Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гийом Дод де ла Брунери, Мартиняк виконты (30 сәуір 1775 – 28 ақпан 1851) – Франция маршалы. 1812 жылдың 12 ақпанында ол маршал Периньонның қызы Агата Вирджинияға үйленді.
Guillaume Dode de la Brunerie, Viscount of Martignac (April 30, 1775 – February 28, 1851) was a Marshal of France. On February 12, 1812, he married the daughter of Marshal Pérignon, Agathe Virginie.
Ерте өмір және француз революциялық соғыстары
Гийом Дод Изер департаментіндегі Сен-Жоир-ан-Вальден қаласында дүниеге келген. Нотариус ұлы болғандықтан, Дод Гренобльдегі лицейге жіберілді. 1793 жылы оқуын аяқтаған соң, француз революциялық армиясына қарапайым жауынгер ретінде шақырылды. 1794 жылдың наурыз айында Дод лейтенант қызметіне көтеріліп, Мецтегі инженерлердің әскери мектебіне жіберілді. Желтоқсан айында Дод мектепті тастап, Рейн армиясына бағындырылды. 1795 жылдың тамызында Дод капитандық деңгейіне жетті. 1796 жылы Дод Ландау, Кайзерслаутерн және Цвайбриккен қалаларын нығайту жұмысына тартылды. Сол жылы ол Моро әскері үшін Кельде Рейн өзенін кесіп өтуге көмектесті. 1797 жылдың қаңтарында Дод салған көпірдің бірі 200 күн бойы австриялықтардың қоршауында болды, ал Дод австриялықтар шегінуге мәжбүр болғанға дейін көпірді қорғауға қатысты. 1798 жылдың қаңтарында Дод Англия армиясына қосылды. Бірақ бұл армия ақырында Британ аралдарын басып алу үшін қолданылмады, оның орнына Наполеон Бонапарт басқаруымен Шығысқа, Мысырға жіберілді. Мысырда ол Гиза, Каир және Александрия қалаларын бекініске келтірумен айналысты. 1801 жылы майор болып тағайындалған Дод француз күштері капитуляциялағанға дейін Мысырда қалды және 1801 жылдың қарашасында Францияға оралды. 1802 және 1803 жылдары Дод Канал жағалауын Грис-Нез мүйісінің жанында нығайту жұмыстарында болды.
Guillaume Dode was born in Saint Geoire en Valdaine in the department of the Isère. As son of a notary, Dode was sent to the lyceum in Grenoble. Soon after the ending of his studies in 1793, he was conscripted in the French revolutionary army as a private. In March 1794, Dode was promoted to lieutenant and sent to the Military School of Engineers in Metz. By December, Dode left the school for a posting in the Army of the Rhine. By August 1795, Dode was promoted to captain. In 1796, Dode was employed at Landau, Kaiserslautern and Zweibrücken for the fortification of these towns. The same year he assisted in preparing the Rhine crossing at Kehl for Moreau's army. By January 1797, one of the bridgeheads created by Dode was under Austrian siege that lasted 200 days and Dode participated in the defense of the bridgehead until the Austrian's were forced to retire. In January 1798, Dode joined the Army of England. However, this army was ultimately not used to invade the British isles but was sent to the Orient were under Napoléon Bonaparte it invaded Egypt. In Egypt he was employed in fortifying Gizeh, Cairo and Alexandria. Promoted to major in 1801, Dode stayed in Egypt until the French forces there capitulated, only returning to France in November 1801. In 1802 and 1803, Dode was employed in fortifying the Channel coast near Cape Gris Nez.
Наполеон соғыстары
1805 жылғы науқан кезінде Дод Гранде Армееге қосылды және маршал Ланнның V корпусында қызмет етті. Доде Ланн мен Йоахим Муратпен бірге, австриялық командир Ауэрспергті атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылғанына сендіріп, Дунай өзеніндегі көпірді алды. Француздар көпірге шабуылдап, австриялықтар жарылыс қоймасын уақытында орната алмай тұрып басып алды. Доде Аустерлиц шайқасына тікелей қатыспады, өйткені ол армияның тыл бөлігінде қолдау күштері ретінде орналастырылды. Желтоқсан айында Дод полковник шеніне көтеріліп, маршал Лефевр корпусының инженерлік бөлімінің бастығы болып тағайындалды. Бірақ 1806 жылғы науқанда Дод тағы да Ланн штабының инженерлеріне жетекші болып тағайындалды, осы қызметінің арқасында ол Саальфельд және Йена шайқастарына қатысты. Йена шайқасынан кейін Дод Эльба өзеніндегі көпірді жөндеуге және Одер өзенінен өтуге дайындық жұмыстарын жүргізуге жіберілді. Содан кейін Доде Пультуск және Остроленка шайқастарына қатысты. 1807 жылы ол маршал Мортье штабына бекітілді, ал 1808 жылы барон шенін алды. Оның інісі қайтыс болып, оған «Брунери» иелігін мұра етіп қалдырғаннан кейін, Дод оны қабылдап, өз атына қосып, содан бері «Дод де ла Брунери» деп аталды. 1808 жылдың соңында Доде де ла Брунери Испанияға жіберілді. Ол Сарагоса және Бадахостың қоршауларына қатысты. Содан кейін ол генерал де бригада шеніне көтеріліп, Испания армиясының инженерлік штабының бастығы болып тағайындалды. Доде де ла Брунери Францияға қайтарылғанға дейін Альмонасид және Окана маңындағы шайқастарда қызмет етті. 1812 жылы Доде де ла Брунери маршал Ней басқаратын III корпустың инженерлік бөлімінің бастығы болып тағайындалды. Ол тікелей Оудино, Гувион Сен-Сир және Виктор маршалдарының басшылығымен Ресейде шайқасты, онда Полоцк шайқасына қатысып, Березина өзенін кесіп өтті. 1813 жылы ол Лористон корпусының инженерлеріне, кейін Аугеро корпусының және Гувион Сен-Сир корпусының инженерлеріне басшылық етті. Соңғысы Дрезденде қоршауға түскен кезде Доде де ла Брунери өз корпусына қосыла алмады және Виктор корпусына бекітілді. Жеңіліс тапқан армия Францияға қайтқаннан кейін, ол соғыс аяқталғанға дейін принц Эугеннің басшылығымен Италия армиясына жіберілді.
During the campaign of 1805, Dode joined the Grande Armée and was employed in Marshal Lannes's V Corps. Dode was with Lannes and Joachim Murat when they famously captured a bridge over the Danube by bluffing the Austrian commander Auersperg into believing a cease fire had been signed. The French then rushed the bridge and captured it before the Austrians could blow it up. Dode didn't participate directly in the Battle of Austerlitz as he was posted in the rear of the army as a support. In December, Dode was promoted to colonel and attached as head of the engineers to Marshal Lefebvre's Corps. However, for the campaign of 1806, Dode was again made head of the engineers on Lannes' staff, a function which saw his participation in the battles of Saalfeld and Jena. After Jena, Dode was sent to repair a bridge over the Elbe and prepare the crossing of the Oder. Dode then took part in the battles of Pułtusk and Ostrolenka. In 1807 he was attached to the staff of Marshal Mortier and in 1808 he was made a baron. When his uncle died and willed him his estate "Brunerie", Dode adopted this and attached it to his own name, from then on being named "Dode de la Brunerie". In late 1808, Dode de la Brunerie was sent to Spain. He participated in the sieges of Zaragoza and of Badajoz. He was then promoted to général de brigade and made head of the engineers staff of the Army of Spain. Dode de la Brunerie served in battles near Almonacid and Ocana until he was recalled to France. In 1812, Dode de la Brunerie was made head of the engineers in the III Corps under Marshal Ney. He successively fought under Marshals Oudinot, Gouvion Saint Cyr and Victor in Russia, where he fought at Polotsk and the crossing of the Beresina. In 1813 he commanded the engineers in Lauriston's Corps and later the engineers of Augereau's Corps and of Gouvion Saint Cyr's Corps. When the latter was besieged in Dresden, Dode de la Brunerie was unable of rejoining his corps and he was the attached to Victor's Corps. After the defeated army returned to France, he was sent to the Army of Italy under Prince Eugène until the war's end.
Қайта қалпына келтіру
Бурбондар әулеті Франция тағына келгенде Францияға қайта шақырылды және эмигранттардың қызметтік жазбаларына қатысты өтініштер бойынша шешімдер қабылдауға жауапты комиссия мүшесі болды. Тамыз айында генерал-лейтенант шеніне көтерілді. Наполеон Эльбадан оралғанда, Доде де ла Брунери императорға қарсы Бурбон армиясының инженерлік қосымдамасының командирі болды. Наполеон оны лауазымында қалдыруды қалаған, бірақ Доде де ла Брунери «Жүз күн» ішінде қызмет етуден бас тартты, өйткені ол Людовик XVIII-ге адалдық серт берген еді. 1816 жылы Доде де ла Брунери инженерлердің төрт бас инспекторының бірі болып тағайындалды. Келесі бес жыл бойы түрлі комиссияларда жұмыс істеді. 1823 жылы Бурбон Франциясы Испанияға араласуға шешім қабылдады, сонда Доде де ла Брунери Испаниядағы француз армиясының инженерлік қосымдамасының командирі болды. Испанияда Кадис қамалына қатысты және Трокадеро шайқасында болды. 1825 жылы Доде де ла Брунери патент арқылы Мартиньяк виконты атағын алды. 1828 жылы Жоғарғы соғыс кеңесінің құрамына кірді, ал 1830 жылы ол қайтадан инженерлердің бас инспекторы болды.
Recalled to France upon the accession of the House of Bourbon to the throne of France, he was made a member of the commission responsible for making decisions on request concerning the service records of émigrés. In August, he was promoted to lieutenant general. When Napoléon returned from Elba, Dode de la Brunerie served as commandant of engineers under the Bourbon army opposing the emperor. Napoleon wanted to confirm him in his positions but Dode de la Brunerie refused to be employed during the Hundred Days as he had given his oath of loyalty to Louis XVIII. In 1816, Dode de la Brunerie was made one of four Inspector Generals of the engineers. He served on various committees during the next five years. In 1823 Bourbon France decided to intervene in Spain and Dode de la Brunerie was made commandant of engineers of the French army in Spain. In Spain he served in the siege of Cadiz and at the Battle of Trocadero. In 1825 Dode de la Brunerie was made Viscount of Martignac by letters patent. In 1828 he became a member of the Superior War Council and in 1830 he again was made inspector general of engineers.
Монархия және соңғы жылдары
Шілде революциясы басталғанда және Карл X тақтан бас тартқанда, жаңа патша Людовик Филипп Доде де ла Брунериді барлық лауазымдарында қалдырды. 1837 жылы ол Эколь Политехниктің инспекторы болып тағайындалды, ал 1840 жылы бекіністер комитетінің төрағасы болды. 1841 жылы әскери министр Соулт оған Париж бекіністерін салуды тапсырды. Париж бекіністерін салу жеті жылға созылды, шамамен 140 миллион франкқа бағаланды және Доде де ла Брунериге «Заманауи Вобан» деген лақап ат берді. 1847 жылдың 17 қыркүйегінде Рейль мен Доде де ла Брунери Франция маршалдары атанды, Доде – ұлы Вобаннан кейін осы құрметке ие болған тұңғыш инженер болды. 1848 жылғы революция болғанда, Доде де ла Брунери жеке өмірге шығуға шешім қабылдады. Доде де ла Брунери 1851 жылдың 28 ақпанында Парижде қайтыс болды. Ол Пьер-Лашез зиратында жерленген. Оның аты Триумф аркасына жазылған.
When the July Revolution broke out and Charles X abdicated, the new king Louis Philippe retained Dode de la Brunerie in all his functions. In 1837, he was made inspector of the École Polytechnique and in 1840 he became president of the Committee of Fortifications. In 1841 he was put in charge of the building of the fortifications of Paris by the minister of war Soult. The construction of the Parisian fortification took seven years to complete and cost approximately 140 million francs and gave Dode de la Brunerie the nickname of being the Vauban of Modern Times. On September 17, 1847, both Reille and Dode de la Brunerie were made Marshals of France, with Dode being the first engineer so honored since the great Vauban. When the Revolution of 1848 erupted, Dode de la Brunerie decided to retire to private life. Dode de la Brunerie died February 28, 1851, in Paris. He is buried at Père Lachaise Cemetery. His name is mentioned on the Arc de Triomphe.