Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед сәулетшісі Герт Вингард (1951 жылы туған) – швед сәулетшісі, оның Wingårdh arkitektkontor компаниясы халықаралық деңгейде қызмет көрсетеді.
Swedish architect
Gert Wingårdh (born 1951) is a Swedish architect whose company, Wingårdh arkitektkontor, maintains an international practice.
Жеке өмір
Герт Вингард 1951 жылы Скёвдеде, Вестергётланд округінде бай отбасында жалғыз бала ретінде дүниеге келді. Оның әкесі жергілікті цемент зауытының иесі болған, ал отбасының үйі әктас тауына салынған. Цемент пен әктас – Вингард кейіннен өзінің жұмыстарында пайдаланған материалдар. Вингард он жасқа толғанда отбасы Гётеборгқа көшіп келді. Гётеборгқа көшкеннен кейін ол біраз уақыт басқа балалардың зорлығына ұшырады. Жасөспірім шағында ол өнер мен киноға қызығушылық танытты. Вингард әлі күнге дейін Гётеборгта, Марстранд маңындағы Кунгалв муниципалитетінде отбасымен бірге тұрады. Оның ескі ауылдың көркем ортасындағы ескі коттеджі, оның кәсіби өмірінде жобалайтын модернистік стильдегі және тік бұрыштармен ерекшеленетін ғимараттармен күрт контрастқа түседі.
Gert Wingårdh was born 1951 into a wealthy family in Skövde, Västergötland county, as the only child. His father owned the local cement factory and the family’s house was built on a limestone mountain. Both cement and limestone are materials Wingårdh later has used in his work. When Wingårdh was ten the family moved to Gothenburg. After moving to Gothenburg he was bullied by other children for a while. As a teenager he took interest in art and cinema. Wingårdh still lives in metropolitan Gothenburg, near Marstrand in Kungälv Municipality with his family. His home, an old cottage in the picturesque setting of an ancient village, contrasts sharply with the modernist style and skyscrapers with squares and sharp edges that he designs in his professional life.
Білім
Вингард 1970-ші жылдары Гётеборг университеті мен Чалмерс технология университетінде экономика, өнер тарихы және сәулет өнері мамандықтарын оқыды. Интервьюларда ол Римдегі Пантеонға сапар жасағаннан кейін архитектор болуды шешкенін айтты. Архитектор болуды шешуге дейін ол өнер галереясының иесі болуды жоспарлаған. Бітіргеннен кейін ол 1977 жылы жеке кеңсесін ашуға дейін қысқа мерзімге архитектура фирмасында жұмыс істеді. 1988 жылы Гётеборгтың жанындағы «Öijared Executive Country Club» клубында тұрақты архитектор ретінде үлкен жетістікке жетті. Бұл ғимарат оған Каспер Салин сыйлығын әкелді. Соңғы жылдары ол АҚШ және Германияда бірнеше тапсырмаларды орындады. Вингард сонымен қатар Вашингтон мен Берлиндегі швед елшіліктерін жобалады. Дегенмен, оның көптеген салынған ғимараттары Швецияда, әсіресе Гётеборг аймағында орналасқан. 2007 жылы Вингард Мальмёдегі жаңа сауда орталығының ірі халықаралық конкурсын жеңіп алды, ал сол жылы шведтік ұлттық газет тізіміндегі Стокгольмдегі ең үздік он екі сәулет жобасының жетісін Вингард жобалаған. Бірнеше таңғажайып жобалар көп назар аударды, бірақ іске аспады, мысалы, Йемтландтың Эстерсунд қаласындағы тау басындағы «Өмірдің демі» деп аталатын конференц-орталық. Бұл тәжірибелік жобаларда жасалған ерекшеліктер кейде кейінірек салынған жобаларда қайта пайда болады, мысалы, 2011 жылы Мальмёдегі Emporia сауда орталығында іске асырылған иілген шыны фасады. Өзінің шеберлігі, үнемі БАҚ назарын аудару қабілеті және алған көптеген сыйлықтарының арқасында ол жалпы алғанда ең танымал швед архитекторларының бірі саналады. Алайда, оның қоғамдық тұлға ретіндегі рөлі де дау тудырмайды. Мысалы, ол көк үйлерді жақтаушы ретінде белгілі, бұл оны кейбір (швед) әріптестерінің сынына ұшыратты. Вингард кеңсесінде шамамен 170 қызметкер жұмыс істейді (2022).
Wingårdh studied economics, art history and architecture in the 1970s at Gothenburg University and Chalmers University of Technology, and has in interviews stated that it was a visit to the Pantheon, Rome, that made him decide to become an architect. Before deciding to become an architect he had plans to be an art gallery owner. After graduating he joined an architectural firm for a short while before setting up his own office in 1977. He had his big breakthrough as a regular architect with the Öijared Executive Country Club outside Gothenburg in 1988. The building rendered him a Kasper Salin Prize. He has had a number of assignments in the United States and Germany in recent years. Wingårdh is also the creator of the Swedish embassies in Washington and Berlin. Most of his realized buildings, however, can be found in Sweden and in particular in the area of metropolitan Gothenburg. In 2007 Wingårdh won a major international competition for a large new shopping centre in Malmö, and in the same year seven of the twelve hottest architecture projects in the capital Stockholm – listed by a Swedish national daily – were designed by Wingårdh. Several spectacular projects have created considerable attention but remained unexecuted, such as a conference centre in Östersund, Jämtland, on the top of a mountain, called Breath of Life. Features developed in these experimental projects do occasionally return in built projects later, such as the curved glass facade that is realized in the shopping mall Emporia in Malmö 2011. Because of his skills, his way of constantly attract the media attention and the many prizes he has received, he is generally considered the most renowned living Swedish architect. His role as a public figure is not without controversy, though. He has for example been known to be an advocate of skyscrapers which has made him a subject of critique from some (Swedish) colleagues. The Wingårdh office has circa 170 employees (2022).
Сәулет стилі
Герт Вингард 1980-ші жылдары постмодернист ретінде, Скандинавияда басқа елдерге қарағанда ұзақ сақталған мықты функционалистік (халықаралық стиль) нормасынан бас тарқан сәулетшілердің бірі болып бастады. Ол сәулет өнеріндегі жаңа үрдістерді жылдам қабылдап, оларды жеке көркем тілмен түсіндіреді, бұл тіл қоршаған ландшафтты жобаларға үйлестіреді: "Оның ғимараттары бір стильге қатал түрде мойынсұнбайды, керісінше, қолдағы міндетке және айналағы орта жағдайларына жауап береді. Швецияның ағаштан салудың бай дәстүрі және жоғары экологиялық санасы жоғары технологиямен үйлесім табады". Вингард өзінің архитектурасын "жоғары органикалық" деп сипаттайды, ол жоғары технологияны органикалық архитектурамен біріктіреді. Ол сондай-ақ "минималист" емес, "максималист" ретінде сипатталған, оның ғимараттары "заманауи барокконың бір түрі" болып табылады. Ол Франк Ллойд Райт, Ханс Шарон, Карло Скарпа, Франк Гери және Питер Цумтор сияқты әртүрлі сәулетшілердің ықпалында болғанын және олармен туыстық байланысқа ие екенін көрсетті. Вингардтың ерекшелігі – ғимаратқа келгендерді таң қалдыру, кіреберісті төмен етіп жасап, содан кейін "негізгі бөлмелерге кіргенде кеңістік пен драмалық сезімді күшейту". Ол сонымен қатар бөлшектерді жақсы біледі, сондай-ақ күрделі құрылыс жүйелерін түсінеді, бұл социологиялық процестер мен адам мінез-құлқы туралы терең білімді талап етеді.
Gert Wingårdh started as a Postmodernist in the 1980s, as one of the architects who broke away from the strong Functionalist (International style) norm that held sway over Scandinavia longer than in other countries. He is known to pick up new trends in architecture quickly and interpret them with a personal expressive language which integrates the surrounding landscapes into the projects: "His buildings do not stubbornly adhere to one style but are a response to the task in hand and the surrounding environmental conditions. Sweden’s rich tradition of building with wood and a strong ecological awareness is combined with high tech expertise". Wingårdh has himself described his architecture as ”high organic”, combining high tech with organic architecture. He also has been described as a ”maximalist” rather than a ”minimalist”, his buildings being ”a kind of modern baroque”. He has shown influences from and kinship with such different architects as Frank Lloyd Wright, Hans Scharoun, Carlo Scarpa, Frank Gehry and Peter Zumthor. A feature of Wingårdh's is to surprise the visitors of the buildings, keeping the entrance of a building low and then ”heighten the sense of space and drama when entering the main rooms”. He also has a good knowledge of details as well as an understanding of intricate building structures which requires good knowledge of sociological processes and human behaviour.
Марапаттар
Оның Лерумдағы Öijared Executive Country Club клубы үшін 1988 жылы Каспер Салин сыйлығымен, ал 1993 жылы Мёльндалдағы Astra Zeneca R&D нысаны үшін де сол сыйлықпен марапатталды. 2002 жылы Арланда әуе қозғалысын басқару мұнарасы үшін бетоннан жасалған үздік құрылыс үшін ECSN Еуропалық сыйлығын алды. Басқа ғимараттарының ішінде Гетеборгтегі Universeum ғылым орталығы (2001) және Гетеборгтегі Чалмерс технология университетінің аудиториясы мен Студенттік одағы (2001) бар. Соңғысы да Каспер Салин сыйлығын алды. Ал 2006 жылы Кунгсбаккадағы Аранас жоғары мектебі де осындай беделді сыйлыққа ие болды. 2005 жылы сәулет өнері саласындағы еңбегі үшін Принц Евгений медалімен марапатталды. 2006 жылы Вингардх Кунгалвтегі Мимер үйі үшін Мис ван дер Рохе сыйлығына ұсынылды. House of Sweden 2007 жылы Чикаго атенайының Америка сәулет сыйлығын жеңіп алды. Вашингтон елшілігі де 2007 жылы Каспер Салин сыйлығын алды, бұл Вингардхтың бесінші Каспер Салин сыйлығы болды – бұл оны швед сәулетшілерінің арасында ерекше деңгейге қойды. 2008 жылы Барселонада өткен Әлемдік сәулет фестивалінде Стокгольмдегі Веллингбидегі K:fem ғимараты сауда санатында «нақты жеңімпаз» деп жарияланды. 2012 жылы Сингапурда өткен Әлемдік сәулет фестивалінде Стокгольмдегі Виктория мұнарасы қонақүй санатында жеңіске жетті. Ал 2013 жылы Сингапурда өткен Әлемдік сәулет фестивалінде Мальмё қаласының сыртындағы Хиллидегі Emporia сауда орталығы сауда санатында жеңімпаз атанды.
His building for the Öijared Executive Country Club, Lerum, was awarded the Kasper Salin Prize in 1988, and the Astra Zeneca R&D Site, Mölndal, was awarded the same prize in 1993. He received the ECSN European Award for Excellence in Concrete in 2002 for the Arlanda air traffic control tower. Other buildings include the Universeum Science Centre, Gothenburg (2001), and the auditorium and Student Union at Chalmers University of Technology, Gothenburg (2001), the latter also received the Kaspar Salin Prize. And in 2006 the Aranäs Senior High School in Kungsbacka was awarded the same prestigious prize. He was awarded the Prince Eugen Medal for architecture in 2005. In 2006 Wingårdh also was nominated for the Mies van der Rohe Award for Mimer's house in Kungälv. House of Sweden was awarded the American Architecture Awards by the Chicago Athenaeum 2007. The Washington embassy also received the Kasper Salin Prize 2007, making it Wingårdh's fifth Kasper Salin Prize—which places him in a league of his own among Swedish architects. At the 2008 World Architecture Festival in Barcelona Wingårdh was declared the ”clear winner” in the shopping category for the K:fem building in Vällingby, Stockholm. At the 2012 World Architecture Festival in Singapore, Victoria Tower in Stockholm was the winner in the hotel category. And at the 2013 World Architecture Festivale in Singapore the Emporia shopping center in Hyllie outside Malmö was declared the winner in the shopping category.
Сәулетке әсері
Герт Вингардтың марапатталған жобалары мен сәулет туралы қоғамдық пікірталасқа қосқан үлесі Швецияда сәулет және сәулетшілердің бейнесін өзгертуге себеп болды. Әрбір жаңа міндетке жаңа шешімдер табуға деген ниеті, "клиентке олардың өзі қалағанын білмейтін нәрсені беру" деген ұмтылысы, оятуға да, бейімделуге де дайын екенін көрсетеді.
Gert Wingårdh's awarded projects and his contributions to the public debate on architecture have contributed to a changed image of architecture and architects in Sweden. A will to create new solutions for every new task An ambition to "give the client what they did not know that they wanted" reveals a will to provoke as well as to adapt.