Кіріспе

Бахрейнде тұратын лесбиянка, гей, бисексуал және трансгендер (ЛГБТ) адамдар ЛГБТ емес тұрғындар кездеспейтін құқықтық қиындықтарға және кемсітушілікке тап болады. 1976 жылғы наурыз айында жаңа Қылмыстық кодекс қабылданды, ол британдықтар енгізген Парсы шығанағының Қылмыстық кодексін жойды. Қылмыстық кодекстің ЛГБТ-ға қарсы қолданылуы мүмкін басқа да бірнеше бөліктері бар. 2013 жылдың қыркүйегінде Парсы шығанағындағы ынтымақтастық елдерінің барлығы шетелдік гейлерге кез келген елге кіруге тыйым салу үшін белгілі бір, бірақ әлі белгісіз, сынақ жүргізу туралы ұсынысты талқылауға келіскені хабарланды. Алайда, 2022 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының Катарда өткізілуіне қатысты алаңдаушылық және футбол жанкүйерлерінің тексеруден өтуі мүмкін деген қорқыныш, шенеуніктерді жоспардан бас тартып, бұл жай ғана ұсыныс екенін мәлімдеуге мәжбүр етті. 2021 жылдың қазан айында парламент мүшелері Қылмыстық кодекске түзетулер енгізу туралы заң жобасын ұсынды; бұл кодекстің бір тарауын «Дұрыс емес мінез-құлық, жезөкшелік және іздестіру» деп қайта атауды және екі бапты қоса отырып, «[гомосексуалдарды] бейнелейтін ту, ұран немесе кез келген белгіні көтеруді», «[гомосексуалдардың] идеялары мен сенімдерін насихаттауды» және «[гомосексуалдардың] кез келген жиналысын немесе кездесуін шақыру, ұйымдастыру немесе қатысуды» қылмыстық деп жариялайды, мұндай іс-әрекеттер 5 жылға дейін бас бостандығынан айыру және 3000-5000 динар айыппұлмен жазаланады. 325-327-баптар басқаларды жезөкшелікке мәжбүрлеуді қамтиды. Қылмыстық кодекстің 328-бабында жезөкшелік немесе фожур орындарын ашуға тыйым салынған. Қылмыстық кодекстің 329-бабында адамдардың жезөкшелік немесе фожурмен айналысатын қоғамдық саудаға түсуіне тыйым салынған.

Үкімет мәлімдемелері

Ал Менбар ислам қоғамы парламенттегі ең табысты саяси фракциялардың бірі болып табылады және ЛГБТ-ға қарсы күресті қоса алғанда, консервативті әлеуметтік саясатты қолдайды. Парламентте мектептердегі лесбияндық туралы сұрақтарға жауап ретінде Білім беру қызметтерінің көмекші хатшысы Халид Аль Алави Білім министрлігінің сексуалдық мәселелерді шешуге жауапты емес екенін, керісінше, ата-аналардың балаларының эмоционалдық дамуына қарайтын жауапкершілігі бар екенін айтты: «Кез келген эмоционалдық мәселелерді ата-аналар шешуі керек – мектептің бұл мәселеге араласуы қажет емес. Қоғам бұл мәселені үлкенге айналдырмауы керек, себебі ол мүлде жоқ». Үкіметтің ұстанымын түсіндірген Аль Алави мырза: «Баспа сөз бетінде көтерілген лесбияндық мәселесіне қатысты, министрлік ретінде біз бұл кең таралған құбылыс емес екенін айта алмаймыз және оларды лесбиян деп атауға болмайды. Оқушылардың кездесетін қиындықтарын моральдық емес, білім беру мәселелеріне жатқызу керек. Егер оқушының сыртқы түрі мектептің дәстүрі мен құндылықтарына қайшы келсе, онда мектеп ережелерін бұзғандар жазаланады деуге болады». 2008 жылы «Аль-Менбар» парламенттік блогының мүшелері бір жынысты қатынасқа қатысты қатаң шаралар қабылдауды талап етті. Үкіметтен бұл мәселені зерттеу және оған қарсы күресудің ең тиімді жолдарын анықтау сұралды. Үкіметтен алғашқы жауап былай болды: Ішкі істер министрі «күмәнді» (әйел сипатындағы) гомосексуалдардың Бахрейнге кіруіне әуежайдағы тексерулер арқылы тыйым салынғанын мәлімдеді. Ішкі істер министрі көптеген гомосексуалдар шаштараздық салондары мен косметика және массаж орталықтарында жұмыс істейтінін, олардың жиі тексерілетінін айтты. 2011 жылы полиция баспасөз беттерінде бір жынысты неке тойы деп сипатталған кешке шабуыл жасады. Тағы да басқа заң жобалары ЛГБТ шетелдіктердің елге кіруіне немесе тұруға рұқсат алуына тыйым салуды, сондай-ақ балалардың мұғалімдеріне гомосексуализм немесе киім ауыстырудың ескерту белгілерін үйретуді көздейді, осылайша балаларды жазалауға болады. 2018 жылы Демократия және адам құқықтары жөніндегі комитеттің отырысында Бахрейн Корольдігінің Парламенттік бөлімі «жыныстық бағдарлама бойынша кемсітушілікке тоқтатудағы парламенттердің рөлі және гейлердің, бисексуалдардың, трансгендерлердің және интерсексуалдардың құқықтарын құрметтеу» мәселесін қайта көтеруге қарсылық білдірді. Парламенттік бөлімнің мүшесі, депутат Джамила әл-Саммак: «Бұл ұсыныс өмірдің табиғи құрамына қайшы келеді, ол ер және әйелден тұрады, сондай-ақ барлық монотеистік діндер, ең алдымен Ислам діні гомосексуализмді тыйым салып, оны табиғи шеңберден шығу және өмірдің дұрыс қалыптасуынан ауытқу деп санайды. Сондықтан, бөлім бұл мәселеде қоғамның жеке өмірін құрметтеу қажет деп санайды». 2021 жылдың маусым айында АҚШ елшілігі мен Бахрейндегі АҚШ әскери-теңіз базасының өкілдері Мақтаныш айына орай жаңбыр туын көтеріп, әлеуметтік желілерде жариялады, бұл Бахрейн жаңалықтар агенттігін (BNA) және барлық жергілікті газеттерді гомосексуализмді, гомосексуалдарды және тіпті АҚШ елшілігін айыптайтын араб тіліндегі бірнеше мақала жариялауға итермеледі. Бахрейн педагогтар одағының президенті Сафия Шамсан Ислам істері жөніндегі жоғарғы кеңестің мәлімдемесі мен Аль Азхар Әл Шарифтің мәлімдемесін қолдауын «біздің бәріміз қолдайтын дұрыс ұстаным» деп сипаттады. Ол: «Жердегі заңдардың тұрақтылығы – Алла бізге сіңірген және көктегі діндер арқылы нығайтылған және қорғалған ақыл-ойымыз» деп түсіндірді. Шамсан «алшудхудх альджинси» (гомосексуализм) мәселесіне қарсы тұру және оны жүйелі және алаяқтық ақпарат құралдары арқылы насихаттауға жол бермеу маңызды» деп мәлімдеді. Сол жылы Маан (арабша: معاً) бахрейндық адам құқықтары жөніндегі ұйым BNA-да араб тілінде «Біз Ислам Жоғарғы Кеңесінің мәлімдемесін қолдаймыз және исламдық және қоғамдық құндылықтарды құрметтеуге шақырамыз» деген мақала жариялады, қоғамды «шұдхуд» (гомосексуализм) және исламдық және қоғамдық принциптер мен құндылықтарға жасалған шабуылдардан қорғауға шақырды. BNA және жергілікті бахрейндық газеттер Катарды алдағы уақытта өтетін ФИФА әлем чемпионатында «гомосексуализмді насихаттауда» деп айыптады. 2022 жылдың маусым айында, тағы да Мақтаныш айымен сәйкес келіп, АҚШ елшілігі шамыр туын көтеріп, әлеуметтік желідегі аккаунттарында Мақтаныш мерекесін атап өтті, бұл BNA және үкіметке жақын барлық жергілікті газеттерді (соның ішінде өзін либералды газет деп таныстырған Аль Аям) гомосексуалдарды айыптауға, оларды шауадж деп атауға және АҚШ елшілігіне шабуыл жасауға, барлық діндер гомосексуализмге қарсы екенін мәлімдеуге, сондай-ақ ғылыми емес гомофобиялық насихаттар таратуға итермеледі, ешкімнің гомосексуал болып тумайтынын айту және маймыл шешегін гомосексуалдар ауруы ретінде бейнелеу. Бахрейндегі кейбір заңды либералды және солшыл саяси топтар Бахрейн қылмыстық кодексіне шариат заңын енгізуге қарсылық білдірді, бірақ олардың ешқайсысы ЛГБТ құқықтарын қолдаған жоқ.

Қоғамдық пікір

2011 жылы Дүниежүзілік құндылықтар сауалнамасы бойынша, Бахрейн азаматтарының 42%-ы «гомосексуализм ешқашан қабылданбауы керек» деген пікірде болды, бұл осы мәлімдемемен келіскен әлемдік орташа көрсеткіш 48%-дан төмен. Бұл көрсеткіш сауалнамаға қатысқан басқа араб елдеріне қарағанда жоғары толеранттылықты көрсетті. Сол сауалнаманың нәтижесінде Бахрейн азаматтарының 18%-ы «гомосексуалдармен көрші болуді қаламайтындарын» білдірді, бұл көрсеткіш әлем бойынша ең төменгі деңгейде болды.

Жиынтық кесте

Бір жынысты жыныстық қатынас заңды. Заңдылығының өзі. Келісім жасы тең (21). Жұмыста кемсітуге қарсы заңдар. Тауарлар мен қызметтер ұсынуда кемсітуге қарсы заңдар. Барлық басқа да салаларда кемсітуге қарсы заңдар (тікелей және тікелей емес кемсіту, жек көру сөздері қоса алғанда). Бір жынысты некелер. Бір жынысты жұптарды мойындау. Бір жынысты жұптардың өгей баласын асырап алуы. Бір жынысты жұптардың бірлесіп бала асырап алуы. Гейлер, лесбиянкалар және бисексуалдар әскери қызметке ашық түрде қабылданады. Заңмен жынысты өзгерту құқығы. Конверсиялық терапия заңсыз деп жарияланды. Лесбиянкалар үшін ЭКО-ға қол жеткізу мүмкіндігі. Гей ерлер жұптары үшін коммерциялық аналық. Конверсиялық терапияға тыйым салынды. ЭЖҚ (ерлерге қатысты жыныстық қатынас) топтарының қан беруіне рұқсат етіледі.