Кіріспе

Бангладеш саясаткері (1900–1990)
Мони Сингх (28 маусым 1901 – 31 желтоқсан 1990) – көрнекті бенгалдық коммунист саясаткер, халыққа «Мони Сингх жолдасы» деген атпен танымал. Ол Шығыс Пәкістан Коммунистік партиясын құрған. Сингх 1971 жылғы Бангладеш азаттық соғысында Мукти Бахини партизандық бөлімін басқарды және Бангладештің Уақытша үкіметінің кеңесшісі болды.

Ерте өмір

Сингх 1901 жылғы 28 маусымда Британдық Үндістанның Бенгал президенті, Мименсинг ауданындағы Сусанг Дургапур қаласында (қазіргі Дургапур Упазила, Нетрокона) дүниеге келген. Орта білімін Калькуттада аяқтаған. 1914 жылы Анушилан Самитіне қосылған. 1925 жылы Самитінен шығып, Үндістан Коммунистік партиясына мүше болған. Оның әкесі Қали Кумар Сингх, ал әкесінің әкесі заминдар болған. Оның анасы Сусанг Дургапурдың патшалық отбасының мүшесі болған.

Мансап

1928 жылы С. Сингх басшылығымен Калькуттадағы Кешарам мақта зауытының жұмысшылары ереуілге шықты. 1930 жылдан 1937 жылдың қарашасына дейін түрмеде отырды. Бостандыққа шыққаннан кейін Сусанг Дургапурға қайтып оралды, онда ол шаруаларды Танкаға қарсы наразылыққа бастады, ол – өндірілген өнімнің басым бөлігі жер иесіне тиесілі болатын жалға алу жүйесі еді. 1945 жылы Нетрокона ауданында «Бүкіл Үндістан Шаруалар Конгресінің» ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді. Ол Танка жүйесіне қарсы Хаджонг тайпасының наразылығын ұйымдастырды, ол зорлыққа ұласты. Оған қатысты тұтқындау ордері шығарылды және мүлкі тәркіленді. 1947 жылдың тамызында Үндістанның бөлінуіне дейін Сингх табысты жұмысшылар қозғалысының жетекшісі болды және еңбек құқығын қорғау мақсатындағы қозғалыстарды ұйымдастырды. Ол үш рет ұзақ мерзімге түрмеге қамалды: 1930–1937, 1967–1969 және 1969–1971 жылдары. 1951 жылы, Бангладеш Пәкістанның бір бөлігі болған кезде, ол Шығыс Пәкістан Коммунистік партиясының төрағасы болып сайланды және өліміне дейін, қысқа ғана үзіліспен, партияны басқарды. Қытай-Кеңес дауының нәтижесінде Сингх кеңестік жаққа шықты. Осы себепті 1966 жылы партия бөлінді. 1969 жылғы халық көтерілісінен кейін босатылды. Сингх Бангладеш Азаттық соғысында қатысты және Муджибнагар үкіметінің кеңесші кеңесінің мүшесі болды. 1973 жылы Бангладеш Коммунистік партиясының президенті болып сайланды. 1975 жылы Бангладеш Шаруалар және жұмысшылар Авами Лигасы үкіметінде қызмет етті. Шейх Мүжибур Рахманның қазасынан және Бангладеш Шаруалар және жұмысшылар Авами Лигасы үкіметінің таратылуынан кейін, 1976 жылы Бангладеш Коммунистік партиясын қайта жаңғыртты. 1978 жылы Демократиялық Альянстың құрамында Бангладештің екінші жалпы сайлауына қатысты. 1980 жылы Бангладеш Коммунистік партиясының президенті болып сайланды және өліміне дейін осы лауазымды сақтап қалды. Оның өмірбаяны «Жибан Санграм» (1983) алғаш рет бенгал тілінде жарық көрді, кейін 1988 жылы «Өмір – күрес» деген атпен ағылшын тіліне аударылды.