Кіріспе

Мани Шанкардың 2002 жылғы фильмі

16 желтоқсан – Мани Шанкардың 2002 жылы түсірген үнді хинди тіліндегі әрекетке толы триллер фильмі. Фильм 2001 жылғы 16 желтоқсанда Үндістанның астанасы Нью-Делиді ядролық бомбамен жою жоспарына негізделген – 1971 жылғы Индия-Пәкістан соғысының аяқталуымен Пәкістанның тәуелсіздік алған күнінен 30 жыл өткен соң. Фильмнің атауы 1971 жылғы 16 желтоқсанның тарихи күнінен алынған (Бұл Бангладештің Жеңіс күні де болып табылады), сол күні Пәкістан Бангладештің азаттығы туралы құжатқа қол қойды.

Сюжет

Бас сержант Вир Виджай Сингх, Викрам, Шиба және Виктор – кіріс салық қызметінің қызметкерлері, Кіріс барлау департаментіне қарасты. Олар жемқор басшысының өлтірілуіне қасақана жала жабылып, қызметтен алынған. Аталған агенттіктің басшысы оларды ірі қаржы жылындау схемаларын тергеуге жалдайды. Викрам мен Шиба арасында романтикалық қарым-қатынас туады. Командада миниатюралық тыңдау құралдары, компьютерлер, интернет және басқа да байланыс құрылғылары сияқты жоғары технологиялық жабдықтар бар. Әртүрлі жағдайларда олар ақшаның швейцариялық банк шотына аударылып жатқанын анықтайды. Олар сол банктың Жаңа Зеландиядағы Окленд филиалында жұмыс істейтін үндістандық қызметкер Сонал Джоши арқылы Жаңа Зеландиядағы шотты зерттейді және оның көмегімен ақша «Каала Ханжар» деп аталатын халықаралық террористік ұйымға аударылып жатқанын біледі. Бұл ұйым «Дост Хан» террорисімен бірігіп, Ресейде жасалған ядролық бомбаны Үндістанға контрабандалық жолмен әкеледі. «Дост Хан» ядролық құрылғыны 16 желтоқсанда жарылтуды жоспарлап отыр. 1971 жылғы Үнді-Пәкістан соғысы кезінде Пәкістанның диктаторы Үндістанға шартсыз бағынып бергенімен, кейбір қатал пәкістандық әскерилер бағынуға ашуланып, наразылық білдірді, өйткені олар үндістермен соңғы деміне дейін күресуді қалады. Олар үнсіздік сақтап, кейін көршілес Үндістанға қарсы террористік шабуылдар жасау үшін өздерінің жекелеген топтарын құрды. 1971 жылғы соғыс аяқталғаннан кейін, өз қалауына қарсы тұтқынға түскен пәкістандық армия офицері «Дост Хан» басшылығымен террористер Нью-Делидің ортасында ядролық жарылыс жасап, кек алуды жоспарлады. Олар оны музыкалық аспап ретінде жамылып, музыкалық байқауға әкеледі. Вир Виджай Сингх жоспарды білгеннен кейін, қаладағы көптеген қаңғыбас адамдар мен спутниктердегі қашықтықтан радиацияны сезетін сенсорлардың көмегімен ядролық бомбаның орнын мүмкіндігінше тезірек анықтауды жоспарлайды. Бұл командаға орнын нақтылауға көмектеседі. Олар командалық операция кезінде көптеген террористерді жеңгеннен кейін «Дост Хан» бұл туралы біліп, ядролық бомбаны бірнеше минут ішінде жарылуға дайындайды. Бұл Виджай Вир Сингх үшін үлкен қиындық туғызады, өйткені бомбаны тек «Дост Ханның» ерекше дауыстық командасымен – «Дулхан ки видаай ка вакт бадална хай» сөзі арқылы ғана залалсыздандыруға болады. Олар «Дост Ханмен» сөйлесіп, оған осы сөйлемнің бөліктерін айтқызып, оның бомбаны залалсыздандыру үшін жасалғанын сезбеуіне тырысады. Әңгіме аяқталғаннан кейін, олар сөйлемді синтездеп, бомбаны уақтылы түрде залалсыздандырады.

Сыни қабылдау

16 желтоқсан Үндістан мен шетелдегі сыншылардың басым көпшілігінен оң пікірлер алды. Rediff.com сайтынан Ронжита Кулкарни фильмге 5/5 жұлдыз беріп, былай деп жазды: "Алғаш рет режиссерлік жұмыс істеп тұрған Мани Шанкар «16 желтоқсан» фильмімен тамаша жұмыс жасады. Фильмде төрт ән бар, олардың үшеуі фондық музыка ретінде қолданылған, бірақ ол әдеттегі ән-би формуласын ұстанбайды. «16 желтоқсан» көңіл көтеріп қана қоймай, ойға жетелейді". Bollywood Hungama сайтынан Таран Адарш фильмге 4/5 жұлдыз берді және былай деп жазды: "Фильмде махаббат сызығы бар, бірақ романтикалық жұпқа артық назар қарастырылмаған. Енді фильмге тоқталайық. «16 желтоқсанда» Мани Шанкар «ақ жағалы қылмыстарды» зерттеуге тырысты. Мәселе мынада, күн сайын миллиондаған рупия Үндістаннан Швейцарияның банк шоттарына жіберіледі. Шот иелері әрқашан құпия болып қалады. Режиссердің мақсаты – ақшаның осы қозғалысын төменгі деңгейден бастап іздеу". Filmfare сайтынан Рачит Гупта фильмге 4/5 жұлдыз баға беріп, былай деді: «16 желтоқсан» шапшаң қарқынмен дамиды. Мани Шанкар қажетсіз бөлшектерге уақытты ысырап етпейді. Фильмдегі оқиғалардың тізбегін түсіну үшін біршама назар аудару қажет». DNA фильмге 5/5 жұлдыз берді және бұл – шыққан ең жақсы хинди шпиондық фильмдерінің бірі, ол Брайан Де Пальманың «Миссия: Мүмкін емес» фильмімен теңдестірілетін Үндістанның өзіндік туындысы деді.