Кіріспе
Қарачи – Пәкістанның қаржы және өнеркәсіптік астанасы. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, Қарачидің шамамен жалкі өнімі (ЖӨӨ) 164 миллиард долларды құрайды. Қала Федералды кірістер басқармасының жинаған жалпы сомасының шамамен жартысын құрайды, оның ішінде шамамен жартысы импорттық кедендік баж және сату салығынан түседі. Жалкі өнімнің 25% құрайтын Қарачиді Дүниежүзілік банк Пәкістандағы бизнеске ең қолайлы қала деп атады. 2010 жылы Mercer атты жаһандық адам ресурстарын зерттеу компаниясы Қарачиді әлемдегі ең төмен бағалы қала деп анықтады.
Karachi is the financial and industrial capital of Pakistan. as of 2019, Karachi has an estimated GDP (PPP) of $164 billion. The city accounts about half of the total collections of the Federal Board of Revenue, out of which, approximately half are customs duty and sales tax on imports. 25% of the GDP, the World Bank identified Karachi as the most business friendly city in Pakistan. In 2010, research by the global human resources company Mercer found Karachi to be the most inexpensive city in the
world.
ЖІӨ
Синд провинциясының жалпы ішкі өнімінің шамамен 95%-ы Карачи қаласына тиесілі (Синдтің жалпы ішкі өнімі Пакистанның жалпы ішкі өнімінің шамамен 25%/30% құрайды). 2015 жылы Карачидің ЖІӨ-сі Пакистанның жалпы ЖІӨ-сінің 25% шамасында екені бағаланды. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, ол 114 миллиард долларға тең болды. 2009 жылы жарияланған PricewaterhouseCoopers зерттеуінде әлемдегі ірі қалалардың 2008 жылғы ЖІӨ-сі зерделенді, нәтижесінде Карачидің ЖІӨ-сі (ЖӨС) 75 миллиард долларға бағаланды (5,5% өсіммен 2025 жылы 193 миллиард долларға жетеді деп күтілуде). Бұл Карачидің Пәкістанның ең ірі экономикасы екенін растады, ол Лахор және Фейсалабад қалаларынан (2008 жылы олардың ЖІӨ-сі (ЖӨС) тиісінше 40 миллиард және 20,5 миллиард доллар құрады) айқын басымдықпен озып түсті. Карачидің жоғары ЖІӨ-сінің негізі – дамыған өнеркәсіптік базасы, сондай-ақ қаржылық қызметтер секторына жоғары тәуелділік. Тоқыма, цемент, болат, ауыр машина жасау, химия, азық-түлік, банк және сақтандыру салалары – Карачидің ЖІӨ-сіне үлес қосатын маңызды өнеркәсіптік секторлар.
Кірістерді жинау
Негізгі порты және елдің ең ірі мегаполисі мәртебесіне сай, ол Пәкістанның кірісінің басым бөлігін құрайды. Пәкістан Федералды кіріс басқармасының 2006-2007 жылдарғы жылнамасына сәйкес, Қарачидегі салық және кеден бөлімдері тікелей салықтардың 70,75%, федералды акциз салығының 33,65% және ішкі сату салығының 23,38% жинауға жауапты болды. Сондай-ақ, Қарачи кедендік баждың 75,14% және импортқа салынатын сату салығының 79% қамтиды. Bloomberg мәліметінше, 2014 жылы Пәкістан әлемде үшінші орынға ие болды және үш жыл қатарынан әлемнің үздік 10 нарығының қатарында болды (Источник). Халықаралық "Business Week" журналы KSE-ні әлемдегі ең жақсы өнімді нарықтардың бірі деп жариялады. Сол сияқты, АҚШ газеті "USA Today" Қарачи қор биржасын әлемдегі ең жақсы биржалардың бірі деп атады. 2020 жылдың қыркүйегіне қарай, әлемдік дағдарыс пен рецессия жылдары PSX 100 38,5% қайтарыммен әлемдік нарықтарды түзетуде көшбасшылыққа ие болды, бұл PSX-ті Азиядағы ең үздік және әлемдегі төртінші үздік қор нарығы етті.
Сауда логистикасы
Елдің басқа аймақтарында көлік инфрақұрылымының өсуі мен дамуына қарамастан, Карачи елдің көлік торабы болып қала береді. Қаланың екі порты – Карачи порты (Пакистанның ең ірі порты) және Касим порты – Пәкістанның барлық теңіз тасымалының орталығы болып табылады. Карачи әуежайы, Джинна халықаралық әуежайы (Қуаид-э-Азам халықаралық әуежайы деп те аталады) – Пакистанның ең үлкен және жұмысты әуежайы, ол жылына 6 миллион жолаушыға қызмет көрсетеді. Әуежай шетелдік әуе компанияларының ең көп санын қабылдайды; барлығы 27 әуе компаниясы Джинна халықаралық әуежайына ұшып келеді, олардың көп бөлігі Таяу Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азиядан. Пакистанның барлық әуе компаниялары, соның ішінде Pakistan International Airlines, Aero Asia International және Airblue, Карачиді өзінің негізгі хабы ретінде пайдаланады.
Балық шаруашылығы
Карачи – Пәкістанның ең ірі балық шаруашылығы орталығы. Балық шаруашылығы Карачи экономикасында маңызды рөл атқарады. Ол тікелей 300 мыңға жуық балықшыны жұмыспен қамтиды. Бұдан өзге, қосалқы салаларда тағы 400 мың адам жұмыс істейді. Сонымен қатар, ол экспорттан түсетін табыстың маңызды көзі болып табылады. Қарачи балық порты және Коранги балық порты – Қарачидегі екі ірі балық порты. Балық – Қарачидің басты экспорт тауарларының бірі.
Қиындықтар
Қарачи 2017 жылғы даулы халық санағы бойынша ең көп зардап шеккен қала ретінде тіркелді, онда халық саны 14,91 миллионға бағаланды, ал барлық есептеулер мен шындық тексерулер 30 миллионнан асып түседі. Шамамен 1100 км² қалалық аумаққа есептегенде, халық тығыздығы шамамен 30 000 адамға дейін жетеді, бұл оны кем дегенде ең тығыз бесінші қаланың бірі етеді. 5% санақ аудиті мәселесі сотқа жеткізілді. 2021 жылғы бірінші тоқсанға дейін, тіпті 2017 жылғы санақ та даулар мен сот процестеріне байланысты жарияланбады. Бұл кемшінліктердің кең ауқымды салдарына әкеп соқты, олардың ішінде қаржыны бұрыс бөлу, Парламенттегі өкілдік, тұрғын үй мәселелері, қоғамдық көлік, экология және қала мен қала маңындағы өмірдің барлық салалары бар. Бұдан өзге, қала Пакистан Конституциясының 18-ші түзетуінің қағидаларымен шектелген басқару дағдарысына тап болды, ол барлық жергілікті билік құру құқықтарын провинцияға берді, федерацияның араласуына ешқандай мүмкіндік қалдырмады; бұл провинциялық диктатураға ұласты. 2013 жылғы Синд облыстық басқару заңы Қарачи қалалық корпорациясының қала әкімінің кеңсесінен жоспарлау және дамыту, құрылыс бақылауы, қатты қалдықтарды басқару, сумен жабдықтау, канализация және басқа да маңызды муниципалдық өкілеттіктерді алып тастады. Орталықтандырылған биліктен өзге, бұрынғы аудан қала болып жарияланды, қалалар тәуелсіз аудандардың пайдасына таратылды, 2020 жылдың қыркүйегіне қарай олардың саны жетіге жетті. Бұл, қаланың шамамен 60% -ын қамтитын алты гарнизондық кеңестің болуымен бірге, қала басқаруындағы бөлінуге және провинциялық басқару органдарының қолында үйлестіруді орталықтандыруға әкелді. Мұның зияны 2020 жылдың тамызындағы рекордтық жаңбырлар мен қалалық су тасқынынан кейін туындаған хаостан анық көрінді, бұл коммерциялық белсенділікті және тыныштықты тоқтатты, 100-ден астам адам қаза тапты және мыңдаған адамдар үйсіз қалды.