Калифорниялық приматтар зерттеу орталығы: зерттеулер, жетістіктер және мәселелер
California National Primate Research Center
Калифорниялық приматтар зерттеу орталығы – адам және жануар денсаулығын жақсарту үшін зерттеулер жүргізетін федералдық орталық. Аурулар, салдану, аутизм зерттеледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калифорния ұлттық приматтарды зерттеу орталығы (CNPRC) – адам және жануарлар денсаулығын жақсартуға бағытталған, федералды қаржыландырылатын биомедициналық зерттеу мекемесі және Калифорния университетінің Дэвис қалашағында орналасқан. CNPRC медициналық және мінез-құлық зерттеулері үшін приматтарды өсіру, ұстау, күту және зерттеуге арналған жеті Ұлттық приматтарды зерттеу орталығының желісінің бір бөлігі болып табылады. 1962 жылы ашылған бұл қауіпсіз мекемедегі зерттеушілер астма және Альцгеймер ауруынан бастап ЖИТС және басқа жұқпалы ауруларға дейін көптеген ауруларды зерттеді, сондай-ақ аутизм туралы жаңа жаңалықтар ашты. CNPRC қазіргі уақытта шамамен 4700 маймылды қамтиды, олардың көп бөлігі резус макакалары, ал Оңтүстік Америка тити маймылдарының аз популяциясы бар. Орталық UC Davis қалашағынан батысқа қарай 2,5 шақырым жерде орналасқан және Ұлттық денсаулық сақтау институты (NIH) демеушілігінде жұмыс істейді.
The California National Primate Research Center (CNPRC) is a federally funded biomedical research facility, dedicated to improving human and animal health, and located on the University of California, Davis, campus. The CNPRC is part of a network of seven National Primate Research Centers developed to breed, house, care for and study primates for medical and behavioral research. Opened in 1962, researchers at this secure facility have investigated many diseases, ranging from asthma and Alzheimer's disease to AIDS and other infectious diseases, and has also produced discoveries about autism. CNPRC currently houses about 4,700 monkeys, the majority of which are rhesus macaques, with a small population of South American titi monkeys. The center, located on 300 acres (1.2 km2) 2.5 miles west of the UC Davis campus, is sponsored by the National Institutes of Health (NIH).
Ғылыми-зерттеу бағдарламасы
Орталықтың мүмкіндіктерін пайдаланатын ғалымдар жыл сайын адам денсаулығымен байланысты зерттеулерін толық сипаттайтын көптеген мақала жазады. Орталықтың зерттеу бөлімдері негізінен төрт бағытқа шоғырланған: ми, сана және мінез-құлық; жұқпалы аурулар; репродуктивтік ғылымдар және жаңару медицинасы; сондай-ақ тыныс алу аурулары.
Scientists using the center's facilities produce numerous papers annually detailing their investigations into human health issues. The center's research units are focused on four primary topics: Brain, mind, and behavior; infectious diseases; reproductive sciences and regenerative medicine; and respiratory diseases.
Қатысу
CNPRC өзінің серіктес және пилоттық зерттеу бағдарламасы арқылы келуші ғалымдарға мүмкіндіктер мен жабдықтарға қол жеткізуге көмектеседі. Сол сияқты, орталық сыртқы зерттеушілерге өз мамандарынан ветеринариялық қызметтермен қолдау көрсетеді. Көптеген федералды қаржыландырылатын ғылыми-зерттеу институттары сияқты, CNPRC жергілікті қауымдастыққа білім беру бағдарламаларын ұсынады. Олар жергілікті бастауыш мектеп оқушыларын стандартталған екі сағаттық бағдарлама арқылы зерттеулер мен жануарлар туралы білуге шақырады. Балалар мен олардың мұғалімдері приматтар биологиясының негіздерін және орталықта жүргізілетін приматтарға негізделген биомедициналық зерттеулер туралы біледі. Бұдан әрі, Орталық биологияны, әсіресе приматтар биологиясы мен мінез-құлқын оқытуды ынталандыру үшін бастауыш сынып ғылым мұғалімдеріне ресурстар ұсынады.
Through their Affiliate and Pilot Research program, CNPRC supports visiting scientists by providing access to facilities and equipment. Similarly, the Center aids off site researchers with veterinary services from in house professionals. As with most federally funded research institutions, CNPRC provides educational outreach programs to the local community. They invite local elementary school students to learn about the research and animals through a standardized two hour program. Children and their teachers learn some basics of primate biology, and about some of the primate based biomedical research that is performed at the center. Furthermore, the Center provides resources to elementary science teachers to promote biology, particularly primate biology and behavior, instruction.
Оқиғалар мен даулар
Калифорниялық NPRC маймылдарды күтуге байланысты бірқатар мәселелер үшін сынға ұшырады, соның ішінде жануарларды қорғау туралы заңның (AWA) бірнеше бұзушылықтары соңғы жылдары оннан астам жануардың өліміне әкелді. 2009 жылы маймылдарды өлтіретін суық титімсіреу вирусы – аденовирус маймылдар мен адамдардың арасында таралып, 65 тити маймылының шамамен үштен бірін өлтірді. 23 науас маймылдың тек төртеуі ғана аурудан аман қалды. 2013 жылы бір маймыл қақпасының астында қалды, ал 2011 жылы тағы бір маймыл қақпасында қалған эластикалық арқанмен өзін-өзі өлтірді. Орталық 2010 және 2009 жылдар аралығында қайтыс болған 19 маймылға ветеринариялық көмек көрсетпегені үшін USDA тарапынан заңбұзушылық деп танылды. 2004 жылы ғимараттың қатты ысығаннан кейін жеті маймыл өлді, соның салдарынан орталыққа USDA айыппұл салды. Федералды инспекторлар кейде 50 маймылдың қақпадан қашып кететінін байқады. 2014 жылдың тамызында бір ата макакқа тамырға сұйықтық құю кезінде оны ұстап тұру тақтасына бекітіп қойды. Макака жоғарғы денесін бекіткен таспаны шайнап үзіп, аяқтары тақтаға жабысып қалды, нәтижесінде аяғы сынды. USDA қызметкерлердің 15 минут сайын бекіткіштерді тексеруі тиіс екенін хабарлады, бірақ бекіткіштер дұрыс тексерілген-тексерілмегені белгісіз болды. 2016 жылдың наурыз айында макак қызметкерлердің жақсы жаппаған есіктен қашып шығып, екі аяғы да сынды. 2016 жылдың маусым айында макак көліктік контейнерінен қашып шықты. Қызметкерлер макакты тыныштандырып, кейіннен өлтірді. 2016 жылдың тамызында CNPRC қызметкерлері екі үйлесімсіз макак арасындағы бөлгіш есікті дұрыс жаппады. Екі макак төбелесіп, екеуі де жарақат алды. Бір макак ауыр жарақат алып, өлтірілді. 2016 жылдың қарашасында USDA CNPRC адам емес приматтарға арналған тамақты дұрыс сақтамағанын хабарлады. Бұл зерттеу орталығы аденовирустың маймылдардан адамға жұқтырылуының алғашқы белгілі жағдайы деп есептелетін осы індеттің ошағы болды. CNPRC маймыл иммунодефициті вирусының (SIV) пайда болуына ықпал еткеніне көптеген дәлелдер бар. Толық тізбектер бойынша алынған мәліметтер SIVmac (Азиядағы ескі әлем маймылдарына жұқтырған SIV штаммы) вирусының ерекше кластерінің қалыптасқанын көрсетті. Бұл маймылдар CNPRC-де тұтқында ұсталған қара мангабейлерден жұқтыруы мүмкін деген болжам бар. 2017 жылдан 2020 жылға дейін UC Davis нейротехнологиялық компания Neuralink-пен маймылдарда ми-машина интерфейсін сынау үшін жұмыс істеді. 2022 жылы Дәрігерлердің жауапкершілік медицинасы комитеті (PCRM) Neuralink пен UC Davis бірнеше маймылдарға қатыгездікпен қарады деп мәлімдеді, оларды хирургиялық операциялардан кейін психологиялық стресске, қатты азапқа және созылмалы инфекцияларға ұшыратты. Neuralink пен UC Davis жүргізген эксперименттерге кем дегенде 23 маймыл қатысты, ал PCRM олардың 15-і эксперименттер нәтижесінде өлген немесе өлтірілген деп санайды. Сонымен қатар, PCRM UC Davis-тің зорлық-зомбылықтың фото және бейне дәлелдерін жасырғанын мәлімдеді.
The California NPRC has been criticized for a number of issues related to its care of monkeys including several violations of the Animal Welfare Act (AWA) that have resulted in the deaths of over a dozen animals in recent years. In 2009 an outbreak of a monkey killing cold virus identified as an adenovirus infected both monkeys and humans, with the sickness killing about a third of the 65 titi monkeys there. Only four of the 23 sick monkeys survived the illness. In 2013 a monkey was crushed by his cage door and in 2011 another monkey accidentally strangled himself with a bungee cord left in his cage. The center was cited by the USDA for AWA violations for failing to provide veterinary care to 19 monkeys who subsequently died between 2010 and 2009. In 2004 the center was fined by the USDA after seven monkeys died after the building overheated. Federal inspectors have also noted that as many as 50 monkeys were at times able to escape their enclosures. In August 2014, a male macaque was left on a restrain board while receiving intravenous fluid. The macaque chewed through the tape restraining his upper body which left his legs taped to the board, which caused his leg to be broken. The USDA reported that staff is required to check restraints every 15 minutes but it was not clear if the restraints had been checked appropriately. In March 2016, a macaque escaped through an enclosure door which staff had failed to secure and subsequently broke both of its legs. In June 2016, a macaque escaped its transport enclosure. Staff tranquilized the macaque and later euthanized it. In August 2016, CNPRC staff failed to secure a divider door between two non compatible macaques. The two macaques fought and were both injured. One macaque sustained significant injuries and was euthanized. In November 2016, the USDA reported that the CNPRC had improperly stored food for non human primates. The research center was the site of this outbreak in what is being considered the first known case of an adenovirus jumping from monkeys to humans. There is a growing evidence of the contribution of CNPRC to the origins of simian immunodeficiency virus (SIV). Evidence from the full length sequences has shown formation of a distinct cluster of SIVmac (the SIV strain that infect the old world monkeys in Asia) within HIV 2 and SIVmac phylogeny. It has been suggested that these monkeys could have been infected at CNPRC by captive Sooty Mangabey. From 2017 to 2020, UC Davis worked with neurotechnology company Neuralink to test brain machine interfaces on monkeys. In 2022, the Physicians Committee for Responsible Medicine (PCRM) alleged that Neuralink and UC Davis had mistreated several monkeys, subjecting them to psychological distress, extreme suffering, and chronic infections due to surgeries. Experiments conducted by Neuralink and UC Davis have involved at least 23 monkeys, and the PCRM believes that 15 of those monkeys died or were euthanized as a result of the experiments. Furthermore, the PCRM alleged that UC Davis withheld photographic and video evidence of the mistreatment.