Кіріспе

Голландия әдеби сыйлығы

Алтын қалам (Gouden Griffel) – Нидерландта балалар мен жасөспірімдер әдебиеті авторларына берілетін сыйлық.

Тарих

1971 жылдан бері, ол Голландия балалар кітаптары апталығында Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (Голландия кітаптарын насихаттау қоғамы) тарапынан өткен жылы жазылған ең жақсы балалар кітаптарына жыл сайын табыс етіледі. 1954 және 1970 жылдар аралығында жыл сайын бір кітап «жылдың балалар кітабы» деп жарияланды. Содан бері бірнеше санат бойынша «Гриффель» жүлдесі табыс етіліп келеді. «Алтын грифель» жүлдесіне тек голланд тілінде жазылған романдар ғана үміткер болады. Дегенмен, екінші орынға (күміс грифель) аударма туындылар да ие болуы мүмкін. Бұдан өзге, ең жақсы суреттелген балалар кітаптарына «Gouden Penseel» (алтын бояу щеткасы) жүлдесі (күміс пензельмен екінші орын) беріледі, ал 1997 жылдан бастап ең жақсы жасөспірімдерге арналған кітаптарға «Gouden Zoen» (алтын сүйіс) жүлдесі (күміспен екінші орын) табыс етіледі. 1960 жылы жүлде берілмеген, себебі жүлде енді кітап жарық көрген жылға емес, салтанатты тапсыру рәсімі өткен жылға (яғни бір жыл кейін) иеленді. 1966 және 1971 жылдар аралығында екі жүлде берілді: бірі – он жасқа дейінгі оқырмандарға арналған кітаптар үшін, екіншісі – үлкен оқырмандарға арналған кітаптар үшін. 1986 жылға дейін бір немесе екі жүлде берілді, бірақ жас санаты қарастырылмады. 1986 жылдан бастап жылына бір ғана «Алтын Гриффель» жүлдесі табыс етіледі. 1967 жылы ешқандай жүлде берілген жоқ. 2011 жылдан бастап «Гриффель» жүлдесі 6–12 жастағы балаларға арналған кітаптарға беріледі, ал 12–15 жастағы жасөспірімдерге арналған кітаптар үшін жаңа жүлде – «Gouden Lijst» орнатылды. Алғашқы жүлде «Soldaten huilen niet» («Әскерлер жыламайды») туындысы үшін Риндерт Кромхутке бұйырды; сондай-ақ, Мал Питтің «Tamar» кітабының аудармасы үшін «Gouden Lijst» жүлдесі табыс етілді.