Ұлыбританиядағы тұтыну кооперативінің тарихы

Кіріспе

Бұрынғы Ұлыбританиядағы тұтынушылар кооперативі

Cooperative Retail Services (CRS, бастапқыда CWS Retail) Ұлыбританиядағы екінші ірі тұтынушылар кооперативтік қоғамы болды. 2000 жылы мүшелерінің шешімімен таратылып, ірі Кооперативтік көтерме сауда қоғамымен бірігіп, Кооперативтік топ (CWS) Ltd құрылды.

Тарих

1933 жылы CWS құлдырап бара жатқан бөлшек сауда тұтыну кооперативтерін иелігіне алу және жаңа аймақтарда дүкендер ашу үшін бөлшек сауда бөлімін құрды. Бұл бөлім 1957 жылы Кооперативтік бөлшек сауда қызметтерін (Co-operative Retail Services) құру үшін бөлінді. Бөлінуге CWS-тің демократиялық басқаруымен байланысты туындаған қиындықтар себеп болды: ол өзінің жеке бөлшек сауда желісіне айналып жатқан еді, бірақ ол басқа кооперативтерге тиесілі екінші деңгейдегі кооператив болды, яғни бөлшек сауда бөлімінің клиенттерінің басқармада өкілдігі аз болды. Дегенмен, сайлаулар өткізіліп тұрды, онда бәсекелес саяси топтар қатысты, мысалы, 1960 жылғы комитет CRS Лондон аймағына көбірек социалистік бағыт беруге тырысты. CRS кеңейіп, Англияның оңтүстік-шығысы мен оңтүстік-батысындағы кооперативтік қызмет тарихи түрде төмен болған «кооперативтік шөлдерде» жаңа кооперативтік дүкендер ашты. CRS құлдырап бара жатқан қоғамдарды құтқарумен де жүктелді және 1950 жылдардан бастап зиян келтіріп жатқан кооперативтердің саны артып, CRS өзі де зиян көре бастады. Осы кезде Кооперативтік көтерме сауда қоғамы (CWS) 1973 жылы Шотландиялық Кооперативтік көтерме сауда қоғамын өзіне қосып алғаннан кейін, құлдырап бара жатқан кооперативтерді құтқарудың дефолтты құралына айналды, бұл CWS-тің өзінің бөлшек сауда бөлімін қайта іске қосуына әкелді. 1990 жылдардың ортасында CRS амбициялық инвестициялық бағдарламаны бастады. Қоғам CWS басшылық ететін «Co-op» брендін ескі және өткен оқиға деп санады және жаңа «Co-operative» идентификациясымен ескірген және тоқыраған дүкендерін жаңғырту бағдарламасын бастады. Ол кассалық аппараттары үшін кең таралған EPoS жүйелерін енгізуде кешікті және штрих-кодты сканерлеудің орнына өнімдерге жеке-жеке баға қоюды жалғастырды, сонымен қатар ақпараттық технологияларға инвестициялады. 2000 жылы бұл өзгерістер мен жақсартулар оқиғаларға оқшауланды, өйткені CRS қайтадан CWS-ке біріктіріліп, The Co-operative Group құрылды. Келесі бірнеше жылда брендті жаңарту жұмыстары уақытша кері қайтарылды, дүкендер мен жеке брендтік тауарлар CWS дизайнындағы форматтарға ауыстырылды, соның ішінде 1968 жылғы CWS төрт жапырақты «Co-op» логотипінің 1993 жылғы нұсқасы болды. Алайда, 2005 жылы қозғалыстың брендті жаңарту бағдарламасы осы дүкендерге «Co-operative» атауын қайта енгізді. 2016 жылы The Co-operative Group 1968 жылғы логотиптің нұсқасына қайта оралды.

In 1933, CWS formed a retail division tasked with taking over failing retail consumer co operatives, and setting up shop in new areas. This division was demerged to form Co operative Retail Services during 1957. The demerger was prompted by complications with CWS's democratic governance: it was becoming a larger retailer in its own right but it was a secondary co operative, owned by other co operatives, meaning the retail division's customers had little representation on the board. However elections were still held with rival political groups standing, such as the 1960 Committee which attempted to give a more left wing leadership to the London Region of CRS. CRS expanded and opened up new co op shops in the "co op deserts" of the south east and south west of England where co operative activity had historically been low. The CRS was also charged with rescuing failing societies and from the 1950s it began to an increasing number of loss making co ops, to the point where the CRS itself began to become loss making. At which point the Co operative Wholesale Society began to become the default rescuer of failing co ops after it had itself absorbed the Scottish Co operative Wholesale Society, which brought the CWS back to operating its own retail division, in 1973. During the mid 1990s, CRS began an ambitious investment programme. The society saw the CWS led Co op brand as old and out dated and began a huge refurbishment programme of its ageing and neglected stores under a new 'Co operative' identity. Slow to adopt the commonplace EPoS systems for its tills, and still pricing products individually rather than using barcode scanners, it also invested in information technology. In 2000, these changes and improvements were overtaken by events, as CRS was merged back into CWS to form The Co operative Group. Over the following few years, the re branding efforts were temporarily reversed as stores and own brand goods were converted into CWS designed formats – which included the 1993 version of the 1968 CWS four leaf clover "Co op" logo. However, in 2005, the movement's re branding programme reintroduced the name Co operative to these stores. In 2016, however, The Co operative Group reverted to a version of the 1968 logo.

Тағам

Бизнестің басым бөлігі (барлық сатудың 93%) 500-ден астам дүкенде азық-түлік саудасына жұмсалды. Қоғамда кең ауқымды дүкендер болды, оның ішінде ірі гипермаркеттер (15,000 шаршы футтан жоғары), орташа өлшемді супермаркеттер (5,000-15,000 шаршы фут) және кішкентай шағын дүкендер (<5,000 шаршы фут). 1990 жылдардың соңында ірі гипермаркеттер мен супермаркеттер «Co-operative Pioneer» (Rochdale Pioneers қозғалысының тарихына құрмет көрсету) деген брендпен белгіленді, ал көптеген кіші дүкендер «Co-operative Local» брендімен белгіленді. Бұрын CRS «Leo’s», «Market Fresh» және «Stop & Shop» сияқты әртүрлі брендтерді пайдаланған.

Тамақ сатып алу тобы

1990 жылдары CRS азық-түлік сатып алу тобын басқарды, ол CWS басқаратын кооперативтік бөлшек сауда тобынан (CRTG) тәуелсіз «Тәуелсіз Кооперативтер Консорциумы» (CIC) болды. Портси, Скоттмид, Юнайтед және Йоркшир сияқты сол кездегі бірнеше ірі аймақтық кооперативтер мүшелік етті. 1998 жылы CIC жылына 1 миллиард фунт стерлингтік тауар жеткізді, ал CRTG – 2,5 миллиард фунт стерлингтік. 1998 жылы CIC-тің тарауы CRS-тің бас директоры Гарри Мурдың зейнетке шығуымен бірге болды, ол CRS-ті CWS-пен біріктіру ұсыныстарына қарсы болған еді.

Тамақ емес

Қоғам қала және қала орталықтарында орналасқан бірнеше универмагтарды басқарды. Осы дүкендердің көпшілігі ақырында "Living" брендімен танылды. Универмагтар мына қалаларда орналасқан: Бангор, Барнсли, Барнстапл, Базильдон, Бат, Биркенхед, Блэквуд, Боскомб, Бридженд, Бристоль (Фейрфакс Хаус), Бернли (бұрын Пендл Хаус деп аталған), Бьюри Сент-Эдмундс, Кембридж, Кардифф, Чиппенхэм, Колвин Бей, Кроули, Донкастер (Данум Хаус), Галифакс, Хаммерсмит, Хемел Хемпстед, Херефорд, Херн Бей, Хаддерсфилд, Лидс, Ли, Летчворт, Лландудну, Лланнелли, Мертир Тидфил, Нельсон (бұрынғы "Quality House"), Ньюмаркет, Пемброк Док, Понтефракт, Рединг, Ромфорд, Скунторп, Сент-Остелл, Стивенейдж, Стратфорд, Свонси, Таунтон, Траубридж, Уэллс, Вестон-супер-Мэр (бұрынғы "Fairfax House"), Уэймут, Вустер, Урексхэм, Йеовил. Ірі, қала сыртындағы дүкендер, кең ассортиментте тауар ұсынған, бірақ киім мен косметика сатпаған, "Co-operative HomeWorld" брендімен жабдықталған. Бұл дүкендер мына жерлерде орналасқан: Карн-Бреа, Кэтклифф, Ковентри, Эксетер, Филтон, Бристоль, Хедж-Энд, Рочдейл, Талбот Грин және Мертир Тидфил, сондай-ақ Леоның үй орталығы. 1999 жылдың сәуір айында CRS барлық елу азық-түлік емес универмагын жабу туралы хабарлады, олардың ондағы "Homeworld" дүкендері "Big W" (Вулворт) және "B&Q" дүкендеріне айналдыру үшін "Kingfisher" компаниясына сатылды.

Жалдау және несие операциялары

Үй шаруашылығы және электр бөлімдерімен қатар, бұл операция өз несиелік қаржыландыру мүмкіндігін және жалдау қызметін де ұсынды. Жалға берілетін заттардың ішінде теледидарлар және тоңазытқыштар (газды және электрлік) болды.

Жерлеу рәсімі

Бір кезде "Кооп" басқа ешқандай жаназа қызметкерінен көбірек адамды жерлеген.

Автосауда үйлері

Қоғам Кембридж аймағында Герберт Робинсон атымен он автосалонды, 835 қызметкермен жұмыс істеді. Герберт Робинсон бұрынғы Кембридж және округтік кооператив қоғамының кәсіпорны болды, ол 1991 жылы CRS-ке міндеттемелерді берді. 2000 жылы бұл объектілер CWS-тің әлдеқайда ірі Priory Motor Group құрамына енді, ол кезде 12 нысанда 18 дилерлік орталық болды. Priory 2005 жылы Кооперативтік Топ тарапынан таратылып, сатылды.