Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франк Джонсон Гудноу (18 қаңтар 1859 – 15 қараша 1939) – американдық білім беруші және құқық ғалымы. Ол Америка саясаттану қауымдастығының алғашқы президенті болды. Ол Америка өнер және ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының сайланған мүшесі еді.
American legal scholar
Frank Johnson Goodnow (January 18, 1859 – November 15, 1939) was an American educator and legal scholar. He was the first president of the American Political Science Association. He was an elected member of both the American Academy of Arts and Sciences and the American Philosophical Society.
Жеке өмір
Ол 1886 жылы Элизабет Лайлға (1861–1942) үйленді және 3 баласы болды: Изабель С. (Е. Кендалл Гиллетт әйелі), Дэвид Ф. және Лоис Р. (Жон В. А. МакМюррей әйелі).
He married Elizabeth Lyall (1861–1942) in 1886 and had 3 children: Isabel C. (Mrs. E. Kendall Gillett), David F. and Lois R. (Mrs. John V. A. MacMurray).
Ерте өмір және білім
Ол 1903 жылы Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келген. Губернатор Теодор Рузвельт оны Үлкен Нью-Йорк үшін жаңа жарғыны әзірлеу комиссиясының мүшесі етіп тағайындады, ал президент Тафт оны Экономика және тиімділік жөніндегі комиссиясына мүше етіп сайлады. 1914 жылы ол Джонс Хопкинс университетінің үшінші президенті болды. Хопкинс университетінде оның ең басты еңбегі – бакалавр дәрежесін жоюға жасаған әрекеті, яғни білім берудің алғашқы екі жылын қысқарту. Гудноу жоспары немесе Жаңа жоспар деп аталған бұл жоба бойынша студенттер басқа университеттерде екі жыл оқығаннан кейін Хопкинске түсіп, бакалавр дәрежесін алмай тікелей жоғары дәрежеге үміткер болар еді (қазіргі аға колледждердің рөліне ұқсас). Жоспар қысқа мерзімге іске асырылғанымен, негізінен студенттерді колледж білімінің ортасында Хопкинске ауысуға көндіру қиын болғандықтан сәтсіз аяқталды. Бұл жоспар 1950 жылдардың басында президент Детлев В. Бронк басшылығымен шамамен сол түрінде қайтадан қолға алынды, бірақ нәтижесі оң болмады. Гудноу жақсы қаржы басқарушы ретінде танылып, өзінің он бес жылдық президенттік кезеңінде университеттің кірісін едәуір арттырды. 1929 жылы Гудноу Джонс Хопкинс университетінің президенті қызметінен қанағаттанды, оның орнын Жозеф Свитман Эймс басты, бірақ одан кейін ол өзінің мамандану пәндерінен аспирантуралық лекцияларын оқып жүрді. Сонымен қатар, ол біраз уақыт Мэриленд университетінің регенті және Балтимор қалалық мектеп комиссарлары кеңесінің мүшесі болды.
He was born in Brooklyn, New York. in 1903. Governor Theodore Roosevelt made him a member of the commission to draft a new charter for Greater New York, and President Taft chose him as a member of his Commission on Economy and Efficiency. In 1914 he became the third president of Johns Hopkins University. At Hopkins, he is best remembered for his attempt to eliminate the bachelor's degree by cutting the first two years of undergraduate work. Called the Goodnow Plan or New Plan, students would have entered Hopkins after two years of study in other universities and would have worked toward an advanced degree, bypassing the bachelor's degree. (similar to the role of Senior Colleges) Although briefly implemented, the plan failed, largely because of the difficulty of persuading enough students to transfer to Hopkins halfway through their college education. The plan was attempted again in substantially the same form, in the early 1950s, under President Detlev W. Bronk, meeting with the same lack of success. Known as a good financial manager, Goodnow greatly increased the university's income during his fifteen year presidency. Goodnow resigned the Johns Hopkins University Presidency in 1929 and was succeeded by Joseph Sweetman Ames, but thereafter frequently gave graduate lectures in his special subjects. He was for some time a regent of the University of Maryland and a member of the Board of School Commissioners of Baltimore.
Гудноу және мемлекеттік басқару
Гудноу мемлекеттік басқару және әкімшілік құқық саласындағы маңызды ертедегі ғалым, сондай-ақ үкімет сарапшысы болып саналады. Гудноу мемлекеттік басқарудағы құқықтың орталық рөлін қорғады. (Басқа мемлекеттік басқару теориялықтары мемлекеттік қызметкерлерді басқа заңдық емес құндылықтар басшылыққа алуы керек деп мәлімдеді.) Оның алғашқы кітабы "Салыстырмалы әкімшілік құқық: АҚШ, Англия, Франция және Германияның ұлттық және жергілікті әкімшілік жүйелерін талдау" (1893) саяси ғылымның дамып келе жатқан саласына екі маңызды үлес қосты. Бұл мемлекеттік басқаруды жүйелі түрде зерттеудің алғашқы жұмыстарының бірі және салыстырмалы әдіс-тәсілді қолдану бойынша АҚШ-тағы пионерлік еңбек болды. Оның ең ықпалды еңбегі "Саясат және әкімшілік: Үкімет туралы зерттеу" 1900 жылы жарық көрді және ұзаққа созылған пікір талас тудырды. Гудноу сонымен қатар белгілі және ықпалды прогрессист болды, ол 1916 жылғы эссесінде Американың негізін қалаушы принциптеріне сынды көзқараспен қарады: "Америкалық еркіндік туралы түсінік". Вудро Вильсонның бұрынғы зерттеулерінің ықпалымен Гудноу үкіметтің екі ерекше функциясы арасындағы айырмашылықты анықтады, саясатты "үкіметтік саясатты басқаруға немесе оған әсер етуге" қатысты сала ретінде, ал әкімшілікті "осы саясатты іске асыруға" қатысты сала ретінде қарастырды. Бұл айырмашылық Дуайт Уолдоның "Әкімшілік туралы зерттеуі" (1955) еңбегінде қатты сынға ұшырады, бірақ кейіннен ғалымдар оны қайта қарастырды. Олар Гудноудың бұл айырмашылықты "типологиялық" деп қарастырғанын, ол талдау мақсатында пайдалы екенін айтты.
Goodnow is considered an important early scholar in the field of public administration and administrative law, as well as an expert in government. Goodnow argued for the centrality of law in public administration. (Other public administration theorists have argued that other non legal values ought to guide civil servants.) His first book, Comparative Administrative Law: An Analysis of the Administrative Systems, National and Local, of the United States, England France and Germany (1893) brought two important contributions to the emerging field of political science. It was one of the first systematic studies of public administration and a pioneer work in the United States for the use of a comparative method of inquiry. His most influential work Politics and Administration: A Study in Government was published in 1900 and triggered a long lasting controversy. Goodnow was also a well known and influential Progressive, authoring a critical view of America's founding principles in his 1916 essay: The American Conception of Liberty. Influenced by previous studies by Woodrow Wilson, Goodnow carved a dichotomy between two distinct functions of government, politics as the sphere that “as to do with the guiding or influencing of governmental policy” and administration as the sphere that “has to do with the execution of that policy”. The distinction was severely criticized by Dwight Waldo in his Study of the Administration (1955) but later rehabilitated by scholars who argue that Goodnow intended the distinction as a “typological” one, useful for analytical purposes.
Гудноу, империализм және нәсіл теориясы
Гудноу 1898 жылғы испан-американ соғысынан кейін американ империясының дамуын қолдады. 1900 жылы ол Колумбия университетінде «АҚШ-тың жаңа бейімделуіне байланысты туындаған талаптарды қанағаттандыру үшін» «елге қызмет етуге ниеттенгендерді» оқыту арқылы «колониялық әкімшіліктің тарихы мен принциптері» курсын ашты. Гудноудың курсы Колумбия университетінде 1911 жылға дейін оқытылды. Гудноу колониялық әкімшіліктің принциптері бойынша оқулық жазуды жоспарлаған болуы мүмкін. Оның қағаздарында бес жүз бетке жуық көлемдегі жұмыс істеп тұрған қолжазба сақталған. Сондай-ақ, тәуелділіктерді басқару және «ұлттар аралық қатынастар» тақырыбындағы қысқа қолжазбалар да бар. Гудноу тәуелділіктерге сапарлар жасап, колониялық шенеуніктермен хат алмасып, американдық және еуропалық ғалымдардың колониялық әкімшілік туралы еңбектерін зерттеді. Гудноудың Колумбия университетіндегі курсы және оған қоса берілген қолжазба тәуелділіктердегі «әкімшілік жүйелерді» жобалау принциптерімен айналысты. Гудноу «қоныс аудару колонияларын» – ақ адамдардың қоныстануына қолайлы, қоңыржай климатты аймақтардағы колонияларды және негізінен сауда немесе шикізатты өндіру үшін құрылған «өндірістік колонияларды» ажыратты. Гудноу қоныс аудару колонияларында «туған халықтарға қалай қарау керек деген мәселені шешудің қажеті жоқ, себебі бұл мәселе олардың жойылатындығын мойындау арқылы өзінен-өзі шешіледі» деді. Гудноу колонизацияның ақ мемлекеттердің экономикалық мүдделеріне қызмет ететінін мойындады. Бірақ ол Рудярд Киплингтің сөздерін келтіріп, «ақ адамның міндеті» туралы жазды – «біздің бақытсыз бауырларымызға» «жоғарырақ және жақсырақ өркениетті» әкелу «міндеті немесе тағдыры». Филиппинде Гудноу «филиппиндіні ғасырлар бойы тәжірибе жинаған ақ адам сияқты қарастыру» қателік болар еді деді. Ол империялық мемлекеттердің өркениет тарату процесінде «әкелік, тіпті деспотиялық басқару әдістерін» қолдануының заңды екенін айтты. Гудноу Қытайда да жұмыс істеді. 1912 жылдың қазанында ол Карнеги халықаралық бейбітшілік қорының ұсынысы бойынша Қытай үкіметіне конституциялық кеңесші болып тағайындалды, бұл оны 1913 жылдың наурызында Қытайға жеткізді. 1913–1914 жылдары ол Қытайдағы Юань Шикай үкіметінің заң кеңесшісі қызметін атқарды. Юань Гарвард университетінің бұрынғы президенті Чарльз Элиоттың ұсынысы бойынша Гудноуды жалдады және оған жаңа конституция жобасын жасауды тапсырды. 1913 және 1915 жылдар аралығында Гудноу конституцияның екі нұсқасын жазды. Біріншісі Юаньды өмір бойына президент етіп бекітіп, оған бюджет және сыртқы саясат бойынша кең өкілеттіктер берді. 1915 жылы аяқталған екінші нұсқа Юань өмірден ерте кетпесе, оны император еткен болар еді. Гудноу қытай халқының демократиялық үкіметке дайын еместігін айтқандығымен белгілі болды – бұл позицияны Юань 1915–1916 жылдары Қытай императоры болуға тырысқанда пайдаланды. Гудноу «қытай халқының санасында жеке құқықтар идеясының дерлік жоқтығы» және «абсолюттік үкіметтің» қажеттілігі бар екенін мәлімдеді: «Батыстың жағдайларына негізделген саяси ұйымды Қытайда тиімді қабылдауды күтудің қажеті жоқ».
Goodnow supported the development of an American empire after the Spanish American War of 1898. In 1900, he began teaching a course on "The History and Principles of Colonial Administration" at Columbia University "to meet the demands occasioned by the new position assumed by the United States" by educating "those who desire to serve the country in its new possessions." Goodnow's course was offered at Columbia University until 1911. Goodnow may have intended to publish a textbook on the principles of colonial administration. A working manuscript, almost five hundred pages long, is preserved among his papers. There are also shorter manuscripts on the governance of dependencies and "race relations." Goodnow traveled to the dependencies, corresponded with colonial officials, and reviewed books on colonial administration by American and European scholars. Goodnow's course at Columbia University and the accompanying manuscript were concerned with principles for the design of "administrative systems" in the dependencies. Goodnow distinguished between "colonies of occupation" – those in temperate climates suitable for white settlement – and "colonies of production" that were established mainly for trade or extraction of raw materials. In colonies of settlement, Goodnow said, there was "no need of determining the question of how shall the native races be treated, inasmuch as that question is settled . by the admission of the fact that the native races will be destroyed." Goodnow conceded that colonization served the economic interests of white countries. But he quoted Rudyard Kipling and wrote about "the white man's burden"—the "duty or destiny" to bring "a higher and a better civilization" to "our less fortunate brothers." In the Philippines, Goodnow said that it would be misguided to "treat the Filipino as if he were a white man with centuries of experience and achievement back of him." He said that imperial states would be justified in applying "paternal and even despotic methods of government" in the process of spreading civilization. Goodnow also undertook work in China. In October 1912 he accepted, on the recommendation of the Carnegie Endowment for International Peace, the commission of constitutional adviser to the Chinese Government which took him to China in March 1913. During the years 1913–1914 he served as legal adviser to the Yuan Shikai government in China. Yuan had hired Goodnow at the recommendation of Charles Eliot, a former president of Harvard University, and had tasked him with drafting a new constitution. Between 1913 and 1915, Goodnow wrote two versions of the constitution. The first effectively made Yuan president for life, and granted him sweeping powers over the budget and foreign policy. The second version, completed in 1915, would have made Yuan emperor had he not died soon thereafter. Goodnow became known for his assertion that the Chinese people were not mature enough for a democratic form of government—a position that was later utilized by Yuan, as he attempted to proclaim himself the Emperor of China in 1915–1916. Goodnow claimed that there was "an almost complete absence in the minds of the Chinese people of the idea of individual rights" and that "absolutist government" was a necessity: "It is useless to expect that a political organization based upon conditions of the West can be advantageously adopted in China."
Джонс Хопкинс университетіндегі сегрегация
1925 жылдың қараша айында У. Э. Б. Дю Бойс Джонс Хопкинс университетінің президенті Гудноуға университет ұсынған қосымша курсқа қара терілі студенттердің шығарылғандығы туралы хабарды растауды сұрады. Бір күннен кейін Гудноу Дю Бойске жауаптап, ол "Мэриленд штатының білім беру саясатын" іске асыруға ниеттенгенін мәлімдеді, ол саясат – "штаттың барлық мектептеріндегі барлық нәсілдердің бөлінісін" көздейді. Дю Бойс төрт күннен кейін жауаптап, Гудноуды "жергіліктілікке және нәсілдік дискриминацияға мойын бұрмауға" шақырды. Гудноудан жауап келгені туралы жазба қалмаған.
In November 1925, W. E. B. Du Bois wrote to Goodnow, then President of Johns Hopkins University, requesting confirmation of a report that Black students had been ejected from an extension course offered by the university. One day later, Goodnow replied to Du Bois, stating that he intended to enforce "the educational policy of the State [of Maryland] . [which] is the segregation of all races in all the schools of the State." Du Bois replied four days later, urging Goodnow not to "surrender to provincialism and race discrimination.". There is no record of a response from Goodnow.
Қазіргі заманғы сыйлық
Фрэнк Дж. Гудноу атындағы ерекше қызмет сыйлығы 1996 жылы саяси ғылым саласының дамуына және Америка саяси ғылым қауымдастығының нығаюына елеулі үлес қосқан тұлғаларды марапаттау мақсатында тағайындалды.
The Frank J. Goodnow Award for Distinguished Service was established in 1996 to recognize individuals who have made outstanding contributions to both the development of the political science profession and the building of the American Political Science Association.