Кіріспе

Иллинойс штаты Гейтске қарсы, 462 U. S. 213 (1983), – Төртінші түзетуге қатысты іс. Гейтс «Агилар Техасқа қарсы» және «Спинелли АҚШ-қа қарсы» істерін күштен шығарды, соның салдарынан ықтимал себепті анықтау үшін қолданылатын «Агилар-Спинелли» сынағының орнына «барлық жағдайлардың жиынтығы» тестін енгізді.

Фактілер мен іс жүргізу тарихы

1978 жылдың мамыр айында Иллинойс штатының Блумингдейл полиция бөліміне анонимді хат келді. Хатта былай делінген:

Детектив Мадер бұл ақпаратты тексеруге шешім қабылдады және «Л. Гейтс» деген адам Чикагодағы О’Хара әуежайынан Флорида штатының Вест-Палм-Бич қаласына билет сатып алып кеткенін анықтады. Есірткі құралдарына қарсы күрес басқармасымен (DEA) бірлесіп жұмыс істеген Мадер Гейтстің ұшаққа отырып, Вест-Палм-Бич қаласына жеткенін растады. DEA бақылау тобы Гейтстің Сьюзан Гейтс атында тіркелген Holiday Inn қонақүйінің бөлмесінде әйелмен кездескенін және олардың бірге Чикаго аймағына қарай көлікпен кеткенін анықтады. Олар бұл жұптың 22-24 сағат ішінде Блумингдейлге оралатынын болжады. Мадер анонимді хатпен қатар, оқиғаның қалай дамылғанын көрсететін куәлікке қол қойды. Дюпейдж округінің аудандық сотының судьясы іздеу ордерін шығарды. Гейтстер үйіне келгеннен кейін Блумингдейл полициясы көлікті тексеріп, 350 фунттан астам марихуана тапты. Гейтстердің үйіндегі іздеу кезінде қосымша марихуана мен қару-жарақ та табылды. Иллинойс штатының апелляциялық соты, «Шпинелли АҚШ-қа қарсы» ісі бойынша Жоғарғы соттың шешіміне сүйене отырып, іздеудің заңсыз екенін анықтады. Антта жеткілікті дәлелдер келтірілмегендіктен, бұл ордер негізінде алынған дәлелдерді жоюға әкеп соқты. Бұл шешім Иллинойс штатының апелляциялық соты мен Жоғарғы соты тарапынан бекітілді. Іс АҚШ Жоғарғы сотына берілді, себебі штат және бірнеше «amicus curiae» (соттың достары) шешімді қайта қарауды сұрады. Көтерілген басты сұрақ: «Сот жасырын хабаршының ішінара расталған ақпаратына сүйене отырып іздеу ордерін шығара ала ма?»

Ұстауы

Жоғарғы Сот Иллинойс штаттық соттарының шешімін күштен шығарды. Сот судьясы Уильям Ренквист Иллинойс штатының пайдасына шешім шығарды. Ренквист судья былай деді:

Біз Иллинойс Жоғарғы Сотымен келісеміз, хабар берушінің "шындығы", "сенімділігі" және "білім негізі" оның хабарламасының құндылығын анықтауда өте маңызды. Алайда, біз бұл элементтерді әрбір жағдайда қатаң түрде талап етілетін толыққанды дербес талаптар ретінде қарастыруға келіспейміз. Олар тығыз байланысты мәселелер ретінде қарастырылуы керек, олар контрабанда немесе дәлелдер белгілі бір жерде орналасқан деген сенімге "негізді себептер" бар ма деген ақылға қонымды, практикалық сұраққа жауап беруге көмектеседі. Осылайша, Агилар-Спинелли тесті күшін жойды және жағдайлардың жиынтығын қарастыратын стандарт енгізілді. Бұл сот Гейтстердің есірткі тасымалымен айналысқанына хаттан өзге де дәлелдер бар екенін мойындағандықтан орын алды. Сот хаттың өзі жеке тұрған жағдайда, ордер алуға негіз болмайтынымен келісті. Сот сондай-ақ Агилар-Спинеллидің екі тармақты тестісі бойынша анонимді хабардан "сенімділік" тармағын қанағаттандыру өте қиын екенін мойындады, демек одан бас тарту керек. Бұл іс дәлелді себептер мен іздестіру ордерлерінің эволюциясындағы маңызды кезең. Осы істе Жоғарғы Сот Агилар-Спинелли тестісінен бас тартады.

Келіспеушіліктер

Бреннан судья, оған қосылған судья Маршалл, "Сот өзінің "барлық жағдайлардың жиынтығы" көзқарасын қолдау үшін келтірген істердің тек біреуі, Jaben v. United States, 381 U.S. 214 (1965), Агилардан кейін қабылданған. Бұл Агилармен қайшы емес" деді. Дissent (қарастырудан бас тартқандар) екі сатылы тест – ақпарат берушінің шыншылдығы және білімнің негізі – азаматтың құқықтарын жақсырақ қорғайды, ал адал немесе сенімді емес "ақпарат берушінің" мәлімдемелеріне негізделген ордер шығарылу мүмкіндігін азайтады деп мәлімдеді. Олар Агилар-Спинелли тестісі тиімді болды және оны алмастыру қажет емес деп сенді; айыпталушылардың құқықтарын қорғайтын тесттер мен заңдар сот пен құқық қорғау органдарының күдіктілерді қудалауға құштарлығына байланысты тым оңай назардан тыс қалады; және күдіктілердің құқықтары да қорғалуы керек. Dissent (қарастырудан бас тартқандар) былай деді: "Агилар мен Спинеллиді судьялардың емес, полицияның немесе ақпарат берушілердің ықтимал себепті анықтауына кепілдік бермейтін, судьялардың ықтимал себепті тексерулеріне ешқандай құрылымды енгізбейтін және адал немесе сенімді адамнан алынған жеткіліксіз ақпарат негізінде кіріп-шығулардың әділдігіне мүмкіндік беретін тестпен ауыстыру арқылы бүгінгі шешім заңға бағынатын шенеуніктер мен заңның өзі шенеуніктер болып табылатын полиция мемлекеті арасындағы ең маңызды айырмашылықты жоюмен қауіп төндіреді". Бреннан және Маршалл судьялары соттың Агилар мен Спинеллиді қабылдамауына нақты себеп көрсетпегенін айтып, "Сот Төртінші түзетуде іздестірулер мен тәркілеулерді реттейтін тым техникалық ережелерге наразы екенін көрсетеді" деді. Dissent (қарастырудан бас тартқандар) өз пікірлерін былай қолдады: "Соттың пікірінде қолданылған практикалық, техникалық емес және ақылға қонымды сияқты сөздер – бұл Төртінші түзетуде кепілдендірілген құқықтарды бұза отырып, полиция практикасына тым жол беруші көзқарас үшін қолданылған кодтық сөздер". Басқаша айтқанда, есірткі саудасы қылмыстың бір түрі болса да, есірткі заңдарын орындау үшін күдіктілердің құқықтарын жою дұрыс емес. Dissent (қарастырудан бас тартқандар) Иллинойс сотының шешімін қолдап, дәлелді мойын соғар еді.

Бір мезгілде

Сот төрешісі Уайт үкіммен келісті. Ол бұл жағдайда іздестіру мен тәркілеу Төртінші түзетуге сәйкес келетінін жазды. Ол Гейтстердің үйін іздестірудің заңды екенін мәлімдеді. Ол дәлелдерді жою қылмыскерлерді босатып, "Төртінші түзетудің маңызды талаптарын орындауға конституциялық қатыстылығын" қамтамасыз етпес еді деді. Сот төрешісі Уайт құқық қорғау органдарының қызметкерлері өз әрекеттері Төртінші түзетуге сәйкес келеді деп сенген жағдайларда, ешқандай жағдайда ерекшелік жасау ережесін қолдануға болмайды деп санайды.

Қосымша тармақтар

Иллинойс штатындағы Гейтс ісінде жаңа "барлық жағдайлардың жиынтығы" стандарты бойынша ордер алу үшін ықтимал себептерге қол жеткізілді, себебі DEA және детектив Мадердің жүргізген тергеуінің өзі жеке-дара іздеу ордеріне ықтимал себеп болатын еді. Гейтстердің әрекеттері күдікті болды, өйткені Флорида заңсыз есірткілердің танымал көзі болып саналады. Лэнс Гейтстің бір түнге мотельде тұрып, дереу Чикагоға оралуы, ол демалысқа бармағанын және қандай да бір заңсыз іске қатысы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Сот, жата айтылған аргументтерді тыңдағаннан кейін, 1982 жылдың қараша айында тараптар мен сарапшыларға ауызша ережелерді өзгерту мәселесі бойынша қосымша материалдар ұсынуды сұрады. Бірақ, Гейтс ісі бойынша шешім қабылданғанда, Сот бұл мәселе бойынша шешім қабылдаудан бас тартып, бұл мәселе "бұрын қарастырылмаған немесе төменде талқыланбаған" және қоғамдық маңызы бар мәселе ретінде алып тастау ережесі сол кезде қайта қарастыруға тым қиын болды деп мәлімдеді.