Кіріспе
Британдық мотор спорты командасы
Tom Walkinshaw Racing (TWR) – 1976 жылы Англияның Оксфорд қаласына жақын Кидлингтон қаласында, жарыс машинасының жүргізушісі Том Уолкиншоу құрған мотор спорты командасы және инженерлік фирма. Компания бастапқыда жекешелендіру жұмыстарын жүргізді, ал кейін Mazda және Rover сияқты өндірушілер үшін заводтық жарыс машиналарына қатысты. Дегенмен, TWR ең жақын байланысын Jaguar компаниясымен орнатты, бұл қарым-қатынас 1982 жылы Jaguar XJS-тің Еуропалық Туристік Автомобиль Чемпионатына сәтті қатысуымен басталды, сол жылы бірнеше жеңіске жетті. Бұл қарым-қатынас жалғасты, 1988 жылы TWR Jaguar V12 қозғалтқышымен жабдықталған XJR 9 машинасымен Le Mans жарысында алғашқы жеңісін тойлады. 1990 жылы Le Mans-та тағы да жеңіске жетіп, сәттілігін жалғастырды. TWR және Jaguar бастапқыда Jaguar жол машиналарының жетілдірілген нұсқаларын жасау үшін JaguarSport құрды, нәтижесінде Bloxham қаласындағы жаңа зауытта XJ220 және XJR 15 спорттық автомобильдері өндірілді. 1989 жылы Jaguar компаниясын Ford сатып алғаннан кейін, олардың TWR-мен байланысы әлсіреді және 1994 жылы JaguarSport таратылды, ал Bloxham зауыты сол кезде Ford-қа тиесілі болған Aston Martin автомобильдерін өндіру үшін қайта жаңартылды. TWR басқа өндірушілермен де жарыста сәттілікке жетті, атап айтқанда 1996 және 1997 жылдары Porsche қозғалтқышымен жабдықталған WSC 95 машинасымен Le Mans-та жеңіске жетті. Алайда, 1996 жылы Формула-1 командасы Arrows-ты сатып алуға кеткен шығындар 2002 жылы TWR компаниясының құлауына себеп болды. Ұлыбританиядағы активтер мен база Menard Competition Technologies компаниясы сатып алды. Бұл база Arrows Grand Prix International, Super Aguri және Caterham F1 командаларының штаб-пәтері ретінде пайдаланылды. Австралиядағы бизнес бөлігі Holden компаниясына сатылды. Жаңа TWR бизнесі Томның үлкен ұлы Райан басқаратын, Мельбурндағы өркендеп дамып жатқан Walkinshaw Group компаниясымен ешқандай байланысы жоқ, ол Walkinshaw-дың Holden Special Vehicles операциясынан өркендеген. Райан Уолкиншоу бес ірі автомобиль өндірушісі үшін модельдерді қоса алғанда, кең ауқымды арнайы көліктерді өндіретін 1500 адамды жұмыспен қамтитын компания құрды.
Туристік және спорттық автокөлік жарыстары
TWR бастапқыда BMW 3.0 CSL машиналарын өзгертумен айналысты, бірақ жақын арада ғана Mazda-ның Британдық Туристік Автомобильдер Чемпионатындағы жұмыс бағдарламасын басқаруға шарт жасасты. TWR RX 7-ні әзірледі, жүргізуші орындығында Вин Перси отырды, және 1980 және 1981 жылдары титул жеңіп алды. Уокиншоу өзі де Спа қаласында өткен 24 сағаттық жарыста жеңіске жетті. 1982 жылы Рене Метге үшін Дакар раллисінде жеңіске жеткен Range Rover-ді дайындағаннан кейін, TWR British Leyland компаниясымен серіктестікке түсіп, Jaguar XJS және Rover 3500 Vitesse машиналарын BTCC және Еуропалық туристік автомобильдер чемпионатына дайындады. Бұл екі машинаның соңғы сериядағы (сондай-ақ француз чемпионатында) табысы C тобындағы жарыстар үшін Jaguar прототипін әзірлеуге серіктестікке алып келді. 1984 жылы Jaguar жекешелендірілгеннен кейін Jaguar компаниясының төрағасы Джон Иган Jaguar-ды қайтадан танымал етуге ниет білдірді және спорттық автомобильдер жарыстарына оралу Jaguar-ға халықаралық нарықтарда қажетті серпін береді деп ойлады. Bob Tullius-тің Group 44 бастапқыда IMSA-да Jaguar қозғалтқышты автомобильдерін жүргізгендіктен, Jaguar Group 44 (IMSA үшін) және TWR (WSCC үшін) екеуімен де серіктестік құрды. Бірақ, бір серіктес екі чемпионатта – WSCC және IMSA-да сәтті өнер таба алатыны тез анық болды, сондықтан 1988 жылға қарай TWR екі серияда да қатысуға келісімшарт жасады. TWR Jaguar машиналары 1987, 1988 және 1991 жылдары WSCC-де жеңіске жетті, сондай-ақ 1988 және 1990 жылдары Ле-Манның және Дейтонаның беделді 24 сағаттық жарыстарында жеңіске жетті. Серия 1985 жылы Тони Саутгейт жобалаған XJR 6 машинасымен (Group 44 XJR 5 және XJR 7 машиналарын пайдаланды) басталды. Одан кейін 1987 жылы WSCC командалар чемпионатында жеңіске жеткен XJR 8, содан кейін 1988 жылы WSCC командалар чемпионатында жеңіске жеткен XJR 9, сондай-ақ сол жылы Ле-Манда жеңіске жетті, ал 1990 жылы Ле-Манда тағы да жеңіске жеткен XJR 12 сияқты формада оралды. TWR 1989 және 1990 жылдардағы келесі сериядағы машиналар үшін, XJR 10 (IMSA үшін) және XJR 11 (WSCC үшін) үшін өзінің қозғалтқышын әзірледі, бұл 3,5 литрлік қос турбоқондырғышты V6 қозғалтқышы болды, ол V12-ден гөрі әлдеқайда қуаттырақ болды, бірақ 24 сағаттық жарысқа жақсы жарамайтын еді (сондықтан XJR 12 Ле-Манда және Дейтонаның 24 сағатында пайдаланылды). Алайда, ережедегі өзгерістер 3,5 литрлік турбоқондырғышты машиналарды WSCC-де бір маусым ішінде қолданудан шығарды, сондықтан TWR 1991 жылы жаңа XJR 14-ті әзірледі – бұл Росс Браун жобалаған алғашқы толыққанды автомобиль. Бұл автомобиль WSCC жүргізушілер және командалар чемпионатында жеңіске жеткенімен, Jaguar (басқа барлық өндірушілермен бірге) әділ емес ережелерді өзгертуден кейін WSCC-ге қызығушылық танытпайды деп шешті. 1991 жылы IMSA үшін TWR XJR 16-ны XJR 10-ның жаңартылған нұсқасы ретінде сынап көрді. Он төрт жарыста алты жеңіске қарамастан, TWR Jaguar Nissan командасынан кейін жалпы есепте екінші орынды иеленді. 1992 жылы IMSA үшін, Jaguar-дың спорттық автомобильдер жарыстарындағы соңғы маусымында, XJR 14 Америкаға әкелінді, бірақ АҚШ-тың тығыз және бұзық трассаларына бейімделуге жеткілікті даму болмады, бұл өткен жылғы WSCC нәтижесін қайталай алмады, жүргізушілер чемпионатында екінші орынды (Дэви Джонс) және өндірушілер чемпионатында үшінші орынды иеленді. 1991 жылы XJR 14 өндірісімен қатар, TWR сонымен қатар таңдалған клиенттер үшін £500,000 тұратын XJR 15-ті әзірледі, ол Ле-Манда жеңіске жеткен XJR 9 негізінде жасалған. Бұл машина өз сериясында – Jaguar Intercontinental Challenge-де жарысты, ол Монако, Сильверстоун және Спа қалаларында өткен F1 жарыстарын қолдады. Жеңімпаз Армин Ханн 1 миллион АҚШ долларын жеңіп алды. Автомобиль жолға шығуға да жарамды болды, TWR толыққанды жобалаған және жасаған жалғыз автомобиль. Австралияда Walkinshaw Racing Австралияның Туристік Автомобильдер Чемпионатында жарысты, оның ішінде Holden Racing Team және HSV Dealer Team аттарымен фабрикалық команда ретінде де қатысты. TWR өзінің XJR 14 дизайнын (оны Mazda World Sportscar Championship соңғы жылдары қайта жаңартылған Mazda MXR 01 ретінде де пайдаланды) Porsche үшін TWR WSC 95-ке өзгертіп жасады. Porsche 1995 жылы ережелердің кенеттен өзгеруіне байланысты оны пайдаланудан бас тартты, бірақ 1996 жылы ол Ле-Манға Joest Racing командасымен қатысып, жарыста жеңіске жетті, бұл жетістік келесі жылы 1997 жылы Ле-Манның 24 сағатында қайталанды. 1997 жылы Nissan Motorsports спорттық автомобильдер жарыстарында бәсекелесу үшін Nissan R390 GT1 жарыс машинасының (XJR 15-тің жаңа корпусы) әзірлеуге көмек сұрап Tom Walkinshaw Racing компаниясына жүгінді. 1998 жылы Ле-Манда өткен 24 сағаттық жарыста Nissan барлық төрт машинасымен жарысты аяқтады және жалпы есепте 3-ші, 5-ші, 6-шы және 10-шы орындарды иеленді.
Топ мүшелері
Осы кезеңде TWR әлемнің көптеген жетекші жүргізушілерімен жұмыс істеді, олардың ішінде Вин Перси, Мартин Брандл, Джон Уотсон, Армин Ханне, Стив Сопер, Джефф Аллам, Джон Госс, Жан Луис Шлессер, Джанфранко Бранкателли, Денни Хулм, Рауль Бозель, Дэвид Культард, Ян Ламмерс, Джонни Дэмфрис, Ларри Перкинс, Патрик Тамбей, Дэвид Лесли, Энди Уоллес, Джон Нильсен, Дэви Джонс, Александр Вурц, Мануэль Ройтер, Дерек Уорвик, Дэвид Брабхам, Микеле Альборето, Стефан Йоханссон, Денис Лиан, Том Кристенсен және тағы да басқалар бар. Рауль Бозель (1987), Мартин Брандл (1988) және Тео Фаби (1991) TWR Jaguar командасы үшін WSCC жүргізушілер чемпионатында жеңіске жетті. TWR 1988 жылы Энди Уоллес, Джонни Дэмфрис және Ян Ламмерс үшін, 1990 жылы Брандл, Нильсен және Кобб үшін, 1996 жылы Дэви Джонс, Александр Вурц және Мануэль Ройтер үшін, ал 1997 жылы Микеле Альборето, Стефан Йоханссон және Том Кристенсен үшін Ле-Манда жеңіске қол жеткізді. Көптеген белгілі автожарыс инженерлері TWR-де мансап құрды, соның ішінде Роджер Силман (операциялар директоры), Тони Саутгейт (инженерлік директоры) және Росс Браун (инженерлік директоры). Иан Каллум 1991 жылдан 1999 жылға дейін дизайн директоры болды. TWR сонымен қатар TWR Design директоры және Jaguar XJR 15 дизайнының авторы Питер Стивенспен де байланысты болды.
Формула 1-дегі TWR
Том Уолкиншоу Реассинг 1992 жылдан 2002 жылға дейін Формула-1-ге қатысты. Бастапқыда Уолкиншоу «Бенеттон» командасының инженерлік директоры болды және Майкл Шумахерді 1994 жылы алғашқы әлем чемпионатына жеткізген машинаны жасауға зор үлес қосты. «Бенеттон» командасының басшысы Флавио Бриаторемен туындаған дау Уолкиншоуды Бриаторе сатып алған «Лижиер» командасының менеджері лауазымына жеткізді. «Лижиерді» сатып алуға жасаған сәтсіз әрекеттен кейін, Уолкиншоу 1996 жылы «Arrows» командасының көп бөлігін сатып алды. Келесі жылы «Arrows» әлем чемпионы Деймон Хиллмен келісім шарт жасасып, Формула-1-ге «Bridgestone» шиналарын енгізді. Команда 1997 жылғы Мажарстан Гран-присінде жеңіске жақын болғанымен, «Arrows» командасына демеушілерді тарту қиын болды. «Arrows» командасы таратылғаннан кейін, TWR команданың негізгі акционері болғандықтан, көп ұзамай одан да жабылды, 2002 жылы командамен айтарлықтай жетістікке жете алмай, қызметін тоқтатты. «TWR Australia» компаниясын «Holden» тез арада сатып алды. Лифилдегі TWR техникалық орталығы сатылып, кейіннен жойылған «Super Aguri F1» және кейінірек «Caterham F1» командаларының штаб-пәтеріне айналды.
Көлік техникасы
TWR 1984 жылы Jaguar XJ S-тің күрт өзгертілген нұсқаларын жасау үшін 'TWR Sport' құрды. XJR S деп аталған автомобильдер Еуропалық Туристік жарыстардағы тәжірибесінен пайда тапты, жақсартылған аэродинамикасы, күшейтілген аспасы мен тежегіштері, реттелген қозғалтқышы және ұсақ-түйек өзгерістерімен ерекшеленді. 'TWR Sport' табысы 1988 жылы 'Jaguar Sport' деп аталатын бірлескен кәсіпорынды (50/50) құруға алып келді. 'Jaguar Sport' бастапқыда Jaguar жол көліктерінің (XJR S купе және XJR седан) жетілдірілген нұсқаларын жасауға баса назар аударды. Бірақ, Jaguar XJ220 тұжырымдамасын өндіріске енгізуге зор сұраныс туғандықтан, 'Jaguar Sport' жаңа спорттық көлікті жобалап, дамытуға шешім қабылдады, осы мақсатта Блоксем, Оксфордширде жаңа нысан құрылды. Өндіріс 1990 жылы басталды және 1993 жылға дейін жалғасты. 1988 жылы Ле-Манда TWR-дің Jaguar-мен жеткен табысынан кейін Том Уолкиншоуға бірнеше бай әуесқойлар XJR 9-дың жолға шығуға жарамды нұсқасын жасауға қысым жасады. Ол (бастапқыда Jaguar-дың хабары жоқ) XJR 9-дың өңделген нұсқасын өндіріске енгізуді шешті, бастапқыда R 9R деп аталды, бірақ ақырында Jaguar XJR 15 деп аталды – бұл шектеулі шығарылымды жарысқа арналған жол көлігі. XJR 15 1991 жылы Блоксемде XJ220-мен бірге құрастырылды. Содан кейін TWR жаңа Aston Martin DB7 дизайны мен дамуын өз міндетіне алды. Бұл көлікті Иан Каллум жобалаған және бұрынғы 'Jaguar Sport' зауытында, Блоксемде жасады. 1996 жылы TWR Volvo C70 Купесін жобалады, жасады және құрастырды, оның негізінде 2.3 T5 қозғалтқышы қолданылды, ол туристік жарыстарда пайдаланылды. TWR-дің соңғы толыққанды жол көлігі XJ220S болды, ол 1996 және 1997 жылдар аралығында жасалған XJ220-нің шектеулі жарыстық нұсқасы. TWR стандартты XJ220-ді алды, көміртекті талшықтан жасалған панельдер, XJ220C жарыс көлігінен алынған аэродинамикалық жиынтық және ішкі жабдықты алып тастау арқылы оны айтарлықтай жеңілдетті. Жинақты реттелген J V6 қозғалтқышы толықтырды. 1987 жылы Уолкиншоу Холденнің австралиялық бөлімшесімен серіктестік құрды, бұрынғы Холден Дилерлер тобының өнімділігі мен тюнинг бөлімшесін, Холден Арнайы Көліктерін қайта жаңғыртты. TWR басқа өндірушілер үшін де жұмыс істеді, соның ішінде Renault Clio V6 және Saab 93 Viggen көліктерін жетілдірді. TWR сондай-ақ MG Rover-дің ескі Rover 45/MG ZS-тің орнын алмастыру әрекеттеріне қатысты; олар Rover 75/MG ZT-ні кішірек көлікке қайта жасауға келісімшарт жасады. Бірақ, Arrows және TWR компанияларының тарауы RD/X60 жобасының өндіріске шығарылмауына себеп болды.
MotoGP-дегі TWR
1997 жылы бұрынғы мотоцикл әлемінің чемпионы Кенни Робертс өзінің жарыс командасын құрып, мотоцикл жасады. Формула-1 индустриясының мүмкіндіктерін пайдалану үшін компаниясын Англияда орналастырған Робертс үш цилиндрлі екі тактылі қозғалтқышты дамытуға Том Уолкиншоу Racing компаниясын тартты. Мотоцикл ешқашан Гран-при жарысында жеңіске жете алмаса да, 2002 жылғы Австралия Гран-присінде Джереми МакУильямс жүргізушісімен бірінші орынды алып, поул-позицияны жеңіп алды.
Британдық турнирлік көліктер чемпионатына қайта оралу
1994 жылы TWR Volvo компаниясымен одақтасып BTCC-ге қайта оралды. Осы серіктестік 850 Estate жарыс машинасының жасалуына жауапты болды, бірақ 1995 жылы FIA аэродинамикалық құрылғыларды пайдалануға рұқсат бергеннен кейін ғана ол бәсекеге қабілетсіз болып қалды. Содан кейін TWR 850 Saloon машинасының құрастырылуын және жарысқа қатысуын ұйымдастырды, ол 1995 жылы алты рет жеңіске жетті, 1996 жылы бес рет жеңіске жетті, ал S40 1997 жылы BTCC-де бір рет жеңіске жетті. 1998 жылы TWR Volvo, Рикард Райделл S40 машинасының тізгінін ұстап, Ұлыбританияның Туринг-кар чемпионатында жеңіске жетті. TWR сондай-ақ, Volvo C70 купесі мен кабриолетінің жолға шығуына да көмектесті.
TWR-да жасалған автомобильдердің қоры
SponsorModelSeriesEngine/ШассиСуреті 1MazdaRX 7BTCC, ETCCMazda 2.3 литр, роторлық RoverVitesseBTCC, ETCCRover 3.5 литр, атмосфералық RoverRange RoverПариж-ДакарJaguarXJ SETCCJaguar V12, 5.3 литр, атмосфералық TWR JC 84A #001,#002,#003,#004,#005,#006,#007 Қозғалтқышты жобалаған: Аллан СкоттJaguarXJR 6WSCCJaguar V12, 6.2 литр, атмосфералық, 660ЖДБ #185, #186, #285, #286, #385, #386Шассиді жобалаған: Тони Саутгейт Қозғалтқышты жобалаған: Аллан СкоттJaguarXJR 8WSCC, Ле-МанJaguar V12, 7 литр, атмосфералық, 750ЖДБ #187, #287, #387 плюс #186 & #286 қайта дамытылды XJR 8LM ретіндеШассиді жобалаған: Тони СаутгейтҚозғалтқышты жобалаған: Аллан СкоттJaguarXJR 9WSCC, Ле-МанJaguar V12, 7 литр, атмосфералық, 750ЖДБ #488, #588, #688 Шассиді жобалаған: Тони СаутгейтҚозғалтқышты жобалаған: Аллан СкоттJaguarXJR 9 IMSAIMSAJaguar V12, 7 литр, атмосфералық, 750ЖДБ #188, #288, #388 Шассиді жобалаған: Тони СаутгейтҚозғалтқышты жобалаған: Аллан СкоттHoldenVL Commodore SS Group A SVETCC, BTCC, ATCC, AECHolden V8, 5 литр, атмосфералық, 500ЖДБ JaguarXJR 10IMSAJaguar V6, 3.0 литр, турбо зарядталған, 650ЖДБ+ #389, #489, #589, #390, #690 Шассиді жобалаған: Тони Саутгейт және Росс БраунҚозғалтқышты жобалаған: TWRJaguarXJR 11WSCCJaguar V6, 3.5 литр, турбо зарядталған, 750ЖДБ+ #189, #289, #490, #590 #1190, #1290, #1390Шассиді жобалаған: Тони Саутгейт және Росс БраунҚозғалтқышты жобалаған: TWRJaguarXJR 11All Japan Sports Prototype ChampionshipJaguar V6, 3.5 литр, турбо зарядталған, 750ЖДБ+ #490, #590 Шассиді жобалаған: Тони Саутгейт және Росс БраунҚозғалтқышты жобалаған: TWRHoldenVN Commodore SS Group A SVATCC, AECHolden V8, 5 литр, атмосфералық, 520ЖДБ JaguarXJR 12IMSA, Ле-МанJaguar V12, 7 литр, атмосфералық, 750ЖДБ XJR 12/190 және /290 жаңа шасси болды, ал 588 шасси XJ12 /990 ретінде қайта нөмірленді және 288 (1988 жылғы Daytona 24 сағаттығында 1-орын алған GTP машинасы) XJR 12/1090 ретінде қайта нөмірлендіШассиді жобалаған: Тони СаутгейтҚозғалтқышты жобалаған: Аллан СкоттJaguarXJR 14WSCC, IMSACosworth V8, 3.5 литр, атмосфералық, 650ЖДБ+#591, #691, #791, #192Шассиді жобалаған: Росс Браун және Джон ПайперҚозғалтқышты жобалаған: Cosworth JaguarXJR 15Jaguar Intercontinental ChallengeJaguar V12, 6 литр, атмосфералық, 450ЖДБ XJR 15 / 50 машина өндірілді, 16 жарысты, 001 > 050Жобалаған: Тони Саутгейт, кузов стилін Питер Стивенс жасадыҚозғалтқышты жобалаған: Аллан Скотт JaguarXJR 16IMSAJaguar V6, 3.5 литр, турбо зарядталған#191, #291Жобалаған: Тони СаутгейтҚозғалтқышты жобалаған: TWRJaguarXJ220CЛе-МанJaguar V6, 3.5 литр, турбо зарядталған, 500ЖДБ (шектелген)#839,#838,#837,#836Шассиді жобалаған: Кит Хелфет, Джим Рэндл және Ричард ОуэнҚозғалтқышты жобалаған: TWRNissanR 390 (XJR 15 стилінде қайта жасалған)Ле-МанTWR Nissan V8, 3.5 литр, турбо зарядталған#R1, #R2, #R3, #R4Жобалаған: Тони Саутгейт және Иан КаллумPorsche (Joest)WSC 95 (XJR 14 стилінде қайта жасалған)Ле-МанPorsche 3.0 литр Flat 6, турбо зарядталған #001, #002Шассиді жобалаған: Росс Браун және Джон ПайперMazdaMXR 01 (XJR 14 стилінде қайта жасалған)WSCCMazda (Judd) V10, 3.5 литр, атмосфералық, 001,002,003,004,005Шассиді жобалаған: Росс Браун және Джон Пайпер