Кіріспе
Императорлық Тула қару зауыты (Императорский Тульский оружейный завод) – Ресей патшасы Петр I 1712 жылы Тула қаласында, Тула облысында Тула Арсеналы ретінде құрған ресейлік қару-жарақ өндіруші. Тарихы бойы Ресей мемлекеті үшін қару-жарақ өндіріп келген. Кеңес кезеңінде атауы Тула Арсеналынан Тула қару зауытына өзгертілді.
Imperial Tula Arms Plant (Императорский Тульский оружейный завод) is a Russian weapons manufacturer founded by Tsar Peter I of Russia in 1712 in Tula, Tula Oblast as Tula Arsenal. Throughout its history, it has produced weapons for the Russian state. Its name was changed from Tula Arsenal to Tula Arms Plant during the Soviet era.
Өсімдіктің тарихы
Тарихи тұрғыдан алғанда, зауыт Ресей империясының әскері үшін түрлі-түрлі спорттық қарулар мен қару-жарақтар жасады.
18 ғасыр
XVIII ғасырда Тула қару зауыты Ресейдегі қару-жарақ өндірісінің үлгісі ретінде мойындалды.
XIX ғасыр және XX ғасырдың басында
XIX ғасырда қайта құрылған Тула қару-жарақ фабрикасы Еуропадағы ең көрнекті қару-жарақ фабрикаларының біріне айналды. 1910 жылы зауыт "Максим" пулеметін шығара бастады. 1927 жылы зауыттың барлық конструкторларының жұмысын жақсарту мақсатында жоспарлау және жобалау бюросы құрылды, нәтижесінде ПВ 1 және ШКАС авиациялық пулеметтері жасалды. 1927-1938 жылдары зауытта елдің алғашқы айналдыру машиналарын (тоқыма машиналарын) жасады.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде маңыздылығы
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Осістік елдер Барбаросса операциясы аясында КСРО-ға шабуыл жасады. 1941 жылдың 5 желтоқсанына дейін неміс 2-ші танк дивизиясы Тулаға бірнеше километрге жетіп, кеңес үкіметін Тула қару зауытын эвакуациялауға мәжбүр етті. Осының салдарынан, Ижевск механикалық зауыты сияқты басқа совет зауыттарымен салыстырғанда, онда анағұрлым аз қару-жарақ өндірілді. 1941-1945 жылдары "Майдан үшін барлығы, жеңіс үшін барлығы" деген ұранмен жұмыс істеген Тула қаругерлері Мосин-Нагант 91/30 мылтықтарын, СВТ-40 автоматтары, ШВАК авиациялық пулеметтерін, Нагант револьверлерін және Токарев тапаншаларын жасады.
Қырғи қабақ соғыс
Тула суық соғыс кезінде Кеңес Одағы үшін стратегиялық маңызға ие болды. Маңызды кен орындары оған салыстырмалы түрде жақын жерде орналасқан еді, сондай-ақ Упа өзені мен қалаға кіретін және шығатын көптеген теміржол желілері сияқты мол көлік жолдарына қол жеткізе алды. 1965 жылы конструкторлар Н. И. Коровяков және В. П. Очнева сенімді екі стволды TOZ-34 мылтығын жасады. 1960-1980 жылдары зауыт әлемдік атаққа ие Калашников автоматтары (алты түрі), 9М14 «Малютка», 9М133 «Корнет», 9М113 «Конкурс» және «Бонфайр» астындағы гранатаатарларын өндіруге тапсырыс алды.
Өнімдер
Кеңес дәуірінің басында және ортасында Тула қару зауыты әр түрлі әскери мылтықтарды, оның ішінде Мосин-Нагант, SVT 40, SKS және AKM өндірді. Сонымен қатар, Nagant M1895 револьверін де шығарды. 1970-ші жылдардың соңынан 1980-ші жылдардың басына дейін зауыт AK 74-ті өндіріп, кейіннен ЦНИИТочмаш жобалаған VSS Vintorez, AS Val, OTs 14 Groza және TOZ мылтықтарын жасады. Зауыт сондай-ақ әскери және коммерциялық мақсатта қолданылатын шағын қару-жарақтарға арналған оқ-дәрілерді көп көлемде өндіреді. Зауытта Korovin пистолеті, TT пистолеті, Stechkin автоматты пистолеті, SPP 1 су асты пистолеті және MSP Groza үнсіз пистолеті сияқты түрлі пистолеттер де өндірілді.