Кіріспе

Эндрю Мартонның 1965 жылғы "Жер бетіндегі жарық" фильмі – 1965 жылы Испанияда түсірілген американдық ғылыми фантастикалық, дүниенің апатқа ұшырауы туралы фильм. Онда ғалымдар жер қыртысына ядролық зымыран жіберіп, төмендегі магманың жылу энергиясын босатуға тырысады, бірақ қателік салдарынан жерді екіге бөліп жіберуге қауіп тудыратын құрылысқа келтіретін жағдайға ұшырайды. Paramount Pictures компаниясы бұл фильмін 1965 жылғы 24 ақпанда көрсетті.

Сюжет

Африкадағы Танганьикада "Ішкі ғарыш" жобасы аясында жұмыс істейтін ғалымдардың халықаралық консорциумы Жердің ядросына өте терең шұңқыр бұрғылап, Жердің геотермальдық энергиясын қолдануға тырысады. Ғалымдардың жолына өте тығыз материал қабаты кедергі келтіреді. Олар осы кедергіні жеңіп, магмаға жету үшін шұңқырдың түбінде атомдық құрылғыны жарытуды жоспарлайды. Жоба жетекшісі, іштей қатерлі ісікпен ауыратын доктор Стивен Соренсон (Дана Эндрюс), атомдық құрылғының кедергіні жарып өтетініне сенімді, бірақ жобаның бас геологы доктор Тед Рэмпион (Кирон Мур) жер қыртысының төменгі қабаттары ондаған жылғы жер асты ядролық сынақтардан әлсірегенін, ал жарылыс Жердің өмір сүруіне қауіп төндіретін алып жарылыс тудыруы мүмкін екенін айтады. Атомдық құрылғы қолданылады, және Рэмпионның сезімі расталғандай болады – Жер қыртысында зор жарық пайда болады, ол өз жолында жер сілкіністері мен цунамилерді қозғайды. Рэмпион әлемдік лидерлер комитетіне жарықтың геологиялық жарылымнан тысқары таралуы мүмкін екенін ескертеді. Егер ол Жерді айналып, құрлықтарды бөліп жіберсе, мұхиттар тартылып, Жерді жарып тастайтын күшті бу пайда болады. Осы арада Соренсон жер астындағы зор сутек қорының бар екенін анықтайды, ол кішкентай атомдық жарылысты миллиондаған есе күшті термоядролық жарылысқа айналдырады. Жарық жолында орналасқан арал вулканының магмалық камерасына жіберілген тағы бір атомдық құрылғы жарықты тоқтату ниетімен қолданылады, бірақ ол жарықтың бағытын ғана өзгертеді. Соңында жарық сынақ алаңындағы бастапқы нүктесіне жақындап келеді, және жарықпен белгіленген планетаның үлкен бөлігі ғарышқа ұшырылуы күтілуде. Соренсон оқиғаны тіркеу үшін жер асты бақылау орталығында қалады, әйелі Мэгги мен жобаның қалған қызметкерлерімен бірге эвакуациялануға шақыруына қарамастан. Олар Рэмпионмен бірге сынақ алаңынан қашып, екінші айдың отты тууына куә болады. Оның босатылуы жарықты тоқтатады, және Жер аман қалады.

Өндіріс

Суретке түсіру Мадрид қаласы мен оның төңірегінде жүргізілді, себебі оның өндіріс шығындары төмен болды. Өндіріс шамамен жеті аптаға созылды. Фильмнің техникалық консультанты – өндіруші Глассердің көршісі, геолог болды. The New York Times газетінің редакторы Говард Томпсон оны «биылғы жылдың ең жақсы ғылыми-фантастикалық триллері» деп атады. Time Out London оны «таң қалдыратындай сенімді» деп бағалап, финалдағы кадрларды мазасыз ететіндей деп сипаттады.