Кіріспе
Экалавия – Үндістанның «Махабхарата» дастанының кейіпкері. Ол ежелгі Үндістандағы орман және таулы тайпалар одағының, Нишадалардың жас ханзадасы ретінде суреттеледі. Экалавия Раджасуя Яджнясында Юдхиштхираны құрметпен аяқ киім сыйлап, ең көрнекті патшалардың бірі деп аталды. Экалавия шебер мерген және батыр жауынгер ретінде белгілі болды.
Ekalavya is a character from the Indian epic Mahābhārata. He is described as a young prince of the Nishadas, a confederation of forest and hill tribes in ancient India. Ekalavya is called as one of the foremost of Kings in the Rajasuya Yajna where he honours Yudhishthira by offering him shoes with respect. Ekalavya was noted as a powerful archer and warrior.
Өзін-өзі оқыту
Махабхаратада Екалавья Нишадалардың басшысы Хираньядханның асырап алған ұлы болды, оны Кришнаның туысы мен әйелі тастап кеткен кезде тауып алған. Екалавьяның асырап алған әкесі Хираньядхан сол кездегі ең күшті патша Жарасандханың қолбасшысы болған, ал Екалавья өзі Жарасандха патшаның әскерінде генерал болып қызмет атқарған. Жастық шағында Екалавья Дронаның Кауравалар мен Пандаваларға – корольдік Куру ханзадаларына – садақ атуды үйрететінін көріп, өзі де үйренуге құштар болды. Ол Дронаға келіп, оны шәкірттікке алуын өтінді. Бірақ жоғары текті Кшатрия Куру ханзадалары, Екалавьяны индуистік варналардың сыртындағы орман тұрғыны деп есептеп, өзін өміріндегі орнынан жоғары санайтыны үшін оны қысымға алды, оны тайпалық, төмен туған адам деп мазақ етті. Екалавья кетіп, кейін гуру Дрона ханзадаларға сабақ бергенін орманнан бақылайды. Олар ашрамға кеткеннен кейін, Екалавья гуруының білімі мен қадамдарын құрметтеудің символы ретінде оның басынан өткен топырақты жинады. Ол орманға барып, үлкен банян ағашының астына Дронаның мүсінін жасады. Ол көп жыл бойы жеке оқумен айналысып, тәртіпті бағдарлама ұстады. Мүсінді өз гуруы ретінде қабылдап, ол күн сайын гуруының алдында жаттығулар жасады.
Гуру Дакшина
Бір күні Дрона мен оның шәкірттері орманға шығады, оларды Курустың иті ертіп барады, ол үздірімсіз қауға бастайды, бірақ кенеттен тоқтайды. Куру итті жараланбаған, бірақ аузын толтырған жебелердің кесірінен қағуға шамасы келмейтін күйде табады. Бұл итке зиян келтірмегенмен, оның қағуын тоқтатқан. Дрона таңғалып, сонымен қатар мазасыздыққа түседі, өйткені ол Арджунаға оны әлемдегі ең ұлы садақшы етемін деп уәде берген еді. Осындай шебер садақшы кім болуы мүмкін деп ойланып, Дрона мен оның шәкірттері садағымен Екалавьяны көреді. Дронаны көргенде, Екалавья оның алдына келіп, иіліп құрмет көрсетеді. Дрона Екалавьядан садақ атуды қайдан үйренгенін сұрайды. Екалавья "Сіздің қасыңызда, Гуру" деп жауап береді және Дронаға өзі не істегенін түсіндіріп, өз мүсінін көрсетеді. Арджуна ашуланып, Дронаға Арджунаны "әлемдегі ең ұлы садақшы" етемін деген уәдесін еске салады. Дрона Екалавья гуру дакшинасын төлеуі керек деп шешеді. Екалавья Дрона үшін кез келген нәрсені жасауға дайын. Дрона Екалавьядан гуру дакшинасы ретінде оң бармағын кесуін сұрайды. Қуанып, күлімсіреп, Екалавья бармағын кесіп алып, Дроначарьяға гуру дакшинасы ретінде ұсынады.
Кейінгі өмірі
Кейін Екалавья Аванти патшалығының ханшайымы Суварнаға үйленді, оны бір дæмон патшадан құтқарғаннан кейін. Суварнадан оның екі баласы болды: Кетуман (ұл) және Авантика (қыз).
Мұра
Үндістанның Харьяна штатындағы Гуруграм қаласының 37-ші секторындағы Хандаса ауылында Екалавьяға арналған Екалавья ғибадатханасы бар. Халық әңгімелеріне сәйкес, бұл – Екалавьяның жалғыз ғибадатханасы және осы жерде Екалавья бармағын кесіп, гуру Дронаға сыйлаған. Екалавьяның құрметіне Үндістан үкіметі үндістандық тайпалар үшін Екалавья үлгілік тұрғын мектебі (EMRS) үлгілік тұрғын мектебі жобасын жүзеге асырып келеді. Спорттағы ерекше жетістіктері үшін Қарнатака үкіметі «Екалавья» сыйлығын тартады. Екалавья – өмір бойы білім алу философиясын қадағалайтын тұлға және оның бейнесі көпшілік үшін қуаныш сыйлайтын сияқты. Осы Екалавья мерекесіндегі ұран – «Өзіңді өзің жаратың», ал Екалавья туралы аңыз көптеген ойшылдардың куәлігі ретінде алға тартылады. Екалавьяның көрсететін шәкірттігі – студент үшін ең жақсы үлгі және оның өзінің тағдырын өзі құруына мүмкіндік береді. Таж қаласы Агра қаласында Садар базарында Екалавьяның құрметіне Екалавья спорт стадионы деп аталған үлкен стадион бар.
Танымал мәдениетте
1982 жылы "Екалавия" фильмінде актер Кришна Гхаттаманени бас рөлдегі Екалавияны ойнады. Бұл фильм Екалавияның өмірін көрсетеді. 2007 жылғы "Екалавия: Корольдік сақшы" фильмі, Санжай Датт пен Амитабх Баччан қатысқан, Екалавияның құрметіне аталған.