Кіріспе

Юйудхана (,), Сатьяки (,), – индуистік мәтіндерде еске алынатын Вришни тайпасының батыры, Кришна да осы тайпаға жатқан Нараяни Сенаның қуатты Ядава басшысы болды. Пураналар бойынша, ол Вришни тайпасынан шыққан Шинидің немересі және Сатьяканың ұлы, оның атымен аталған. Сатьяки – батыл жауынгер, Кришнаға берілген және Арджунаның шәкірті болған.

Құрукшетра соғысы

Сатьяки Курукшетра соғысында Каураваларға қарағанда Пандавалардың мүддесін күшпен және ынтамен қолдайды. Соғысқа дейін Сатьяки Кришнаны Куру астанасына сүйемелдеп барды, Кришна Пандавалардың бейбітшілік елшісі ретінде сапар жасады. Ол Дюрьодананың Кришнаны тұтқындауға жасаған әрекетінің және Кришнаның Вишваропа нысанының куәгері болды, бірақ оның аяннан көзі жоғалмаған аз адамдардың бірі екені айтылмаған. Келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін Сатьяки Сиви және Вришни әскерін Пандавалардың лагеріне жетектеп әкеледі. Сатьяки, Чекитана және Сынежита сияқтылар Пандаваларға қосылғанда, Кришна өз әскерін Дурйодханаға уәделейді. Сондықтан Критиварма сияқты Дваркаға адал болған Ядавалар Кауравалар үшін соғысады, демек Сатьяки соғыста өз руластарымен күресуге мәжбүр болады. Ол Пандаваларға 1 акшаухини әскер ұсынады. Бхишма айтқандай, ол жалғыз өзі 12 атиратиге қарсы тұра алады. Соғыс барысында Сатьяки Пандава әскерінің бір акшаухининің басшысы болып табылады.

2-ші күн

Соғыстың екінші күні Сатьяки Шакунимен күресті. Шакуни оған қаһарлы шайқас ұсынды. Бірақ Сатьяки оны жеңіп шықты.

12-ші күн

Курукшетра соғысының 12-ші күні Сатьяки Карнаны жеңіске жеткізді, бірақ Арджунаның сертін еске алып, оны өлтірмей жіберді. Дрона, Джайдрата және Дюрьодана оны құтқару үшін келді.

14-ші күн

Ұрыстың он төртінші күні Сатьякинің рөлі ерекше. Арджуна Дронаның қатарын бұзып, Джаядратаны өлтіруге берген уәдесін орындауға тырысқанда, Сатьяки Юдхиштхираны Дронадан қорғайды, ол Арджунаның болмауында императорды тұтқындауға ұмтылған. Дристадиумнаны Дронадан құтқарып, Сатьяки Дронамен ұзақ шайқасады, сол күнді таңнан бастап күреске белсенді қатысады. Дрона Сатьякиден қатты ашуланып, тіпті құдайдың қаруларын қолданады, бірақ Сатьяки Арджунадан алған білімімен оған қарсы тұрады. Соңында Сатьяки шаршап, Дронаның жебелерінен жараланады. Оны Упапандавалардың шабуылы құтқарады. Ақырында, Сатьяки Дронаны тоқтатып тұруға үлгереді, сол себепті Друдхана Дронаның жетіспеушілігіне наразы болып, оны Арджунамен болған қақтығысқа көңіл бөлгені үшін кері шақырады. Күндің кешкі уақытында Юдхиштхира Арджунаның қауіпсіздігі үшін уайымдайды. Патшаны қорғау маңыздырақ екенін айтса да, Сатьякиге Арджунаны іздеп көмектесуге бұйырылады. Падмавьюхаға кіре бергенде ол Дронамен кездеседі. Ол дананы айналып өте алмайтынын түсінеді, сондықтан Дронаға өзінің гуруының іс-әрекеттерін қайталауы керектігін айтады (Арджуна күнінің басында Дронамен күресуден бас тартқан еді).

Бхурисравамен қақтығыс

Арджунаға бірнеше жақтан шабуыл жасалып жатқанда, Сатьяки көмекке келеді. Сатьяки өзінің басты жауы Бхуришраваспен қаһарлы шайқасады, олардың арасындағы ұзақ жылдарға созған жанжал Сатьякидің әкесі Бхуришраваның әкесін жеңген кезден басталады. Ұзақ және қанды шайқастан кейін, Дронамен шайқасып шаршаған Сатьяки әлсірей бастайды, ал Бхуришравас оны қатты ұрып, майданға сүйреп шығарады. Бхуришрава қылышын көтеріп, Сатьякиді өлтіруге дайындалады, бірақ Арджуна оны құтқарып, Бхуришраваның қолын кесетін жебені атып жібереді. Бхуришрава ескертусіз шайқасқа араласқаны үшін сынға алғанда, Арджуна оны ессіз жауынгерді өлтіруге тырысқаны үшін жазалайды. Сонымен қатар, ол Бхуришраваны Әбімәнюдың өлімі кезіндегі іс-әрекеттері үшін де айыптайды. Өзінің қынжылуын мойындаған Бхуришрава қаруын тастап, медитацияға отырады. Сатьяки есін жинап, жауының басын шауып өлтіреді. Ол осы асығыс әрекеті үшін айыпталады, бірақ Сатьяки Бхуришрава оның жартылай есінен айырылған денесін соққан сәтте оны өлтіруге ант бергенін мәлімдейді. Күндізгі шайқас аяқталып, Джаядрата әлі алыста болғандықтан, Сатьякидің ісінің моральдық жағына қатысты пікірталас кейінге шегеріледі.

Түнгі соғыс

Он төртінші күні шайқас түнгі уақытқа дейін созылғанда, Сатьяки Карнаны жеңіп, кейін Буришравастың әкесі Сомадаттаны өлтірді, содан кейін Бхимаға Сомадаттаның әкесі Бахликаны өлтіруге көмектесті.

Ядава жауынгері

Курукшетра соғысында Сатьяки мен Критаварма – қарсы жақта соғысқан екі маңызды ядав батыры болды. Сатьяки Пандавалар жағында, ал Критаварма Кауравалар жағында шайқасты. Сатьяки сонымен қатар Шаля (хирургия) және Шалакья (көз/құлақ, мұрын, тамақ) салаларында саршенбі болған аюрведалық дәрігер ретінде де танымал. Ол Тимир мен Аннантват (Сушрута Уттартантра) еңбегінде Далхана, ал Нетрарога (Чарак) еңбегінде Чакрапани есімдерімен аталады. Махабхараттың кейбір нұсқаларында Маусала Парва кезінде Сатьяки Критаварманы басын кесіп өлтіргені айтылады.

Өлім

Курукшетра соғысынан кейін Гандари Кришнаға оның руы 36 жылдан соң бауырластық қырғында жойылатынын қарғыйды. 36-шы жылы Ядавалар Прабхасаға кетеді, онда оларға уақытша тұрғын үйлер беріледі және той-думан жасап, ішімдік іше бастайды. Мас күйінде Сатьяки Критиварманы күлдіріп, шайқастың 18-ші күні жасаған ісі үшін оны сөкпейді. Басқалары Сатьякипен келіскендіктен, Критиварма ашуланып, Сатьякиді Буришравасты салқынқанды түрде өлтіргені үшін айыптайды. Бұған жауап ретінде Сатьяки Критиварманың Девакидің әкесін өлтіру үшін артық жоспарлар құрғанын айтады. Жауынгерлер соғыста өз руларының кім үшін соғысқанын еске алып, жақтастарға бөліне бастайды; шарап ағып, ыза көтеріледі. Ашуға буған Сатьяки жерден тұрады, және таңғалып, қысып ұстаған қолындағы шөп қаруға айналғанын көреді (ришидің қарғысының нәтижесінде). Беті қызарып, Сатьяки Критиварманың басын шауып, оның жағындағы жауынгерлерге шабуыл жасай бастайды. Ашулы, мас Бхожалар мен Андхакалар Сатьякиді қоршап алады, ал Кришна оған көмекке келеді. Бірақ Кришна уақыттың мәнін білгендіктен, жаққа шықпайды. Бхожалар мен Андхакалар жерден өз қаруларын тартып алып, Сатьякиға қарай жылжиды. Сатьякидің одақтастары, Прадьюмна сияқты, оны қорғауға асығады. Соңында Сатьяки және барлық Вришинь жауынгерлері қаза табады.

Ұрпақтар

Чатурдхури жинағында Сатьякидің он аралас туған ұлы бар, олардың бәрі Буришравамен шайқаста қаза табады. Басқа нұсқаларда Сатьякидің жалғыз ұлы Асанга және бір немересі Югандхара есімді ұлы болып келеді. Сатьякидің екі немере қызының Пандава әулетіне күйеуге беруді армандағаны да айтылады. Кейінірек Яудхейлер өздерін Дхармараджаның ұлдары, Арджунның сіңілі балалары деп жариялап, Сатьяки ұлының немесе Юдхиштхираның ұлы Яудхейяның (Матсая Пуранада еске алынған) тарапынан тегін шығарғанын мәлімдеді.