Сексуалдық бағдар мен гендерлік идентитіге қатысты зорлық-зомбылық

Кіріспе

Жыныстық бағдарламаға немесе гендерлік идентитіге қатысты жеккөрушілік әрекеттер

Hateful actions towards sexuality or gender identity

Lesbian, gay, bisexual, transgender, queer, intersex, and asexual (LGBTQIA+) people frequently experience violence directed toward their sexuality, gender identity, or gender expression. This violence may be enacted by the state, as in laws prescribing punishment for homosexual acts, or by individuals. It may be psychological or physical and motivated by biphobia, gayphobia, homophobia, lesbophobia, and transphobia. Influencing factors may be cultural, religious,

Currently, homosexual acts are legal in almost all Western countries, and in many of these countries violence against LGBT people is classified as a hate crime. Outside the West, many countries are deemed potentially dangerous to their LGBT population due to both discriminatory legislation and threats of violence. These include countries where the dominant religion is Islam, most African countries (except South Africa), most Asian countries (except such LGBT friendly countries as Israel, Japan, South Korea, Taiwan, Thailand, Vietnam and the Philippines), and some former communist countries such as Russia, Poland (LGBT free zone), Serbia, Albania, Kosovo, Montenegro and Bosnia and Herzegovina. Such violence is often associated with religious condemnation of homosexuality or conservative social attitudes that portray homosexuality as an illness or a character flaw. During the modern period (from the 19th century to the mid 20th century) in the Western world, the penalty was usually a fine or imprisonment. There was a drop in locations where homosexual acts remained illegal from 2009 when there were 80 countries worldwide (notably throughout the Middle East, Central Asia and in most of Africa, but also in some of the Caribbean and Oceania) with five carrying the death penalty to 2016 when 72 countries criminalized consensual sexual acts between adults of the same sex. Brazil, a country with LGBT rights protections and legal same sex marriage, is reported by pt (GGB) to have the world's highest LGBT murder rate, with more than 380 murders in 2017 alone, an increase of 30% compared to 2016. Gay men experience potentially fatal violence in several places in the world, for example by ISIS or stoning by Nigeria, ISIS and others. In some countries, 85% of LGBT students experience homophobic and transphobic violence in school, and 45% of transgender students drop out of school.

Лесбиянка, гей, бисексуал, трансгендер, квир, интерсекс және асексуал (LGBTQIA+) адамдары өздерінің жыныстық бағдарламасына, гендерлік идентитіне немесе гендерлік өрнегіне бағытталған зорлық-зомбылыққа жиі ұшырайды. Бұл зорлық-зомбылықты мемлекет, мысалы, гомосексуалдық әрекеттер үшін жазаны көздейтін заңдар арқылы немесе жеке тұлғалар іске асыруы мүмкін. Ол психологиялық немесе физикалық болуы мүмкін және бифобия, гейфобия, гомофобия, лесбофобия және трансфобиямен байланысты болуы мүмкін. Мәдени және діни факторлар осыған ықпал етуі мүмкін. Қазіргі уақытта гомосексуалдық әрекеттер көптеген батыс елдерінде заңды, ал көптеген елдерде ЛГБТ адамдарына қарсы зорлық-зомбылық жеккөрушілік қылмысы ретінде қарастырылады. Батыстан тыс елдерде ЛГБТ халқы дискриминациялық заңнама мен зорлық-зомбылық қаупіне байланысты осал болуы мүмкін. Бұларға ислам діні басым елдер, Африка елдерінің көпшілігі (Оңтүстік Африкадан басқа), Азия елдерінің көпшілігі (Израиль, Жапония, Оңтүстік Корея, Тайвань, Таиланд, Вьетнам және Филиппин сияқты ЛГБТ-ға қатысты ыңғайлы елдерден басқа) және Ресей, Польша (ЛГБТ-сыз аймақ), Сербия, Албания, Косово, Черногория және Босния мен Герцеговина сияқты бұрынғы коммунистік елдер жатады. Мұндай зорлық-зомбылық көбінесе гомосексуализмді айыптаушы діни көзқарастармен немесе гомосексуализмді ауру немесе мінез-құлықтың кемшілігі ретінде бейнелейтін консервативті әлеуметтік көзқарастармен байланысты. Қазіргі заманғы кезеңде (19 ғасырдан 20 ғасырдың ортасына дейін) Батыс әлемінде жаза көбінесе айыппұл немесе түрме жазасы түрінде болды. 2009 жылы 80 елде (әсіресе Таяу Шығыста, Орталық Азияда және Африканың көп бөлігінде, сондай-ақ Кариб теңізі мен Океанияның кейбір аймақтарында) гомосексуалдық әрекеттер заңсыз болды, оның ішінде бесеуінде өлім жазасы қарастырылса, 2016 жылы бұл көрсеткіш 72 елге дейін төмендеді, онда бір жынысты ересектер арасындағы келісіммен жасалған жыныстық қатынас қылмыстық қылмыс деп танылды. ЛГБТ құқықтары қорғалған және бір жынысты некелерге рұқсат берілген Бразилияда 2017 жылы 380-ден астам адам өлтірілді, бұл 2016 жылмен салыстырғанда 30% жоғары көрсеткіш. Гей ерлер әлемнің кейбір аймақтарында, мысалы, ИМ (Ислам мемлекеті) немесе Нигерияда таспен ұрып өлтіру сияқты өлімге әкелетін зорлық-зомбылыққа ұшырауы мүмкін. Кейбір елдерде ЛГБТ оқушыларының 85% гомофобиялық және трансфобиялық зорлық-зомбылыққа ұшырайды, ал трансгендер оқушыларының 45% мектепті тастайды.

Еуропа

Еуропада төртінші ғасырдан бастап гомосексуалистік практиканы тыйым салатын заңдар мен кодекстер күшінде болды. Рим империясы христиандық билікке өткен кезде, барлық еркектер арасындағы гомосексуалистік әрекеттер көбінесе өлім жазасымен қатаң жазаланып, күшейе түсті. 342 жылы христиан императорлары Констанций және Констанс бір жынысты некелерді заңсыз деп жариялады. Одан немесеуірек, 390 жылы императорлар Валентиний II, Теодосий I және Аркадий гомосексуалистік қатынасты заңсыз деп жариялады және осы іске кінәлі деп табылғандар тірідей өртелуге үкім шығарылды.

Швейцария

Содомия үшін ең ерте белгілі өлім жазасы 1277 жылы Базель қаласының жылнамаларында тіркелген. Мұнда тек бір ғана сөйлем бар: "Король Рудольф лорд Хасписперхті содомия жасағаны үшін өртеді". Өлім жазасына кесілген адам неміс-швейцар аристократиясының қарапайым мүшесі болған; өлім жазасының артында саяси себептер болған-болмағаны белгісіз.

Франция мен Флоренция

Орта ғасырларда Франция Корольдігі мен Флоренция қаласы да өлім жазасын қолданды. Флоренцияда Джованни ди Джованни (1350–1365?) есімді жас бала осы заң бойынша сот шешімімен қызыл қызған темірмен кемсітіліп, жамбас аймағына тигізілді. Мұндай жазалар Ренессанс дәуірінде де жалғасты, тіпті Швейцарияның Цюрих кантонына дейін тарады. 1482 жылы қайтыс болған Рихард фон Хоэнберг атты рыцарь өзінің жас шақырушысы, сүйіктісімен бірге тірідей өртеліп жазаланды. Францияда француз жазушысы Жак Шосон (1618–1661) да бір дворян ұлын азғыруға әрекет еткені үшін тірідей өртеліп өлтірді.

Англия

Англияда 1533 жылы қабылданған "Буджерлік заңы" бойынша содомия және малмен жыныстық қатынас жасау өлім жазасымен жазаланды. Бұл заң 1828 жылы күшін жойды, бірақ содомия жаңа заң бойынша 1861 жылға дейін өлім жазасына тартылды, алайда соңғы атқышу 1835 жылы болған.

Мальта

XVII ғасырда Мальтада шотланд саяхатшысы және жазушысы Уильям Литгоу 1616 жылғы наурыз айындағы күнделік жазбасында испандық солдат пен мальтийлік жасөспірім бірге содомия жасағанын мойындағандары үшін жағалап өртеліп, күлге айналдырылғанын айтады. Осы жазадан қашу үшін Литгоу келесі күні жүздей бардассо (жігіттерден жезөкшелік қылатын балалар) Сицилияға келіп кеткенін хабарлады.

Холокост

Нацистік Германия мен оккупацияланған Еуропада гомосексуалдар мен гендерлік нормадан тыс адамдар Холокосттың құрбандары болған топтардың ішінде еді (Нацистік Германияда гомосексуалдарды қудалау туралы қараңыз). 1936 жылы ақын Федерико Гарсия Лорка Испанияда Франконың диктатурасын орнатқан оңшыл бүлікшілер тарапынан өлімге кесілді.

Қылмыстық соққы

Тіпті гомосексуализм заңды елдерде (Африка мен Таяу Шығыстан басқа елдердің көпшілігі) гомосексуалдарға қатысты қорлау, физикалық шабуыл немесе тіпті кісі өлтіру деректері тіркеледі. Бразилияның ең көне ЛГБТ құқықтарын қорғау ұйымы GGB мәліметінше, Бразилияда гомосексуалдарды өлтіру көрсеткіші жоғары, 1980-2009 жылдар аралығында 30 жыл ішінде 3 196 жағдай тіркелді (немесе жылына 100 мың тұрғынға 0,7 жағдай). 2017 жылы кем дегенде 387 ЛГБТ бразилиялық өлтірілді. GGB 2008 жылы Бразилияда 190 гомофобиялық құқық бұзу дерегін тіркеді, бұл Бразилиядағы қасақана кісі өлтірулердің 0,5% құрайды (2008 жылғы дерек бойынша 100 мың тұрғынға 22 кісі өлтіру). Құрбандардың 64% -ы гей ерлер, 32% -ы трансәйелдер немесе трансвеститтер, ал 4% -ы лесбиянкалар. АҚШ-тағы ФБР 2008 жылы гомофобиялық бес кісі өлтіруді тіркеді, бұл қасақана кісі өлтірулердің 0,03% құрайды (2008 жылғы дерек бойынша 100 мың тұрғынға 5,4 кісі өлтіру). Grupo Gay da Bahia (GGB) ұйымының мәліметтері кейде күмәндануға себеп болады, себебі олар БАҚ-та жарияланған ЛГБТ адамдарының барлық кісі өлтірулерін қамтиды, яғни тек гомосексуалдыққа қарсы жеккөрушілікке байланысты жасалғандарды ғана емес. 2009 жылы оңшыл Veja журналының колоннисі Рейналдо де Азеведо, Бразилиядағы ең көп оқылатын апталық басылым, GGB әдістемесін жоғарыда айтылған себептерге сүйене отырып "ғылыми емес" деп атады: олар жеккөрушілікке байланысты және себепсіз кісі өлтірулер арасында айырма жасамайды. Транссексуалдарды өлтірудің жоғары деңгейіне қатысты ол транссексуалдардың нашақорлықпен байланысы оларды гетеросексуалдар мен трансгендерлерге қарағанда зорлық-зомбылыққа көбірек ұшырататынын болжады. Әлемнің көптеген елдерінде, соның ішінде Еуропалық Одақ пен АҚШ-тың көп бөлігінде зорлық-зомбылық әрекеттері заң бойынша жеккөрушілік қылмыс ретінде қарастырылады, мұндай қылмыстарға кінәлі деп табылған жағдайда ауыр жазалар көзделген. Кейбір елдерде бұл заң физикалық зорлық-зомбылықтан өзге тілдік қорлауға да қатысты. ЛГБТ-ға қарсы зорлық-зомбылықпен жасалған жеккөрушілік қылмыстар басқа жеккөрушілік қылмыстармен салыстырғанда әлдеқайда қатыгез болып келеді: "гей еркектердің құрбаны болған кісі өлтіру оқиғаларында зор ашу-ыза байқалады". Құрбанға көбінесе оқ атудың орнына бірнеше рет пышақтап, мүшелерін кесіп, мойынын қысып өлтіреді. "Көбінесе азаптау, кесу, мүшелеу сияқты әрекеттер жасалады, бұл адамды оның сексуалдық бағдары үшін жоюға бағытталғандығын көрсетеді". АҚШ-тағы Федералдық тергеу бюросының сол жылғы деректеріне сәйкес, нәсілдік жеккөрушілікке байланысты 4 704 қылмыс жасалса, сексуалдық бағдарына байланысты 1 617 қылмыс жасалған, бірақ нәсілдік жеккөрушілікке байланысты тек бір кісі өлтіру мен бір зорлау оқиғасы тіркелді, ал сексуалдық бағдарына байланысты бес кісі өлтіру мен алты зорлау оқиғасы тіркелді. Солтүстік Ирландияда 2008 жылы 160 гомофобиялық және 7 трансфобиялық оқиға тіркелді. Бұл оқиғалардың 68,4% зорлық-зомбылық қылмыстары болды, бұл басқа жеккөрушілік санаттарымен салыстырғанда едәуір жоғары көрсеткіш. Ал нәсілдік жеккөрушілікке байланысты қылмыстардың 37,4% зорлық-зомбылық сипатында болды. Университет студенттері арасында жүргізілген соңғы зерттеулер квирлік көріністің маңыздылығын және оның кампус қоғамдастығының ЛГБТИК+ мүшелеріне оңтайлы жағдай жасаудағы рөлін көрсетті, бұл жастарға қатысты оқиғалардың әсерін азайтуға мүмкіндік береді. Климат жаман болған жағдайда студенттер оқиғалар туралы хабарлауға немесе көмек сұрауға көбірек тартыншақтанады.

Even in countries where homosexuality is legal (most countries outside of Africa and the Middle East), there are reports of homosexual people being targeted with bullying or physical assault or even homicide. According to the pt (GGB), Brazil's oldest gay rights NGO, the rate of murders of homosexuals in Brazil is particularly high, with a reported 3,196 cases over the 30 year period of 1980 to 2009 (or about 0.7 cases per 100,000 population per annum). At least 387 LGBT Brazilians were murdered in 2017. GGB reported 190 documented alleged homophobic murders in Brazil in 2008, accounting for about 0.5% of intentional homicides in Brazil (homicide rate 22 per 100,000 population as of 2008). 64% of the victims were gay men, 32% were trans women or transvestites, and 4% were lesbians. By comparison, the FBI reported five homophobic murders in the United States during 2008, corresponding to 0.03% of intentional homicides (homicide rate 5.4 per 100,000 population as of 2008). The numbers produced by the Grupo Gay da Bahia (GGB) have occasionally been contested on the grounds that they include all murders of LGBT people reported in the media — that is, not only those motivated by bias against homosexuals. Reinaldo de Azevedo, in 2009, columnist of the right wing Veja magazine, Brazil's most read weekly publication, called the GGB's methodology "unscientific" based on the above objection: that they make no distinction between murders motivated by bias and those that were not. On the high level of murders of transsexuals, he suggested transsexuals' allegedly high involvement with the drug trade may expose them to higher levels of violence as compared to non transgender homosexuals and heterosexuals. In many parts of the world, including much of the European Union and United States, acts of violence are legally classified as hate crimes, which entail harsher sentences if convicted. In some countries, this form of legislation extends to verbal abuse as well as physical violence. Violent hate crimes against LGBT people tend to be especially brutal, even compared to other hate crimes: "an intense rage is present in nearly all homicide cases involving gay male victims". It is rare for a victim to just be shot; he is more likely to be stabbed multiple times, mutilated, and strangled. "They frequently involved torture, cutting, mutilation showing the absolute intent to rub out the human being because of his (sexual) preference". In the same year in the United States, according to Federal Bureau of Investigation data, though 4,704 crimes were committed due to racial bias and 1,617 were committed due to sexual orientation, only one murder and one forcible rape were committed due to racial bias, whereas five murders and six rapes were committed based on sexual orientation. In Northern Ireland in 2008, 160 homophobic incidents and 7 transphobic incidents were reported. Of those incidents, 68.4% were violent crimes; significantly higher than for any other bias category. By contrast, 37.4% of racially motivated crimes were of a violent nature. Recent research on university level students indicated the importance of queer visibility and its impact in creating a positive experience for LGBTIQ+ members of a campus community, this can reduce the impact and effect of incidents on youth attending university. When there is a poor climate students are much less likely to report incidents or seek help.

Университеттердегі зорлық-зомбылық

АҚШ-та 2010 жылдардың басынан бері колледждер мен университеттер кампуста жыныстық қанауды алдын алу үшін маңызды қадамдар жасады, бірақ студенттер өздерінің сексуалдық бағдарына байланысты зорлық-зомбылыққа ұшырағанын хабарлап келеді. Жыныстық қанауға "тікелей байланыссыз түрлер", мысалы, әзілдер жасау немесе пікір білдіру, және "тікелей байланысты түрлер", мысалы, студенттерді жыныстық актілерге мәжбүрлеу сияқты жағдайлар кіруі мүмкін. Басқа студенттерге жыныстық зорлық-зомбылық жасайтын студенттердің көпшілігі өздерінің эгосын көтеру үшін, өз іс-әрекеттерінің қызық деп санайды. ЛГБТ+ адамдарына қатысты жыныстық қанаудың 46%-дан астамы әлі де хабарланбайды.

Австралия

1980 және 1990 жылдары гомосексуалды еркектерге қатысты бірқатар қылмыстардың соңынан маңызды прогресс жасалды. Австралиядағы жек көру сөйлеу заңдары барлық штаттарда нәсілдік кемсітуден қорғауды қамтамасыз етеді, сондай-ақ Жаңа Оңтүстік Уэльс, Квинсленд, Австралия астанасы аумағы және Тасмания штаттарында сексуалдық бағдарға қатысты қосымша қорғаулар бар. Жаңа Оңтүстік Уэльсте 1977 жылғы Дискриминацияға қарсы заң аясында гомосексуалдық кемсітуге тыйым салынған. 2011 жылы Австралияның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы ЛГБТ+ австралиялықтарды кемсітуден немесе жек көруден қорғайтын федералдық заңның жоқтығын хабарлады. Алайда, 2017 жылы Австралияда бір жынысты некелерді заңдастыру және барлық штаттарда сексуалдық бағдарға қатысты кемсітуге қарсы қорғаулардың енгізілуімен, Австралиядағы ЛГБТ құқықтары қазір әлемдегі ең прогрессивті құқықтардың қатарына жатады.

Шотландия

2009 жылы Шотландия «Құқық бұзушылықтар (Алалаушылықты күшейту (Шотландия) туралы) заңын» қабылдады, ол мүгедектікке, жыныстық бағдарына және трансгендерлік статусына қатысты алалаушылық әрекеттерін жеке қылмыстар ретінде қарастырды. Бұл заңға тек бір дереккөзден алынған дәлел жеткілікті, ал осы заң бойынша сотталғандарға үкім кезінде жаза мерзімі, сондай-ақ егер алалаушылық факторы болмағанда қандай жаза алатындары туралы хабарлануы тиіс. 2017 жылдың шілдесінде Глазго университетінің профессоры Джеймс Чалмерс пен Фиона Леверик «Жеккөрушілік қылмыстары туралы заңнаманы салыстырмалы түрде талдау» атты есебін Жеккөрушілік қылмыстары туралы заңнаманы қарау комиссиясына ұсынды, бұл Шотландия үкіметінің 2018 жылдың мамырында «Шотландиядағы жеккөрушілік қылмыстары туралы заңнаманы тәуелсіз қарау» атты қорытынды есебін жариялауына септігін тигізді. Қазіргі Шотландияда гомофобия, әсіресе мектептерде әлі де проблема болып табылады, бірақ ЛГБТ+ адамдарға қатысты қоғамдық көзқарас осы мәселе бойынша үгіт жүргізу кезінде Шотландияның барлық саяси партияларының лидерлері тең некеге қолдау көрсеткенінің арқасында айтарлықтай өзгерді. Шотландияның бұрынғы Лейбористік партиясы мен Шотландия консерваторларының бұрынғы лидерлері ашық лесбияндар болды, ал Шотландия жасыл партиясының қазіргі ко-лидері Патрик Харви ашық гей. Ұлыбритания Парламентінде Вестминстер депутаты, Ливингстон, Батыс Лотиан округінен сайланған Ханна Барделл Ұлыбританиядағы 62 ашық ЛГБТ саясаткерінің бірі.

АҚШ

Америка Құрама Штаттарында жеккөрушілік қылмыстардың критерийі ретінде сексуалдық бағдарды белгілейтін федералды заңнама жоқ, бірақ Колумбия округін қоса алғанда, бірнеше штаттарда нақты немесе болжамды сексуалдық бағдар қылмыстың себебі болуы мүмкін жағдайларда қатаң жазалар қолданылады. Осы 12 елдің ішінде тек АҚШ-та ғана гендерлік идентитікті қылмыстық заңда нақты атап көрсетілген, тіпті ол да тек 11 штат пен Колумбия округінде ғана. Резолюцияда көптеген топтар, оның ішінде нәсіл, дін, тілдік ерекшеліктер, қашқынтар, көшедегі балалар және жергілікті халықтар есімдері айтылған. Дегенмен, осы сияқты жеккөрушілік қылмыстарға құқықтық және полициялық ден қоюды бағалау қиын. Бұл қиындыққа себеп – билік органдарының осы қылмыстардың статистикасы туралы толық мәлімет бермеуі және құрбандардың өзінен ақпараттың жетіспеуі.

Мачо мәдениет және әлеуметтік гомофобия

Гомофобтық қылмыстардың көп бөлігі ер адамдардың басқа ер адамдарға жасаған шабуылдары болып табылады және бұл агрессивті гетеросексуалдық мачизммен немесе еркек шовинизммен байланысты. Кальвин Томас және Джудит Батлер сияқты теоретиктер гомофобияның себебі жеке адамның өзін гомосексуал деп танудан қорқуы болуы мүмкін екенін ұсынады. Ерлердегі гомофобия еркектікке қатысты сенімсіздікпен байланысты. Осы себепті, гомофобия футбол және регби сияқты, дәстүрлі түрде "еркектерге" тән саналатын спорт пен оның жақтастары арасында кең таралған деп есептеледі. Бұл теоретиктер гомофобияны білдіретін адамның мұны гомосексуалдар туралы өз нанымын жеткізу үшін ғана емес, сонымен қатар осы топтан және олардың әлеуметтік статусынан алшақтау үшін жасайтынын дәлелдеді. Осылайша, гомосексуалдардан алшақтау арқылы, олар гетеронормативті мәдениеттегі гетеросексуалдық рөлін қайтадан бекітеді, осылайша өздерін гомосексуал деп танудан және оған қатысты қараудан қорғауға тырысады.