Жұлдыз туды: 1954 жылғы фильм туралы

Кіріспе

1954 жылғы Джордж Кукордың фильмі, 154 минут (жалпы көрсетілім) , 178 минут, жалпы кірісі = 6 миллион доллар (АҚШ/Канада прокаты).

«Жұлдыз туылды» – Джордж Кукордың режиссерлік жұмысы, Мосс Харттың сценарийі бойынша түсірілген, Джуди Гарланд пен Джеймс Мейсонның басты рөлдерде ойнаған 1954 жылғы американдық музыкалық драма. Харттың сценарийі Роберт Карсон, Дороти Паркер және Алан Кэмпбеллдің түпнұсқа сценарийіне, сондай-ақ Уильям А. Веллман мен Карсонның осы әңгімесіне негізделген адаптация болып табылады. Сценарийге Дэвид О. Селзник, Бен Хехт, Ринг Ларднер, Джон Ли Махин, Бадд Шульберг және Адела Роджерс Сент-Джонс сияқты тағы алты автордың да үлесі болған, бірақ олардың есімдері титрлерде көрсетілмеген. Гарланд 1950 жылы «Royal Wedding» фильмінің түсірілімі басталғаннан кейін көп ұзамай MGM компаниясымен жасасқан келісім-шартынан босатылып, содан бері ешқандай фильмде түскен жоқ. «Жұлдыз туылды» фильмі оның қайта оралуы ретінде кеңінен жарнамаланды. Осы рөлі үшін ол «Оскар» сыйлығының «Ең үздік әйел актриса» номинациясына ие болды. Бұл «Жұлдыз туылды» фильмінің төрт ресми адаптациясының екіншісі. Алғашқысы 1937 жылы Джанет Гейнор мен Фредерик Марчтің қатысуымен, екіншісі 1976 жылы Барбра Стрейзанд пен Крис Кристоферсоннің қатысуымен, ал төртіншісі 2018 жылы Леди Гага мен Брэдли Купердің қатысуымен түсірілді. 2000 жылы Конгресс кітапханасы 1954 жылғы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деп танып, АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізді. 2002 жылы Америка кино институтының «100 жыл 100 құмарлық» тізімінде 43-орынды, ал 2006 жылы ең үздік музыкалық фильмдер тізімінде 7-орынды иеленді. «The Man That Got Away» әні AFI-нің фильмдердегі 100 үздік ән тізімінде 11-орынға қойылды.

Сюжет

Эстер Блодгет – әнші, ал Норман Мэн – мансабы құлдыра бастаған бұрынғы эстрада жұлдызы. Ол Shrine Auditorium-дағы шараға мас күйінде келгенде, студияның жарнамашысы Мэтт Либби оны сахнаға шығармауға тырысады. Норман дереу оркестр сахнасына басып кіреді, бірақ Эстер оны қойылымның бір бөлігі деп көрсетіп, жағдайды түзетуге асығады. Эстердің өзін қоғамдық ұяттан сақтап қалғанын түсінген Норман оны кешке шақырып, түнгі клубта өнер көрсетуін тамашалайды. Ол оны арманына жетуге шақырады және киноға түсуге көндіреді. Эстер өзінің тобындағы әріптесі Дэнни МакГайрға Лос-Анджелесте киноға түсу үшін жұмыстан кететінін айтады. Норман таңертең ерте шақырылады. Кейін ол Эстердің телерекламада ән шырқағанын естіп, оны іздеп табады. Студия басшысы Оливер Найлс Эстерді актердің құмарлығы ғана деп санайды, бірақ оны шағын рөлге бекітеді. Студия оның есімін өз бетімен Вики Лестер деп өзгертеді, ол жалақысын алуға келгенде бұл туралы біледі. Норман Найлске «Викидің» әнін тыңдатқаннан кейін, оны маңызды музыкалық фильмге бекітеді, бұл оған үлкен жетістік әкеледі. Олардың Норманмен қарым-қатынасы дамиды, соңында олар үйленеді. Викидің мансабы өркендегенімен, Норман жұмыссыз қалады. Ол кешігіп, мас күйінде Вики Оскар сыйлығын алғандағы сөзінің ортасында пайда болады. Голливуд қауымынан жұмыс сұрап, жалбарыну кезінде ол кездейсоқ Викиге соққы береді. Вики жұмысын жалғастырады және Оливерге Норманның санаторийге түскенін айтады. Жарыс жолында Норман Либбиге кездеседі, ол оны Викинің табысының есесінен өмір сүруде деп айыптайды. Осыдан кейін Норман ішімдікке салынып, тұтқындалып, тоқсан күнге түрмеге жабылады. Вики оны босатып, үйге әкеледі, сонда оларға Найлс қосылады. Норман Викидің Найлске оны күту үшін мансабынан бас тартатынын айтқанын естіп алады. Ол сондай-ақ Оливердің Норманның ішімдікке берілуімен өзінің мансабын құлатқанын айтқанын естиді. Өзіне, Викиге, оның мансабына және айналасындағы адамдарға келтірген зиянын түсінген Норман Викиге жүзуге баратынын айтады, содан кейін ол теңізге кіріп, суға батып кетеді. Норманның жерлеу рәсімінде Викиге журналистер мен бейжай жанкүйерлер шабуыл жасайды. Ол мұңайып, уақытты жеке өткізеді. Соңында, оның бұрынғы тобының мүшесі Дэнни оны қайырымдылық шарасына қатысуға көндіреді. Сахнаға шыққанда, шараны жүргізуші одан жанкүйерлеріне бірнеше сөз айтуды сұрайды. Ол: «Баршаңызға сәлем. Мен – Норман Мэннің әйелімін», – дейді, бұл көпшілікті тұрғызып, ыстық қол соғуға шақырады.

Esther Blodgett is an aspiring singer with a band, and Norman Maine is a former matinée idol whose career is beginning to decline. When he arrives intoxicated at a function at the Shrine Auditorium, studio publicist Matt Libby attempts to keep him offstage. Norman rushes away and bursts onto a stage where an orchestra is performing, but Esther pretends that he is part of the act. Realizing that Esther has saved him from public humiliation, Norman invites her to dinner and watches her perform in an after hours club. He urges her to follow her dream and convinces her she can break into movies. Esther tells Danny McGuire, her bandmate, that she is quitting their gig to pursue movies in L. A.

Norman is called away early in the morning. He later hears Esther singing on a television commercial and tracks her down. Studio head Oliver Niles believes Esther is just a passing fancy for the actor but casts her in a small film role. The studio arbitrarily changes her name to Vicki Lester, which she finds out when she tries to pick up her paycheck. When Norman gets Niles to hear "Vicki" sing, she is cast in an important musical film, making her a huge success. Her relationship with Norman flourishes, and they wed.

As Vicki's career continues to grow, Norman finds himself unemployed. He arrives, late and drunk, in the middle of Vicki's Oscar acceptance speech. While begging for work from the assembled Hollywood community, he accidentally strikes Vicki in the face. Vicki continues working and tells Oliver that Norman has entered a sanitarium. At the racetrack, Norman runs into Libby, who accuses him of living on Vicki's earnings. The resulting fight prompts Norman to go on a drinking binge; he is arrested and receives ninety days in jail. Vicki bails him out and brings him home, where they are joined by Niles. Norman overhears Vicki telling Niles she will give up her career to take care of him. He also hears Oliver say that Norman ruined his own career with his drinking. Finally realizing what he has done to himself, Vicki, his career, and the people around him, Norman tells Vicki that he is going for a swim, walks into the ocean, and drowns himself. At Norman's funeral, Vicki is mobbed by reporters and insensitive fans. Despondent, she becomes a recluse. Finally, her old bandmate Danny convinces her to attend a charity function. When she arrives on stage, the master of ceremonies asks her to say a few words to her fans. She says, "Hello, everybody. This is Mrs. Norman Maine", which prompts the crowd into a standing ovation.

1983 жылғы қалпына келтіру

1981 жылдың қазан айында Айра Гершвинге арналған академиялық шара өтті, онда «Қотырып кеткен адам» музыкалық нөмірі көрсетілді. Салтанатты шарадан кейін академия президенті Фэй Кинан алынып тасталған түсірілімге қызығушылық танытты. Warner Bros. студиясының төрағасы Роберт А. Дейлидің көмегімен, фильмді сақтаушы Рональд Хавер студияның фильмдік қоймаларына кіруге рұқсат алды. Архивші Дон Вудрафф және редактор Крейг Холтпен бірге Хавер, кино кітапханашысы Мерл Рей Харлинге тиесілі қоймада жоғалған отыз минуттың төртеуін тапты, ол жақында фильмдерді ұрлағаны үшін сотталған еді. Алты ай ішінде Хавер жоғалған көрінелерді, соның ішінде екі толық музыкалық нөмірді тапты: «Мен мұнда не үшін келдім» және «Осы ұзын бетіңнен құтыл». 1983 жылдың 7 шілдесінде қайта құрастырылған нұсқасы (ұзақтығы 176 минут) Radio City Music Hall-да көрсетілді. Шараға Джеймс Мейсон және Гарлендтің қыздары Лиза Миннелли мен Лорна Луфт қатысты. Кукор фильмнің арнайы көрсетілімі Самуэль Голдвин театрында 1983 жылдың 24 қаңтарында өтетін бұрын қайтыс болды. Фильм 2000 жылдың 19 қыркүйегінде кең экранды форматта DVD-де жарық көрді. Фильм жоғары сапалы бейне және дыбыс үшін түпнұсқа CinemaScope элементтерінен цифрлық түрде жаңартылды, сондай-ақ Dolby Digital 5.1 форматында жаңартылған ағылшын дыбыс жолы және ағылшын және француз тілдеріндегі субтитрлер қосылды. Бонус мүмкіндіктеріне 1954 жылдың 29 қыркүйегінде Pantages театрында өткен Голливуд премьерасының теледидарлық көрсетілімі; Cocoanut Grove-тағы премьерадан кейінгі кештің жарқын сәттері; «Қотырып кеткен адам» фильмінің үш баламалы түсірілімі, түпнұсқа жазба сессияларынан қосымша музыкамен; фильмнің ресми премьерасынан бұрын жойылған, сынақ көрсетілімінде пайда болған қысқа музыкалық бөлім, «When My Sugar Walks Down the Street» (бұл «Born in a Trunk» көрінесінің бір бөлігі болуы тиіс еді); және осы фильмтің, 1937 жылғы түпнұсқасының және 1976 жылғы қайта түсірілімінің трейлерлері кіреді. 2010 жылдың 22 маусымында Warner Home Video фильмді Blu-ray және DVD форматында шығарды. Жаңа шығарылымға Гарлендтің аудио жазба сессияларынан үзінділер, сирек фотосуреттер жинағы, баспасөз материалдары және кинотарихшысы Джон Фрике жазған мақала сияқты қосымша материалдар да енгізілді. Warner Archive Collection Blu-ray және DVD-ді 2019 жылдың 14 мамырында қайта шығарды.

In October 1981, an Academy tribute to Ira Gershwin was held, in which the musical number "The Man That Got Away" was screened. Following the ceremony, academy president Fay Kinan expressed interest in the removed footage. By courtesy of Warner Bros. studio chairman Robert A. Daly, film preservationist Ronald Haver was granted access into the studio's film vaults. Alongside archivist Don Woodruff and editor Craig Holt, Haver located four minutes of the missing thirty minutes inside a storage facility that belonged to film librarian Merle Ray Harlin, who had been recently convicted of grand theft of motion pictures. Over the course of six months, Haver located more missing scenes, including two complete musical numbers: "Here's What I'm Here For" and "Lose That Long Face". On July 7, 1983, the reconstructed version (with a runtime of 176 minutes) was screened at the Radio City Music Hall. Those in attendance included James Mason and Garland's daughters Liza Minnelli and Lorna Luft. Cukor had died the night before a special screening of the film was held at the Samuel Goldwyn Theater on January 24, 1983. It was released on DVD in letterbox widescreen format on September 19, 2000. The film was digitally remastered from original CinemaScope elements for superior picture clarity and optimal audio vitality and features a remastered English audio soundtrack in Dolby Digital 5.1 and subtitles in English and French. Bonus features include the network telecast of the Hollywood premiere at the Pantages Theatre on September 29, 1954; highlights from the post premiere party at the Cocoanut Grove; three alternative filmings of "The Man That Got Away" with additional original recording session music; a short musical sequence that appeared in a test screening but was deleted before the film's official premiere, "When My Sugar Walks Down the Street" (which was to be part of the extended "Born in a Trunk" sequence); and the theatrical trailers for this, the 1937 original, and the 1976 remake. On June 22, 2010, Warner Home Video released the film on Blu ray and DVD. The release also included supplemental features such as alternate takes, deleted scenes, excerpts from Garland's audio recording sessions, a collectible book of rare photos, press materials, and an essay by film historian John Fricke. Warner Archive Collection reissued the Blu ray and DVD on May 14, 2019.

Кассалық жинақ

Алғашқы шығарылымы кезінде «Жұлдыз туды» Солтүстік Америкада дистрибьюторлардың жалға алу арқылы 6 миллион доллар тапты. «The New York Times» газетінің Bosley Crowther жазғанынша, фильм «жылдар бойы экранды сулаған ең ұлы қайғылы драмалардың бірі» болды. Ол былай деп қосты: «Бүкіл фильм үш сағатқа созылады, және осы ерекше уақыт ішінде экранда керемет көңіл көтеру мүмкіндіктері жасалады. Осындай нәрсені басқаруда мырза Cukor-дан жақсысын табу қиын, ол мисс Гарландтан және мырза Мейсоннан жүректі дірілдетіп, қанды қоздыратын актерлік шеберлік алады». «Variety» журналына рецензия жазған Abel Green «кастинг идеалды; режиссура сенімді; негізгі элементтері барлық жағынан адал және көндірішті» деп атап өтті. «Мисс Гарланд сюжеттегі сарыбас жұлдыз Джеймс Мейсон танитын сол жұлдыз шаңмен жарқырайды». «Time» журналы Гарландтың «қазіргі заманғы кино тарихындағы ең ұлы бір актрисаның көрсетілісін» ұсынғанын жазды. «The Hollywood Reporter» басылымынан Джек Моффит фильмді «драма мен музыкалық, кинематографиялық өнер мен халықтық ойын-сауықтың керемет үйлесімі» деп сипаттады. Ол сондай-ақ «фильмнің толық табысы Джудидің оны шынымен иеленуіне байланысты. Оның ән айту стилі Этель Мерманның стилі сияқты ерекше және қызықты. Ал фильм дамыған сайын, ол бірінен кейін бірі тамаша әндермен оны дәлелдейді» деді. «Newsweek» журналы фильмді «Джуди Гарленд үшін керемет жеке жеңіс» деп атады. «Актриса ретінде мисс Гарланд жеткілікті. Мим және комедия актрисасы ретінде ол тіпті жақсы. Бірақ әнші ретінде ол лирикалық әндерден бастап блюз бен балладаларға дейін кез келген әнді орындай алады. Көп жағынан алғанда, фильм оныкі».

Марапаттар

"Үздік әйел актер" сыйлығы Гарланд емес, Грейс Келлиге берілгенде, Граучо Маркс Гарландқа телеграмма жіберіп: "Қымбатты Джуди, бұл Бринктен бері болған ең ірі қарақшылық" деп жазды. Сыйлық санаты Номинант(тар) Нәтиже Академия сыйлығы Үздік актер Джеймс Мейсон Үздік актриса Джуди Гарланд Үздік көркемдік безендіру – Түстік Көркемдік безендіру: Малкольм Берт, Джин Аллен және Айрин Шарафф; Декорация: Джордж Джеймс Хопкинс Үздік костюм дизайны – Түстік Жан Луис, Мэри Энн Найберг және Айрин Шарафф Музыкалық фильмнің ең жақсы музыкалық қорамы Рей Хайндорф Ең жақсы ән "Қашып кеткен адам" Музыкасы: Гарольд Арлен; Текстері: Ира Гершвин Британдық академия кино сыйлығы Үздік шетелдік актриса Джуди Гарланд Америка режиссерлер гильдиясы сыйлығы Қозғалыстағы фильмдердегі ең үздік режиссерлік жетістіктері Джордж Кукор Алтын глобус сыйлығы Музыкалық немесе комедия жанрындағы үздік актер Джеймс Мейсон Музыкалық немесе комедия жанрындағы үздік актриса Джуди Гарланд Нью-Йорк киносыншылар шеңбері сыйлығы Үздік актер Джеймс Мейсон Үздік актриса Джуди Гарланд Америка жазушылар гильдиясы сыйлығы Ең жақсы жазылған американдық мюзикл Мосс Харт

Саундтректер

Саундтрек ешқашан басылымнан шықпаған. Ол алғаш рет 1954 жылы Columbia Records компаниясымен 10 дюймдік 78 айналымдық және 12 дюймдік айналымдық форматтарда, сондай-ақ 7 дюймдік 45 айналымдық пластинкаларда жарық көрді. 1988 жылы Columbia саундтректі компакт-дискіде шығарды, овертура мен басты музыкалық номерлер тікелей фильмнің стерео саундтрегінен алынды, себебі осы номер үшін саундтрек мастерінің стереоға жазылған нұсқасы болған жоқ. 2004 жылы фильмнің 50 жылдығына арналған шара аясында Columbia, Legacy Recordings және Sony Music Soundtrax саундтректің дерлік толық, цифрлық түрде жаңартылған, кеңейтілген нұсқасын шығарды. Фильмдегі әндер мен музыканың толық мультитрек нұсқасының болмауына байланысты, CD-де мүмкіндігінше толық саундтрек жасау үшін моно және стерео элементтерінің қосындысы қолданылды. Кейбір әндер фильмнің саундтрегінде толық болмағандықтан, сондай-ақ түпнұсқа музыкалық материалдың көп бөлігі жоғалған немесе жойылғандықтан, "Here's What I'm Here For" және "Lose That Long Face" сияқты номерлер түпнұсқа моно LP мастерлерінен алынды. "Gotta Have Me Go with You" сияқты басқа номерлер көбінесе стерео форматында, тек тректен сюжетке байланысты әртүрлі дыбыс эффекттерін жою үшін моно саундтрек альбомының мастері қолданылған қысқа бөлімдерден басқа. Барлық аспаптық тректер моно форматында, себебі түпнұсқа материал жоғалған немесе жойылған. 2004 жылғы саундтрекке үш вокалдық нұсқа да кірді – Эстердің Норман соңғы рет жүзгенде орындаған "It's a New World" әнінің басқаша вокалы; "When My Sugar Walks Down the Street" әні, ол "Born in a Trunk" сахнасына қосу жоспарланған, бірақ уақыт шектеулеріне байланысты алынып тасталды; және "The Trinidad Coconut Oil Shampoo Commercial" әні, ол толық тректің жалғыз сақталған жазбасынан алынды, ол өте тозған ацетаттық дискіде сақталған. Сонымен қатар, 2004 жылғы саундтректің аспаптық бөлігінің көп бөлігі ішінара немесе толық ауттейктерден тұрады. Бұл CD-де "Gotta Have Me Go with You" әнінің толық кіріспесімен толық нұсқасы, сондай-ақ түпнұсқа фильмде қолданылмаған кеңейтілген кіріспесі бар "The Man That Got Away" әнінің алғашқы CD нұсқасы да бар. Саундтректің 1954 жылғы түпнұсқа Columbia моно винил нұсқасы Ұлыбританияда Prism Leisure компаниясымен CD форматында шығарылды және цифрлық жүктеуге қолжетімді. Бұл нұсқада Джуди Гарлендтің Decca студиясында басқа фильмдерден жазылған әндерінен бонус тректер бар.

The soundtrack has never been out of print. It was originally released by Columbia Records in 1954 in 10 inch 78 rpm and 12 inch rpm editions, and also on 7 inch 45 rpm records. In 1988, Columbia released the soundtrack on compact disc, taking the overture and the main musical numbers directly from the film's stereo soundtrack due to the fact no stereo pre recordings for the soundtrack master existed for this number. In 2004, in commemoration of the film's 50th anniversary, Columbia, Legacy Recordings, and Sony Music Soundtrax released a nearly complete, digitally remastered, expanded edition of the soundtrack. Due to the lack of a complete multitrack version of all songs and score from the film, the CD includes a mix of monaural and stereo elements in order to make as complete a soundtrack as possible. Because some of the songs were not complete on the film soundtrack, as well as the fact that many of the original music stems had been lost or destroyed subsequent to original mono mixdown, numbers such as "Here's What I'm Here For" and "Lose That Long Face" are taken from the original mono LP masters. Other numbers such as "Gotta Have Me Go with You" are mostly in stereo, save for brief sections where the mono soundtrack album master was used in order to remove various endemic plot related sound effects from the track. All of the instrumental tracks are in mono as well due to the fact that the original elements have been lost or destroyed. The 2004 soundtrack also includes three vocal outtakes – an alternative vocal for the reprise of "It's a New World" that Esther sings while Norman goes for his final swim; "When My Sugar Walks Down the Street", which was intended to be part of the "Born in a Trunk" sequence, but was deleted for time constraints; and "The Trinidad Coconut Oil Shampoo Commercial", which was taken from the only surviving recording of the complete track, a very worn acetate artist reference disc. In addition, much of the instrumental portion of the 2004 soundtrack contains partial or whole outtakes. This CD also sees the first CD release of the complete version of "Gotta Have Me Go with You" with the full introduction, as well as "The Man That Got Away" with an expanded introduction not used in the original film. The original Columbia 1954 mono vinyl version of the soundtrack has been released on CD in Britain by Prism Leisure and is available for digital download. This version includes bonus tracks of Judy Garland's Decca recordings of songs from other films.

Қайта жасау

Бастапқы фильм авторлық құқығынан босатылған. 1976 жылы "Жұлдыз туды" фильмінің екінші ремейкі Крис Кристоферсон мен Барбра Стрейзандтың қатысуымен шықты. "Aashiqui 2" – 2013 жылы шыққан боливудтық ремейк, онда Адитья Рой Капур мен Шраддха Капур басты рөлдерде ойнады. 2016 жылы үшінші ремейк жарияланды, оны Брэдли Купер режиссерлік етіп, Леди Гагамен бірге түсті, ол фильм үшін жаңа музыка жазды. 2018 жылғы бейімделу 2018 жылдың 5 қазанында жарық көрді және сыншылардың жоғары бағасын алды. Барлық төрт ресми нұсқасы кем дегенде төрт "Оскар" сыйлығына ұсынылды.