Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рестит – магманың орнында пайда болуы кезінде балқыған жерде қалған қалдық материал. Әдетте, рестит басым түрінде мафикалық минералдардан тұрады, себебі оларды балқыту қиын (Боуэннің реакциялар тізбегін қараңыз). Типтік минералдарға амфибол, биотит, пироксен, илменит немесе басқа темір оксидтері және кейбір плагиоклаздық дала шпаттары жатады. Егер рестит кесектері граниттің ішіне еніп қалса, олар рестит инклюзиясы немесе анклавы деп аталады.
Restite is the residual material left at the site of melting during the in place production of magma. Generally, restite is composed of a predominance of mafic minerals because these are harder to melt (see Bowen's reaction series). Typical minerals are amphibole, biotite, pyroxene, ilmenite or other iron oxides and some plagioclase feldspar. When chunks of restite are caught up within the granite it is known as a restite inclusion or enclave.
I типті рестит реакциялары
I типті граниттердегі рестит реакциялары негізінен ұқсас, бірақ мафикалық және граниттік бастапқы жыныстардың әсерінен рестит жиынтығы ортопироксен + клинопироксен + плагиоклаз +/ гранат жиынтығын құрауға бейім. S типті граниттердегідей, рестит минералдары жоғары көтерілген кезде қайтадан роговая слюда мен плагиоклазға айналады, суды сіңіріп алып, гидротермалдық ерітінділердің пайда болуына кедерес жасайды. Порфирлі мыс кен орындары көбінесе реститтен пайдалмаған I типті граниттермен байланысты болады.
Restite reactions in I type granites are essentially similar, but due to the mafic and granitic source rocks, the restite assemblage is predisposed to produce an orthopyroxene + clinopyroxene + plagioclase +/ garnet assemblage. Similar to the reactions occurring in S type granites, the restite minerals will revert to hornblende and plagioclase upon ascent, resorbing water and precluding generation of hydrothermal solutions. Porphyry copper deposits are generally associated with I type granites which are not restite mediated.
Реститтің маңызы
Рестит фракциялық кристалдану және магмалық дифференциация процестерінде маңызды құрамдас бөлік болып табылады. Рестит магма ішінде буфер рөлінде әрекет етеді, негізінен су және суды сіңіретін минералдардың резервуары ретінде, бұл граниттік магманың сумен қанығуына кедергі келтіруі немесе оны тежеуі мүмкін. Бұл химиялық буферлік ерітіндінің немесе минералдық тотығу-тотықсыздану буферінің әрекет етуіне ұқсас, бірақ бұл жағдайда минералды су алмасу жүреді. Бұл процесс ферромагнезийлік минералдардың, әсіресе мүйізтің (hornblende) гидратациясы арқылы жүзеге асырылады, ол 5% дейін H2O сіңіре алады, сондай-ақ пироксеннің пироксеннің тұрақтандыру өрісінен төмен температурада балқуы немесе фракциялануы кезінде мүйізтіге айналуы арқылы. Бұл процесс мысалы, пироксен кездесетін рестит инклюзияларының суды "сіңіріп алып", сулы мүйізті инклюзияларына айналуы ретінде көрінеді. Екіншіден, рестит құрамылық буфер ретінде әрекет етеді, магманың балқуы және жоғары көтерілгенде эрозиялық күштердің әсерінен ұнтақталуы нәтижесінде қоршаған магмаға элементтерді ұсынады. Рестит жеткілікті мөлшерде болса, магманың құрамындағы өзгерістерді баяулатуға болады, қосымша реагенттер ұсыну арқылы немесе магма ішіндегі кристалдарды физикалық түрде тұтқындау арқылы. Әдетте, рестит магмада көп мөлшерде кездеспейді, сондықтан жоғарыда аталған процестердің әсері көбінесе айқын болмайды. Дегенмен, әсіресе S типіндегі гранит үшін, метаседиментарлық тау жыныстарының толық анатаксисі (балқуы) арқылы қалыптасқан болса, рестит арқылы жүзеге асырылатын балқу және фракциялау осы магмалардың құрамы мен мінез-құлқы үшін өте маңызды. Рестит компоненті жоқ магмаларда, мысалы, көптеген M типіндегі граниттер, кейбір A типіндегі граниттер және көптеген базальтты магмаларда, фракциялық кристалданудың күшті әсерін алу оңайырақ.
Restite is an important constituent in fractional crystallisation and igneous differentiation processes. Restite acts as a form of buffer within magma, acting as a reservoir primarily of water and water adsorbent minerals, which may prevent or retard a granitic magma from attaining water saturation. This is analogous to the behaviour of a chemical buffer solution or mineral redox buffer except in this case it is a mineral water exchange. This process occurs by hydration of ferromagnesian minerals, particularly hornblende, which may adsorb up to 5% H2O, and by conversion of pyroxene to hornblende during melting or fractionation at temperatures below the pyroxene stability field. This process is envisaged as, for instance, pyroxene bearing restite inclusions 'soaking up' water and being converted to hydrous hornblende bearing inclusions. Secondly, restite acts as a compositional buffer, providing elements to the surrounding magma as it is melted and ground up by erosive forces within the ascending magma. Restite can, in large enough amounts, retard the compositional changes of a magma either via providing more reagents or physically trapping crystals within the magma. Generally, restite is not present within magmas in large amounts and thus the effects of the above processes are not usually profound. However, it is likely that, particularly for S type granite which is formed by wholesale anatexis (melting) of metasedimentary rocks, restite mediated melting and fractionation is crucial to the composition and behaviour of these magmas. In magmas which do not have a restite component, such as most M type granites, some A type granites, and most basaltic magmas, it is much easier for these magmas to achieve more dramatic fractional crystallization effects.