Бас прокурор Эрик Холдер тапсырды. AJS атқарушы вице-президенті Сет Андерсен бұл сыйлықтың "әділет жүйесін жақсартуға және американдықтарды заң алдындағы теңдікті қамтамасыз ету үшін біздің ортақ ісіміз туралы білім беруге жасаған зор үлесін" мойындайтынын айтты. Бұл AJS-тың ең жоғары наградасы болып табылады және АҚШ-тағы әділет әкімшілігін жақсартуға қосқан маңызды үлес үшін беріледі.

Танымал мәдениетте

Реноның беделі көптеген тікелей алдыңғыларына қарағанда жоғары болды. Ол Time журналының мұқабасында түсті және Vanity Fair журналында оның өмірі туралы мақала жарияланды. 2007 жылы Super Bowl XLI телеарнасында көрсетілген жарнамада Рено Чад Очоцинконың Super Bowl кешіндегі қонақтардың бірі болды. Рено бұл жобада музыка продюсері Эд Петтерсенмен (онының сіңлісінің күйеуі) бірге жұмыс істеді. Реноның айтуынша, жобаның мақсаты – өзінің шөберелерімен және шөбере інілерімен музыканы бөлісу еді. 2013 жылы Рено Симпсон мультсериалының "Қараңғы рыцарь соты" атты эпизодында өзінің дауысын берді. Ол Джейн Линчтің "Manhunt: Unabomber" сериалында бейнеленді, бұл ФБР-дің Unabomber-ді ұстау туралы нақты оқиғаның көркемделінген нұсқасы. 1988 жылы шыққан "Respect" альбомындағы әнін Майами қаласынан шыққан Anquette атты R&B қыздар тобы Реноға арнады.