Кіріспе
Америка одағының әскері мәжбүрлі қоныстандыру туралы директивасы
Жалпы бұйрық № 11 – 1863 жылғы 25 тамызда Америка Азамат соғысы кезінде шығарылған Одақ әскерінің директивасы. Бұл директива Батыс Миссуридегі төрт округтегі ауылдық жерлерді тастауға мәжбүр етті. Одақ генералы Томас Юинг кішінің бұйрығы, адалдығына қарамастан, барлық ауыл тұрғындарына әсер етті. Одаққа адалдығын дәлелдей алғандарға зардап шеккен аймақта қалуға рұқсат берілді, бірақ олар шаруашылықтарын тастап, әскери бекеттерге жақын елді мекендерге көшуге міндетті болды (ауылдандыруға қараңыз). Ал мұндай мүмкіндігі жоқтар аймақты толығымен тастап кетуге тиіс болды. Бұл директива Конфедерация жақтастарының ауылдық жерлерден материалдық көмек алуын тоқтату мақсатымен жасалды. Алайда, директиваның қатаң шарттары мен оның іске асырылу жолы көптеген азаматтарды наразылыққа толы қалдырып, нәтижесінде партизандар бұрынғыдан да көп қолдауға және жабдықталуға ие болды. 1864 жылғы қаңтарда, аймақтағы Одақ күштерінің басшылығына жаңа генерал келгеннен кейін директива күшін жойды.
Бұйрықтың шығу тегі мен ережелері
No. 11 бұйрық 21 тамыздағы Лоренс қырғынынан кейін төрт күн өткен соң шығарылды, бұл Конфедерацияның бушвакер көшбасшысы Уильям Квантрил басшылығымен ерлер мен ұлдарды өлтіру арқылы жасалған жазалау шарасы еді. Одақ әскері Квантрилдің партизандары Миссури өзенінің оңтүстігіндегі Канзас шекарасындағы төрт Миссури округінің ауылдық халқынан қолдау алды деп сенді. Олар – Бейтс, Касс, Джексон және Вернон округтерінің бір бөлігі. Лоренс қаласындағы қырғыннан кейін федералдық күштер бейкүнә азаматтарға қандай құнмен болса да, мұндай шабуылдар мен көтерілістерді тоқтатуға бекінді. Сондықтан, шабуылда өмір бойы достарынан айырылған генерал Томас Юинг No. 11 бұйрықты шығарды. Юингтің жарлығы осы округтердегі барлық тұрғындарды, Тәуелсіздік, Хикман Миллс, Плезант Хилл және Харрисонвилл қалаларының шекарасынан бір миль қашықтықта тұратындарды қоспағанда, қууды бұйырды. Бұйрықта "Биг-Блю" деп аталған, Канзас-Сити, Миссури, Бруш-Крикке солтүстік және Блю-Риверге батыс жағындағы аймақ та сақталды. Президент Авраам Линкольн Юингтің бұйрығын бекітті, бірақ әскерилер өздік құқықтарды қадағалауға жол бермеу керектігін ескертті. Бұл ескерту көбінесе назарсыз қалды. Юинг өзінің жоғары лауазымды офицері, генерал-майор Джон Скофилдтен бір күн бұрын дерлік бірдей директива алған еді. Юингтің жарлығы Одақ және Конфедерация жақтастарын ажыратуға тырысқанда, Скофилдтің жарлығы ешқандай ерекшелікке жол бермеді және әлдеқайда қатал болды. Юингтің бұйрығы күшінде қалды, ал Скофилд оны кейін "ақылды және әділ; шын мәнінде, қажеттілік" деп сипаттады.
Бұйрықты орындау
Бұйрық №11 оңтүстікке қарсы шабуылдарды тоқтату ғана емес, сонымен қатар Квантрилдің шабуылынан кейін Канзаста туған үлкен ашуды ескере отырып, бақылаудан шығу қаупі бар одақ жақтастарының өздігінен әрекет етуін шектеу мақсатында қабылданды. Бұл Юингтің конфедераттардың шабуылдарымен ғана емес, сонымен қатар Джеймс Лейн мен «Док» Дженнисон сияқты одақшыл Jayhawkers-термен де күресуге тура келгенін білдірді. Лейн, Юингтің Миссуриге қарсы жеңіліссіз күрес жасамағанына сенімді болғандықтан, Канзас күштерін Миссуриге алып барып, Юингтің жарлығында аталған төрт округті және одан да көп аумақты қиратумен қорқытты. 1863 жылдың 9 қыркүйегінде Лейн Канзастың Паола қаласында мыңға жуық канзастықтарды жинап, Миссуридің Вестпорт қаласына қарай, құлдыққа қарсы тұратын қаланы жою мақсатымен аттанды. Юинг Лейннің ілгерілеуін тоқтату үшін өзінің ескі Он бірінші Канзас жаяу әскерінің бірнеше роталарын (қазір атты әскер ретінде қайта құрылған) жіберді, қажет болған жағдайда күш қолдануға дайын. Осы үлкен федералдық күштерге қарсы тұрған Лейн ақырында кері шегінді. Бұйрық №11 Миссуридегі көтерілісшілерге көңіл білдіретін тұрғындарды жазалауға да бағытталған, алайда Юингтің жарлығында аталған төрт округтің көптеген тұрғындары одақ жақтастары немесе бейтарап болды. Іс жүзінде, одақ әскерлері ойластырылмай әрекет етті: шаруашылық малдары өлтірілді, үй мүлкі жойылды немесе ұрланды, үйлер, қоралар және шаруашылық ғимараттар өртенді. Кейбір бейбіт тұрғындар дарға асылды, олардың кейбіреулері жетпіс жасқа дейін созылған. Юингтің төрт округі – Джексон, Касс, Бейтс және Вернонның солтүстік бөлігі – өртенген «ерсіз аймаққа» айналды, тек күйген түтіктер («Док» Дженнисонның құрметіне «Дженнисоннің қабір тастары» деп аталды) және үйлер мен гүлденген қауымдастықтардың орнындағы күйген шөптер ғана көрінді, осы аймаққа «Жарған аудан» деген ат берілді. Тарихшы Кристофер Филипс былай деп жазады: «Халықтың көшірілуі және мүліктің жойылғандығы (көтерілісшілердің қолына тимеу үшін) аймақтың дұрыс сипаттамасы ретінде «Жарған аудан» деген лақап атауға себеп болды». Осы аймақта Бұйрық №11 салдарынан соғысқа дейінгі сақталған үйлер өте сирек кездеседі. Юинг Одақ күштерінің Квантрилл және басқа да бұтақшыларға қарсы күшпен әрекет етуге ниетті екенін көрсетуді қалады, осылайша өздігінен әрекет етуді (Лейннің жоспарлағандай) қажетсіз етеді және оның пайда болуын болдырмайды, бұл Юинг кез келген құнмен тоқтатуға бел буған нәрсе еді. Ол әскерлеріне тонау мен басқа да жауыздықтарға бармауды бұйырды, бірақ оларды толығымен бақылай алмады. Әскерлердің көп бөлігі Канзас еріктілерінен құралды, олар зардап шеккен округтердің барлық тұрғындарын әскери тәркілеуге жататын мүліктері бар көтерілісшілер деп қарады. Федералдық әскерлер шеткері фермалар мен үйлердің көпшілігін өртеп жіберсе де, конфедераттардың тасталған үйлерден үлкен мөлшерде азық-түлік пен басқа да пайдалы заттарды алуына кедергі жасай алмады. Юингтің бұйрығы оның күткен әскери нәтижесіне кері әсер етті: партизандарды жоюдың орнына, оларға дереу және іс жүзінде шексіз қамтамасыз ету мүмкіндігін берді. Мысалы, бұтақшылар тастап кеткен тауықтарға, шошқаларға және ірі қара малға қол жеткізе алды, олардың барлығы иелері қашуға мәжбүр болған кезде қалдырылды. Темекі үйлерінде кейде шұжық пен бекон, ал қораларда жылқыға арналған жем-шөп табылған. Тарихшы Альберт Кастель оны «орташа өнер, бірақ өте жақсы үгіт-насихат» деп сипаттады. Бингхэм батыс Миссури мен шығыс Канзаста жасалған жауыздықтардың көпшілігіне конфедераттар емес, керісінше одақ жақтастары және «Қызыл аяқтар» кінәлі екенін мәлімдеді. Ол оларды генерал Юингтің қорғауымен әрекет ететін деп айыптады. «Қызыл аяқтар» – қызыл гейтр киген, шамамен 100 адамнан тұратын жарымәскери топ, олар Миссуридегі одақтық әскерлердің жазалау экспедициясы кезінде барлаушылар ретінде қызмет етті; оларды замандастары зұлымдық пен жойылуды таратуға айыптады. Бингхэмнің сөзіне қарағанда, одақ әскерлері Бушвакерлерді жеңуге тырысса және жеке батылдық танытса, оларды оңай жеңе алатын еді. Бұл соңғы зерттеулер Огайо газеттерінің 1880 жылғы науқаны туралы есептерін қарастырады және Юингтің демократ ретінде сайлауға түскенін, оған үшінші тараптың күшті қарсылығы болғанын және экономикалық өркендеу кезінде республикашыларды құлатуға тырысқанын көрсетеді – бұл әрқашан қиын саяси міндет еді.
Bingham insisted that the real culprits behind most of the depredations committed in western Missouri and eastern Kansas were not the pro Confederate bushwhackers, but rather pro Union Jayhawkers and "Red Legs," whom he accused of operating under the protection of General Ewing himself. The Red Legs were a paramilitary group wearing red gaiters and numbered around 100 that served as scouts during the punitive expedition of the Union troops in Missouri; they were accused by contemporaries in spreading atrocities and destruction. According to Bingham, Union troops might easily have defeated the Bushwhackers if they had tried hard enough, and exercised a requisite amount of personal courage. This more recent scholarship reviews Ohio newspaper accounts of the 1880 campaign, and indicates Ewing, running as a Democrat, faced significant third party challenges, and was trying to oust the Republicans during a time of economic prosperity—always a difficult political task, at best.