Кіріспе
2005 жылы түсірілген үндістандық тарихи-биографиялық драмалық фильм Кетан Мехтаның Мангал Пандей: көтеріліс (халықаралық деңгейде The Rising: Ballad of Mangal Pandey) - бұл 2005 жылы түсірілген үндістандық тарихи-биографиялық драмалық фильм. Фильм 1857 жылғы үндістандық көтерілісті туғызған үнді сарбазы Мангал Пандейдің өміріне негізделген. Оны режиссер Кетан Мехта, продюсері Бобби Беди және сценарийі Фаррух Дхонди жазған. Басты рөлді Амир Хан ойнайды, ол "Дил шахта хай" (2001) фильмінен кейін үзіліске ұшырағаннан кейін қайта оралды. Ол 2005 жылғы Канн кинофестивалінің Marché du Film бөлімінде көрсетілді. Бұл 2005 жылы ең көп касса түсірген төртінші фильм болды.
Mangal Pandey: The Rising (internationally known as The Rising: Ballad of Mangal Pandey) is a 2005 Indian historical biographical drama film based on the life of Mangal Pandey, an Indian soldier known for helping to spark the Indian Rebellion of 1857 (also known as The First War of Indian Independence). It is directed by Ketan Mehta, produced by Bobby Bedi and with a screenplay by Farrukh Dhondy. The lead role is played by Aamir Khan, marking his comeback after he had gone into hiatus after Dil Chahta Hai (2001). It premiered in the Marché du Film section of the 2005 Cannes Film Festival. It was the fourth highest grossing film of 2005.
Сюжет
1857 жыл. Үндістанның көп бөлігі Британдық Шығыс Үндістан компаниясының бақылауында. 7 сәуірде Батыстық Бенгалиядағы Баракпурда компанияның әскерінің 34-ші Бенгалиялық жерлестік жаяу әскеріндегі сепой (инді тектес сарбаз) Мангал Пандей (Амир Хан) компанияның билігіне қарсы бүлік шығарғаны үшін оны асып өлтіруге алып барады. Өлім жазасына кесудің куәсі Пандейдің досы капитан Уильям Гордон (Тоби Стивенс) болып табылады. Содан кейін фильм төрт жыл бұрынғы уақытқа қайта оралады. Ауғанстанда шайқасып жатқанда, Пандей Гордонның өмірін құтқарып, оны ауған снайперлері нысанаға алған кезде қауіпсіз жерге сүйреп әкеледі. Кейін Гордон Пандейді лагерьде іздеп тауып, ризашылығын білдіру үшін оған пісталтын ұсынады. Үш жылдан кейін (31 желтоқсан 1856), Калькуттадағы генерал-губернатордың сарайындағы Жаңа жыл мерекесі кезінде Пандей капитан Хьюсонды (Бен Нилон) ашуландырады. Ол британдық ықпалды бизнесмен Грэхам Кент мырзаның қызы Эмили Кентке байқаусызда қол тигізген үшін үнді қызметшісін қатты ұрып-соғудан тоқтатуға тырысады. Гордон шабуылға куә болады, бірақ оны тоқтатпайды, бұл Пандеймен арадағы шиеленісті тудырады. Алайда ол күресу матчы кезінде Пандейден кешірім сұрайды және олардың арасында достық қарым-қатынас қалыптасады. Содан кейін компания 1857 жылдың қаңтарында өз әскерлеріне жаңа қаруды енгізеді: Энфилд бұрандалы мылтық. Сепайлар арасында мылтыққа арналған ұнтақ пен шар ұстайтын қағаз патрондар шошқа майымен немесе сиыр майымен майланған деген хабар тарады; мылтықты жүктеу процесі солдаттың патронды шауып алуын талап етеді, ал солдаттар бұл олардың шошқа немесе сиыр етін жеуге мәжбүр етеді деп санайды. Бұл діни себептермен мұсылман және индус солдаттарына жек көрініс. Наинсух есімді төменгі таптағы жұмысшы брахман Пандейді осындай қаруды қолдану арқылы кастасынан айырылды деп мазақтайды, бірақ Пандей Наинсухтың мазасын алады. Пандей бастаған сепойлар өздерінің алаңдаушылығын генерал Хирсиге (Джереми Клайд) білдіреді, бірақ ол мұндай патронның жоқ екеніне сендіреді. Сепойлар жаңа мылтықты сынақтан өткізуді сұрағанда, олар алаңдаушылық танытады, бірақ Гордон, Хирсимен сөйлескеннен кейін, мұндай патронның жоқ екенін қайталап, мылтықты сынақтан өткізуді сұрайды. Пандей ерікті болып келеді, ал оның серіктері оны жазалайды. Алайда, Гордонға деген сенімін көрсетіп, ол уәделердің шындыққа қайшы екеніне сенетінін айтады. Осы арада Гордон Сати рәсімінің өтуіне кедергі келтіреді және жесір әйелді құтқарады, Джвала (Амиша Патель). Ол қыздың емделуін ұйымдастырады, екеуі бірте-бірте жақын болып, ақырында бір-бірімен қарым-қатынаста болады. Сонымен қатар, Пандей капитан Хьюсонның ашуын одан әрі Лал Биби (Киррон Кхер) басқаратын жезөкшеханаға сатылған Хира (Рани Мукерджи) есімді тәуефті зорлауға тырысудан тоқтатады. Келесі күні Хьюсон мен тағы үш офицер оны қатты ұрып-соғады, бірақ Гордон араласып, Пандейді құтқарады. Пандэй кейін Херамен жезөкше үйінде кездеседі және олар бір-біріне ғашық бола бастайды. Кейіннен Наинсух Пандейді және басқа да сепуйларды Кент мырзаның зауытына алып барады. Пандей Гордонның оған өтірік айтқанына сеніп, Гордонның тапаншасын қайтарып береді және олардың достығын тоқтатады. 34-ші полк мылтықтарды қолданудан бас тартқанын естіген Берхампурдағы 19-шы полк те оларды 1857 жылы 12 ақпанда жер бетіндегі парадта пайдаланудан бас тартты. Гордон Пандей мен бүлікшілерді бүлік шығаруға көндіруге тырысады, сонымен қатар Индияның бас қолбасшысы генерал-майор Джордж Ансонды (Кристофер Адамсон) патрондарды қолданудан бас тартуға көндіре алмайды. Осы арада көтерілісшілер Татья Топе (Дипраж Рана) мен оның хабаршысы Азимулла (Шахбаз Хан)мен кездеседі және олар қарт моғол императоры Бахадур Шах Зафардың (Хабиб Танвир) басшылығымен бірігуге келіседі және көтеріліске шығады. Ансон көтерілісшілерді ұстап алу және бағындыру үшін Рангуннан Корольдік полкті жіберуді шешеді; ол 1 сәуірде Берхампурға жетуі тиіс. Хира бұл жоспар туралы Пандэйге хабарлайды, ол өткен түні Хьюсонмен бірге болды. Көтерілісшілер 30 наурыздағы шерудің кестесін қайта қарайды, бірақ көтерілісшілердің бірінің әйелі күйеуіне ашуланып, ол оған алдағы көтеріліс туралы айтып бергеннен кейін, британдық жұмыс беруші әйелге жоспар туралы хабарлайды. Жұмыс беруші әйелдің Хьюсонмен қарым-қатынасы болғандықтан, ол әңгімені естіп, кейін көтерілісшіге науқанның күнін ашуға азаптайды. 29 наурызда көтерілісшілер Рангун п...
Актерлік құрам
Actor/Actress Role Aamir Khan Mangal Pandey Toby Stephens Captain William Gordon Rani Mukerji Heera Ameesha Patel Jwala Coral Beed Emily Kent Kirron Kher Lal Bibi Om Puri Narrator Ben Nealon Captain Hewson Habib Tanveer Bahadur Shah Zafar Varsha Usgaonkar Rani LaxmibaiShrirang Godbole Nana Saheb Kenneth Cranham Mr. Kent Tom Alter Watson Mukesh Tiwari Bakht Khan Shahbaz Khan Azimullah Khan Deepraj Rana Tatya Tope Sanjay Sharma Shivram Amin Hajee Vir Singh Sohrab Ardeshir Sohrabjee, Parsi trader Steven Rimkus Colonel William Mitchell Sanjay Swaraj Jemadar Ishwari Prasad (hanged 21 April 1857) Murli Sharma Shaikh Paltu Lalit Mohan Tiwari Dawar Ali Anupam Shyam Simon Chandler Officer Lockwood Christopher Adamson General Anson Disha Vakani Yasmin Subrat Dutta Parmanand Jha Amit Waghere Supporting Actor Mona Ambegaonkar Kamla Singh, wife of Vir Singh Sulabha Arya Old woman, mother of Vir Singh Ian Jackson Extra Dibyendu Bhattacharya Kripashankar Singh Chirag Vohra Bhujavan Shukla Sophiya Haque Special appearance in "Rasiya" song Ravi Jhankal Sufi Singer Singing song of Al Madad Maula Kailash Kher Sufi Singer Singing song of Al Madad Maula Vivek Mishra cameo
Өндіріс
Айшварья Раи бастапқыда Жуала рөліне қол қойылды. Алайда, кейін продюсерлермен келіспеушілікке байланысты оның орнына Амеша Пател келді. 2023 жылы Патель Рани Мукерджидің фильмде басты рөлге ие еместігін және тек қонақ ретінде көрінгені туралы айтты. Амир Ханның романының алғашқы нұсқасында британдық кейіпкермен романтикалық жұп болды. Бірақ, түсірілім кезінде Хан егер ол экранға үнді кейіпкерімен махаббат бұрышы болса, көрермендер фильммен нық байланыса алады деп ойлады. Сондықтан фильмде Мукерджидің рөлі ұзартылды.
Кассалық жинақ
"The Rising" фильмінің түсірілімі жақсы басталды, бірақ "Box Office India" оны орташа деп жариялады. Бұл фильм Үндістан мен бүкіл әлем бойынша табысты болды. IndiaFM телеарнасының кино сыншысы Таран Адарш фильмге бес жұлдыздың төртеуімен баға беріп, "Бұл фильмде ұлы кейіпкерді целлюлоидқа түсірудің шынайы әрекеті көрініс тапқан. Раджа Сен фильмді "жарылу мен клише" туралы деп бағалады. Variety журналының Дерек Элли: "Бұл барлық үздік тарихи эпостардың классикалық құрылымы, және фильмде Болливудтың танымал сауда белгілері қолданылса да, режиссер Мехтаның тәсілі ырғақтары, қарқыны және азиялық мелодрамадан аулақ болуы бойынша көбірек "Батыс" болып табылады. Музыкалық қойылымдар көбірек оқиғаға кіріктіріледі, ал назар Гордон Пандейдің қарым-қатынасына тіке аударылады". Роджер Эберттің кинотанушысы Омер Мозаффар. com бұл фильм империализм мен сезімталдықты зерттейді, ол мылтық май мәселесін 1992 жылғы Лос-Анджелес шабуылдарымен және Jyllands Posten Мұхаммед карикатуралары дауларымен салыстырады. Көтеріліске әкелген оқиғадан аулақ болу немесе тез арада түзеу мүмкін еді. Алайда, қазіргі жағдайды ескере отырып, бұл мәселе билік басындағылардың абайсыздамынан туындаған тәртіпсіздік мәселесі болып табылады.
Дау
Үндістанда Бхария Джаната партиясы фильмге тыйым салуды талап етіп, оны жалғандықты көрсетуде және Мангал Пандейдің мінезін өлтіруде айыптап отырды. Мысалы, БЖП өкілі фильмде Мангал Пандейдің жезөкше әйелдің үйіне барғандығы көрсетілгенін айтты. Самаджвади партиясының жетекшісі Удай Пратап Сингх Пандейді "қате бейнелегені" үшін фильмге тыйым салуды талап етіп, Раджя Сабхада өтініш жасады. Уттар-Прадеш үкіметі фильмді тарихи деректерді "сағыстыру" үшін сынға алды және оны тыйым салуды қарастырды. Балиа ауданында, Пандейдің туған жерінде, наразылық білдірушілер фильмнің кассеталары мен дисктерін сататын дүкенге зақым келтірді, Шапраға (Бихар) бара жатқан жүк пойызын тоқтатты және Балиа Баррия тас жолында тұрып алды.
Саундтрек
Музыкасын А.Р.Рахман, сөздерін Жавед Актер жазған.